Kolendra – uprawa, właściwości, zastosowanie

Źródło:
pzh.gov.pl
Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"
Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"TVN24 BiS
wideo 2/5
Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"TVN24 BiS

Kolendra (Coriandrum L.) to znana i ceniona za swoje walory smakowe i prozdrowotne roślina z rodziny selerowatych. Pochodzi ze wschodnich rejonów strefy śródziemnomorskiej, a na dużą skalę uprawiana jest w Azji, Europie oraz Afryce północnej. Kolendra przyprawa jest bardzo popularna w kuchni azjatyckiej, zwłaszcza chińskiej, indyjskiej i tajskiej. Nasiona kolendry (które są de facto jej owocami) są wykorzystywane do wytworzenia cenionego w kuchni i znanego na całym świecie curry.

● Kolendra siewna to najbardziej popularny w uprawie gatunek kolendry. ● Kolendra jest rośliną jednoroczną, którą można uprawiać w ogrodzie lub w domu, w doniczce. ● Przyprawa kolendra występuje samodzielnie w formie suszonych liści, całych lub zmielonych nasion oraz jako dodatek do mieszanek przypraw. ● Zarówno świeża kolendra, jak i suszona wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych. ● Liście i nasiona kolendry są składnikiem wielu preparatów aptecznych.

Kolendra – przyprawa

W sklepach dostępne są suszone liście kolendry, kolendra mielona, ziarno kolendry, a także mieszanki przypraw z dodatkiem kolendry (Garam masala, Taklia, przyprawy do dań z grilla, pięć smaków, przyprawy do ryb, wieprzowiny i drobiu, curry). Preparaty z dodatkiem kolendry znajdują się również w aptekach, gdyż jest to zioło mające doskonały wpływ na zdrowie. Pośród aptecznych produktów z kolendrą dostępne są m.in.: zioła do zaparzania, suplementy diety, płyny doustne na niestrawność, płyny do płukania jamy ustnej i gardła oraz preparaty przyspieszające gojenie się ran i oparzeń.

Kolendrę, zarówno w formie przyprawy, jak i świeżą można stosować do wielu dań – świetnie uzupełni potrawy z rybą, mięsem mielonym, sosami puree oraz zupy, marynaty i sałatki.

Kolendra – uprawa

Występują dwa gatunki kolendry, z których najpopularniejszym, a tym samym najłatwiej dostępnym jest kolendra siewna (Coriandrum sativum). Jest to roślina jednoroczna, którą można uprawiać zarówno w ogrodzie, jak i w doniczce. Uprawa kolendry nie jest bardzo skomplikowana, wystarczy zapewnić jej odpowiednie stanowisko i glebę.

Nasiona kolendry należy posiać w lekko zacienionym miejscu w ogrodzie lub w doniczce, która będzie stać na wschodnim lub zachodnim parapecie. Gleba dla tej rośliny powinna być dobrze przepuszczalna, często spulchniana, odchwaszczana i obficie podlewana. Nie jest zalecane sianie kolendry w ogrodzie w pobliżu kopru włoskiego i ogrodowego, a dobrymi towarzyszami będą warzywa kapustne, ogórki i buraki. Nasiona kolendry należy umieścić na głębokości jednego centymetra, w ogrodzie w około 30-centymetrowych odstępach. Termin siewu powinien przypadać na środek lata w przypadku chęci zbiory świeżego ziela, natomiast na pierwszą połowę kwietnia w celu zebrania owoców. Owoce kolendry zbiera się na przełomie lipca i sierpnia, a ziele, gdy rośliny osiągną pełne rozmiary (wysokość od 10 do 15 centymetrów).

Kolendra – właściwości

Nasiona kolendry (owoce) posiadają wiele dobroczynnych składników, do których należą m.in.: - flawonoidy, - kwasy polifenolowe, - związki kumarynowe i białkowe, - fitosterole.

Ziarna kolendry są sprzedawane w całości lub zmielone, a także przetwarzane na olejek eteryczny mający zastosowanie w ziołolecznictwie. Olejki z kolendry zawierają w głównej mierze linalol, a także terpinen, α i β-pinen, geraniol, limonen, kumaryny, kamfen, myrcen i estry. Związki te wykazują działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz jelit, dzięki czemu kolendra poprawia perystaltykę jelit i przechodzenie gazów. Olejek z ziaren kolendry znakomicie sprawdza się w niwelowaniu wzdęć i bólów brzucha oraz zapaleniu błony śluzowej żołądka i zatruciu pokarmowym. Olejek eteryczny działa również uspokajająco, a także może być stosowany zewnętrznie na skórę, powodując złuszczanie się zrogowaciałego naskórka.

Napary z ziaren kolendry pobudzają wydzielanie soku żołądkowego i śliny, przez co zwiększają apetyt, a także mają właściwości żółciopędne, co ułatwia przepływ żółci i soku trawiennego do dwunastnicy, a tym samym przyspiesza trawienie.

Kolendra ma również właściwości przeciwbakteryjne i grzybobójcze, dzięki czemu chroni organizm przed wolnymi rodnikami i zwalcza takie patogeny, jak: laseczka sienna (Bacillus subtilis), gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), odmieniec pospolity (Proteus vulgaris), pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), Salmonella i E. Coli.

Kolendra – do czego poza kuchnią może się przydać?

Liście świeżej kolendry mają zdolność wiązania i wydalania z organizmu metali ciężkich. Zawierają witaminy A i C, magnez, fosfor, żelazo i wapń. Dobrze radzą sobie również z problemami z oczami, które są związane z przemęczeniem i degeneracją siatkówki, a także z poprawą libido oraz usuwaniem nadmiaru wody z organizmu (głównie opuchlizną o podłożu reumatycznym). Kolendra wykazuje silne działanie antyhistaminowe, dzięki czemu wspiera organizm w walce z sezonową alergią na pyłki traw i drzew, alergią pokarmową, a także uczuleniem spowodowanym ukąszeniami owadów.

Suszona kolendra jest często składnikiem herbatek ziołowych, których celem jest łagodzenie bólów menstruacyjnych, zapobieganie wchłaniania się tłuszczów zwierzęcych oraz pomoc we wszelkich dolegliwościach żołądkowych.

Czym zastąpić kolendrę? Kolendra a pietruszka

Wyglądem świeża kolendra bardzo przypomina natkę pietruszki i często jest z nią mylona. Smak (i zapach) tych ziół jednak znacząco się różni. Kolendra ma charakterystyczny smak i niełatwo go zastąpić, jednak jeśli zależy ci na dodaniu do potrawy podobnie intensywnego aromatu spróbuj wykorzystać świeżą bazylię. Jeśli zaś chodzi o zamiennik nasion kolendry to ciekawym rozwiązaniem może okazać się kminek.

Autorka/Autor:ms//mro

Źródło: pzh.gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Gdzie jest burza? We wtorek 18.06 nad Polską pojawiają się frontowe wyładowania atmosferyczne. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wiatr w porywach rozpędza się do 80 km/h

Gdzie jest burza? Wiatr w porywach rozpędza się do 80 km/h

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Do końca tygodnia czeka nas pogoda w kratkę. Ponieważ chłód z północy będzie ścierał się z gorącem znad Afryki, spodziewamy się dużych różnic w temperaturze oraz gwałtownych burz.

U jednych upał, u innych 19 stopni. Przepychanka mas powietrza może mieć poważne skutki

U jednych upał, u innych 19 stopni. Przepychanka mas powietrza może mieć poważne skutki

Źródło:
tvnmeteo.pl

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed zapowiadanymi na wtorkowy wieczór i najbliższą noc gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Alert został wysłany do osób przebywających na terenie sześciu województw.

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

IMGW wydał kolejne ostrzeżenia meteorologiczne. Na południu i wschodzie kraju we znaki da się nam męczące gorąco - termometry mogą pokazać wartości sięgające 32 stopni Celsjusza. W północnej i zachodniej Polsce niebezpieczeństwo stanowić mają burze.

IMGW ostrzega prawie cały kraj. Miejscami aż drugi stopień alarmów przed burzami i gorącem

IMGW ostrzega prawie cały kraj. Miejscami aż drugi stopień alarmów przed burzami i gorącem

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

We wtorek w szerokim pasie od Kolonii, przez Frankfurt, po Lipsk i Berlin mogą wystąpić gwałtowne burze. W kilku miastach, w tym w Dortmundzie, gdzie wieczorem odbędzie się mecz pomiędzy Turcją a Gruzją, podjęto decyzję o zamknięciu stref kibica.

Ryzyko gwałtownych burz w Niemczech. Zamknięto strefy kibica w kilku miastach

Ryzyko gwałtownych burz w Niemczech. Zamknięto strefy kibica w kilku miastach

Źródło:
dortmund.de, DWD, ENEX

Rekin podpłynął bardzo blisko plaż na Wyspach Kanaryjskich, wymuszając ich zamknięcie. Drapieżnik jest na bieżąco monitorowany przez służby morskie.

W panice uciekali przed głowomłotem. Zamknięto plaże na Gran Canarii

W panice uciekali przed głowomłotem. Zamknięto plaże na Gran Canarii

Źródło:
Onda Cero, El Norte de Castilla

Nadchodzące dni przyniosą nam bardzo nierówną aurę. W południowej Polsce spodziewana jest pierwsza w tym roku fala upałów, której nie uda się jednak wedrzeć na północ. Prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski wyjaśnił, że jest to związane z systemem frontów atmosferycznych, który będzie przechodził nad Polską w niezbyt przyjemnym dla nas towarzystwie burz i ulew.

Aura podzieli Polskę. Z jednej strony afrykański upał, z drugiej niecałe 20 stopni

Aura podzieli Polskę. Z jednej strony afrykański upał, z drugiej niecałe 20 stopni

Źródło:
TVN24

Kolejne dni przyniosą wysoki indeks UV na południu kraju, szczególnie w Tatrach. Eksperci ostrzegają, że wysoko w górach promieniowanie może być szczególnie niebezpieczne. Przykrych konsekwencji słońca i upału da się uniknąć, ale wymaga to odpowiedniego planowania wycieczki i pamiętania o kilku zasadach.

Dziś i jutro będzie prażyć słońce. Jak się przed nim bronić?

Dziś i jutro będzie prażyć słońce. Jak się przed nim bronić?

Źródło:
TVN24, IMGW

Upały nadciągają na Stany Zjednoczone. Tereny zamieszkałe przez 70 milionów ludzi zostały objęte ostrzeżeniami przed gorącem, a niektóre regiony czeka potencjalnie najdłuższa fala gorąca od dekad. Co ciekawe, w części kraju spodziewana jest niemal zimowa aura.

Na horyzoncie "najdłuższa od dziesięcioleci" fala upałów

Na horyzoncie "najdłuższa od dziesięcioleci" fala upałów

Źródło:
PAP, NWS, NHC

Pogoda na dziś. Wtorek 18.06 na obszarze całej Polski przyniesie opady deszczu, a w wielu regionach możliwe są również burze z gradem. W części kraju temperatura osiągnie 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - wtorek 18.06. Pierwszy upał i burze z gradem

Pogoda na dziś - wtorek 18.06. Pierwszy upał i burze z gradem

Źródło:
tvnmeteo.pl

Ulewy nawiedziły Salwador. Intensywne opady utrzymują się od soboty nad całym krajem, powodując podtopienia i śmiertelnie groźne osuwiska. Gwałtowna aura przyczyniła się do śmierci 11 osób, a meteorolodzy ostrzegają, że pogoda może się pogorszyć.

W ulewach zginęło 11 osób. Deszcz ma padać jeszcze mocniej

W ulewach zginęło 11 osób. Deszcz ma padać jeszcze mocniej

Źródło:
PAP, Reuters, Prensa Latina

Chiny zmagają się ze skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, które przynoszą poważne powodzie na południowych obszarach i osunięcia ziemi, w których w ostatnich dniach zginęło co najmniej dziewięć osób. W północnych regionach rolniczych panuje z kolei susza, co może odbić się negatywnie na zbiorach.

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

Źródło:
PAP

Na Babiej Górze odkryto dwa nieznane dotąd naukowcom gatunki jastrzębców, roślin należących do rodziny astrowatych. Zostały uznane za gatunki endemiczne, a więc występujące tylko tam. Łacińskie określenie jednego z nich pochodzi od nazwy Babiogórskiego Parku Narodowego, który w tym roku obchodzi swoje 70-lecie.

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Źródło:
PAP

Płynąca do Polski fala gorącego powietrza z Afryki napotka przeszkodę. Jak bardzo upalnie będzie? Co czeka nas w drugiej połowie czerwca i jak zacznie się lipiec? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Źródło:
tvnmeteo.pl

Stan Michigan nawiedziły gwałtowne burze. W miejscowości Bloomingdale wiatr zdmuchnął stojącą w ogrodzie trampolinę. Mieszkaniec domu uchwycił ten moment na nagraniu.

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Źródło:
Reuters, fox17online.com

Antycyklon afrykański nadciąga nad Włochy. Nadano mu imię sędziego z Piekła z "Boskiej komedii" Dantego, wyznaczającego miejsce grzesznym duszom. W szczycie upałów temperatura ma przekroczyć 40 stopni Celsjusza.

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Źródło:
PAP, ilmeteo.it

Susza daje się we znaki rolnikom i spowodowała straty w plonach. W okresie od 11 kwietnia do 10 czerwca występowała na terenie 15 województw - podał w raporcie Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Według ekspertów największe zagrożenie występowało wśród upraw zbóż jarych.

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Źródło:
PAP, susza.iung.pulawy.pl

Corades yanacocha - tak nazwany został nowy gatunek motyla odkryty m.in. przez polskich naukowców pod Quito, stolicą Ekwadoru. Na ślad nowego owada badacze natknęli się podczas przeglądania zdjęć na portalu internetowym. "Trudno jest zrozumieć, jak przez tak długi czas okazały, jaskrawo ubarwiony gatunek motyla uchował się przed okiem badaczy" - czytamy na stronie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wpadli na trop nowego gatunku motyla dzięki zdjęciu w internecie

Wpadli na trop nowego gatunku motyla dzięki zdjęciu w internecie

Źródło:
uj.edu.pl

Pożar szaleje na terenie hrabstwa Los Angeles w stanie Kalifornia. Zmusił do ewakuacji 1200 osób, głównie urlopowiczów - poinformowały lokalne władze. Z ogniem walczy ponad 400 strażaków, wspomaganych przez ciężki sprzęt i samoloty.

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Źródło:
Reuters, CNN, PAP,eu.usatoday.com

W czasie wyprawy na Marsa nerki astronautów mogą zostać niemal całkowicie zniszczone - wynika z badania przeprowadzonego przez zespół naukowców. Winne temu ma być głównie promieniowanie kosmiczne. Artykuł na ten temat został opublikowany na łamach "Nature Communications".

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Źródło:
PAP, nature.com

Obfite opady deszczu spowodowały, że w środkowym Ekwadorze doszło do osunięcia ziemi. Zwały błota i skał zeszły z górskiego zbocza na drogę i domy. Zginęło co najmniej sześć osób, a 30 uznaje się za zaginione - podały władze tego kraju.

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Źródło:
Reuters, PAP

Czternastu Jordańczyków zmarło w czasie hadżdżu, corocznej pielgrzymki muzułmanów do Mekki w Arabii Saudyjskiej. Przyczyną śmierci części z nich był udar cieplny - poinformowało jordańskie ministerstwo spraw zagranicznych. Władze ostrzegają przed bardzo wysoką temperaturą powietrza.

Pielgrzymi umierają od upału

Pielgrzymi umierają od upału

Źródło:
Reuters

Mieszkańcy kompleksu luksusowych apartamentowców w chilijskim nadmorskim kurorcie Vina del Mar żyją w strachu. Obawiają się zawalenia ich domów po tym, jak u podnóża jednego z bloków po ulewach otworzyła się głęboka na 30 metrów dziura. Budynek zawisł tuż nad przepaścią.

"Kładziemy się spać w strachu"

"Kładziemy się spać w strachu"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tegoroczne lato w Chorwacji ma być wyjątkowo gorące, co zwiększy ryzyko suszy i pożarów. Do walki z zapowiadanym "piekielnym" latem zaangażowano kilku tysięcy strażaków, a nawet wojsko.

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Burze słoneczne na Marsie mogą mieć wpływ na członków misji załogowych, którzy w przyszłości tam wyruszą. Badania przeprowadzone po dotarciu silnego rozbłysku słonecznego do Czerwonej Planety pokazały, że ludzie powinni być przygotowani na poważne dawki promieniowania. Naukowcy zaobserwowali także marsjańskie zorze.

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Źródło:
JPL NASA, tvnmeteo.pl

Ulewne deszcze nawiedziły wschodni Meksyk. Oberwanie chmury trwało dwie godziny i spowodowało lokalne podtopienia. W mieście Tizimin podnoszący się poziom wody uwięził starszą kobietę w jej własnym domu. Konieczna była interwencja strażaków.

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Źródło:
The Yucatan Times, El Univeral, ENEX

El Nino oficjalnie dobiegło końca, a to, co po nim nastąpi, może wstrząsnąć pogodą na całym świecie - donosi CNN. Stany Zjednoczone mogą doświadczyć wyjątkowo gorącego lata, obfitującego w huragany.

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

Źródło:
Reuters, cpc.ncep.noaa.gov

Ulewne deszcze nawiedziły w piątek japońską wyspę Okinawa. Opady były tak intensywne, że drogi zamieniały się w rzeki, co znacznie utrudniało podróż - auta utknęły w korkach. Władze wydały ostrzeżenia meteorologiczne dla mieszkańców, a także nakazy ewakuacji.

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Źródło:
Okinawa Times, ENEX, NHK

1344 metry - na taką głębokość zanurkował pewien żółw skórzasty z rejonu Wysp Salomona. Jeśli wynik ten zostanie potwierdzony badaniami naukowymi, zostanie uznany za rekord Guinnessa.

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl

Powrót kapsuły Starliner z dwojgiem astronautów na pokładzie został po raz kolejny przesunięty. Amerykanie mają wrócić na Ziemię nie wcześniej niż 22 czerwca - podała w piątek NASA.

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl