Anyż - zastosowanie, właściwości i przeciwwskazania

Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"
Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"TVN24 BiS
wideo 2/4
Podróże ze smakiem. "W XVII wieku za kilogram goździków moglibyśmy kupić kamienicę"TVN24 BiS

Anyż to jednoroczne zioło. Z jego nasion i oleju wytwarza się m.in. lekarstwa, stosuje się go również jako przyprawę. Anyż jest często mylony z innymi ziołami; anyżem gwiaździstym i koprem włoskim, ale to nie są te same rośliny. Jako przyprawa anyż znajduje zastosowanie m.in. w kuchni śródziemnomorskiej i jako dodatek do alkoholi. Podpowiadamy, na co pomaga anyż, jak go stosować i gdzie kupić.

● Anyż to przyprawa i zioło o właściwościach leczniczych. ● Prawidłowa nazwa anyżu to biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum). ● Nasiona anyżu zawierają m.in. żelazo, mangan i wapń. ● Olejkowi anyżowemu zawartemu w nasionach anyżu przypisuje się działanie m.in. rozkurczowe i przeciwzapalne. ● Anyż bywa mylony z koprem włoskim i anyżem gwiaździstym, są to jednak inne rośliny.

Anyż, a właściwie biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum), to jednoroczna roślina z rodziny selerowatych. Z tej samej rodziny wywodzą się też marchew, pietruszka i seler.  W Polsce nazywany też anyżkiem lub - błędnie - anyżem gwiazdkowy/gwieździstym. Anyż uprawiany jest dla swoich owoców i uprawiany jest m.in. w południowej Europie, południowej Rosji, na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej, Chinach, Meksyku i Stanach Zjednoczonych. 

Roślina może dorastać do 1 metra wysokości, wytwarza kwiaty oraz małe białe owoce. Nasiona anyżu mają wyraźny smak, przypominający lukrecję. Jego przyprawy używa się go do podbijania smaku potraw i napojów (w tym popularnej anyżówki). Jednak anyż ma też silne właściwości prozdrowotne i wykorzystywany jest również w kosmetyce, przy produkcji kremów, mydła i perfum.

Anyż: składniki odżywcze

Jedna łyżka (ok. 7 gramów) nasion anyżu to ok.: - 23 kcal, - 1 g białka, - 1 g tłuszczów, - 3 g węglowodanów, - 1 g błonnika.

Należy jednak pamiętać, że anyżu używa się w naprawdę niewielkich ilościach, ponieważ ma bardzo intensywny smak. W przepisach zwykle zaleca się dodawanie ok. pół łyżeczki tej przyprawy. Mimo to i tak dostarczamy sobie z anyżem ważnych mikroelementów (poniższe dane dotyczą 7 g nasion): - Żelazo: 13 proc. zalecanego dziennego spożycia - Mangan: 7 proc. ZDS - Wapń: 4 proc. ZDS - Magnez: 3 proc. ZDS - Fosfor: 3 proc. ZDS - Potas: 3 proc. ZDS - Miedź: 3 proc. ZDS

Anyż: właściwości

Anyż, a szczególnie zawarty w nim olejek anyżowy, ma szereg prozdrowotnych właściwości. Dzięki wysokiej zawartości żelaza nasiona anyżu przyczyniają się do produkcji zdrowych komórek i zapobiegają anemii. Mangan z kolei jest silnym przeciwutleniaczem, który wspiera też prawidłowy metabolizm. Pozostałe właściwości anyżu wykorzystywane są m.in. do łagodzenia niestrawności i dolegliwości zespołu jelita drażliwego. 

Zawarte w anyżu substancje mogą działać przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. Wykazują też działanie podobne do estrogenu. Dalszych badań wymagają następujące właściwości anyżu:

łagodzące astmę. Filiżanka naparu z anyżu może potencjalnie zmniejszać kaszel i poprawiać sen u osób cierpiących na astmę oskrzelową;

obniżające poziom cukru we krwi u diabetyków. Takie działanie zaobserwowano u osób z cukrzycą typu 2, spożywających codziennie przez dwa miesiące sproszkowane nasiona anyżu;

łagodzące przebieg menopauzy, a dokładniej uderzenia gorąca u kobiet w okresie menopauzy, spożywających codziennie  przez min. 4 tygodnie ekstrakt z nasion anyżu;

łagodzące zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Ekstrakt z anyżu należy w tym celu przyjmować na tydzień przed spodziewaną miesiączką i kontynuować przez trzy dni po jej zakończeniu. 

niwelujące zaparcia - w połączeniu z koprem włoskim i czarnym bzem, anyż wypijany w postaci naparu przez okres pięciu dni może leczyć zaparcia;

przeciw wszawicy: wcierki z olejku anyżowego, olejku kokosowego i olejku ylang-ylang mogą być potencjalnie równie skuteczne, co chemiczne środki przeciw wszom, zawierające m.in. permetrynę lub butoksyd.

Anyż: zastosowanie

Anyż jest składnikiem m.in. anisbrod - niemieckiego chleba anyżowego; napojów alkoholowych - absyntu, anyżówki, ouzo, likierów, grzanego wina; dań mięsnych i warzywnych w kuchni śródziemnomorskiej i azjatyckiej; naparów leczniczych; grzanego wina.

Anyż: przeciwwskazania

Anyż uważany jest za zioło raczej bezpieczne, jednak u osób uczulonych na rośliny z tej samej rodziny (np. koper włoski czy seler) może wystąpić reakcja alergiczna. Nie zaleca się też spożywania anyżu osobom cierpiącym na raka piersi lub endometriozę z powodu jego właściwości podobnych do działania estrogenu.

Anyż: gdzie kupić i ile kosztuje?

Anyż można kupić m.in. w sklepach zielarskich i internetowych, jest też dostępny w sklepach spożywczych, m.in., w mieszankach przypraw do grzańca lub jako samodzielna przyprawa. Gwiazdki anyżu są droższe od nasion i kosztują ok. 10 zł za 50 g gwiazdek. Mielony anyż kosztuje ok. 3 zł za 100 g produktu, a nasiona anyżu w standardowych 20 g opakowaniach to zaledwie ok. 2 zł z paczkę. 

Autorka/Autor:ks//mro

webmd.com

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Gdzie jest burza? W piątek 12.07 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Grzmi, wieje i pada. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Błyska się w ośmiu województwach

Gdzie jest burza? Błyska się w ośmiu województwach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze przechodzą w piątek przez Polskę. W ich wyniku zalane zostały drogi między innymi w powiecie oświęcimskim. Z kolei w miejscowości Kamienna Wieś (woj. łódzkie) piorun uderzył w budynek gospodarczy. Spalił się jego dach.

Zalane ulice, powalone drzewa, piorun uderzył w budynek. Załamanie pogody w Polsce

Zalane ulice, powalone drzewa, piorun uderzył w budynek. Załamanie pogody w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz, oswiecim112.pl, oswiecim.naszemiasto.pl

Pogoda na jutro, czyli na sobotę 13.07. Noc przyniesie przelotne opady deszczu oraz burze. W dzień również zagrzmi. Termometry pokażą maksymalnie 33 stopnie Celsjusza.

Pogoda na jutro - sobota, 13.07. Nocą będzie grzmieć i obficie padać, w dzień do 33 stopni

Pogoda na jutro - sobota, 13.07. Nocą będzie grzmieć i obficie padać, w dzień do 33 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Alert RCB. W piątek 12.07 do osób przebywających na terenie 14 województw rozesłany został SMS z ostrzeżeniami przed burzami, ulewnym deszczem i silnym wiatrem. Ostrzeżenie obowiązywać będzie także w sobotę. Eksperci ostrzegają przed podtopieniami.

Alert RCB dla 14 województw

Alert RCB dla 14 województw

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

IMGW wydał ostrzeżenia przed zagrożeniami pogodowymi. Piątek będzie kolejnym burzowym dniem - w trzech województwach obowiązują alarmy trzeciego stopnia, a miejscami burzom towarzyszyć będą silne opady deszczu. Wiele województw pozostanie także pod panowaniem uciążliwego skwaru.

Uwaga na burze i ulewy. Czerwone ostrzeżenia IMGW w części kraju

Uwaga na burze i ulewy. Czerwone ostrzeżenia IMGW w części kraju

Źródło:
IMGW

Ulewne deszcze spowodowały, że w czwartek w Tatrach na Słowacji zeszła lawina błotna, w której życie straciły dwie kobiety. Na zdjęciach z miejsca zdarzenia widać, w jak trudnych warunkach musieli pracować ratownicy.

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Źródło:
PAP, TVN24

Jak podali strażacy, potężna wichura zdewastowała ośrodek wypoczynkowy w Purdzie w województwie warmińsko-mazurskim. Nawałnica trwała zaledwie kilka minut, ale wystarczyło to, by uszkodzić większość znajdujących się w nim domków letniskowych. Nikt nie został ranny.

Wichura trwała dwie minuty, z ośrodka wypoczynkowego mało co zostało

Wichura trwała dwie minuty, z ośrodka wypoczynkowego mało co zostało

Źródło:
PAP

Przed nami gorący weekend, nie zabraknie też gwałtownych zjawisk w postaci burz. Nowy tydzień nie przyniesie ulgi od spiekoty. We wtorek temperatura może sięgnąć miejscami 34 stopni.

Sobota z gwałtownymi burzami, wtorek z tropikalnym żarem. Pogoda na 5 dni

Sobota z gwałtownymi burzami, wtorek z tropikalnym żarem. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

W czasie rutynowej misji rakiety Falcon 9 firmy SpaceX silnik drugiego stopnia uległ awarii - poinformował w piątek Reuters. To spowodowało, że Starlinki zostały umieszczone na niższej wysokości, niż planowano. Według agencji, to pierwsza usterka w rakiecie nośnej od ponad siedmiu lat.

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Źródło:
PAP, Reuters

Najwyższy stopień alarmów przed upałem obowiązuje w piątek w południowych Włoszech. Nad kraj nadciągnęła intensywna fala gorąca, najsilniejsza od początku lata. Media apelują do turystów o ostrożność podczas zwiedzania zabytków.

Antycyklon afrykański we Włoszech. Ministerstwo Zdrowia ostrzega

Antycyklon afrykański we Włoszech. Ministerstwo Zdrowia ostrzega

Źródło:
PAP, Quotidiano Nazionale

Słowackie media podały, że wśród ofiar lawiny błotnej w Tatrach na Słowacji nie było Polaków. W zdarzeniu życie straciły dwie kobiety, Czeszka i Słowaczka. Do zdarzenia doszło w czwartek, gdy zwały błota uderzyły w wiatę, pod którą stali turyści.

Lawina błotna w Tatrach. Słowackie media: wśród ofiar nie było Polaków

Lawina błotna w Tatrach. Słowackie media: wśród ofiar nie było Polaków

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, TVN24

Niebezpieczne zjawiska pogodowe nie opuszczą nas również w piątek. Jak tłumaczył na antenie TVN24 prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, nad Polską przesunie się front atmosferyczny ze strefą ulewnych opadów i silnych podmuchów wiatru. W najbliższym czasie nie odpoczniemy również od gorąca.

Nad Polską przejdzie front, który "gwarantuje podtopienia"

Nad Polską przejdzie front, który "gwarantuje podtopienia"

Źródło:
TVN24

W czwartek polscy strażacy interweniowali ponad 3500 razy po nawałnicach, jakie przeszły nad krajem. Szczególnie niebezpiecznie było na Mazowszu i w Małopolsce. Do groźnej sytuacji doszło także w Białymstoku, gdzie do rzeki wpadł samochód.

Ponad 3500 interwencji po czwartkowych nawałnicach

Ponad 3500 interwencji po czwartkowych nawałnicach

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP, KG PSP

Stado grindwali długopłetwych zostało wyrzucone na brzeg szkockiego archipelagu Orkadów. Gdy weterynarze przybyli na miejsce, 65 spośród 77 osobników już nie żyło. Mimo wysiłków lekarzy i wolontariuszy, nie udało się uratować także pozostałych zwierząt. Podjęto decyzję o eutanazji.

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Źródło:
PAP, BDMLR

Lawina ziemna zepchnęła dwa autobusy do rzeki w Nepalu. Pojazdami poruszało się ponad 60 osób, spośród których większość wciąż uznawana jest za zaginione. Akcję ratunkową utrudnia padający bez przerwy deszcz.

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Źródło:
PAP, The Kathmandu Post

Pogoda na jutro. W piątek 12.07 nad niektórymi regionami Polski przejdą gwałtowne burze. W innych częściach kraju przez cały dzień będzie dużo słońca. Termometry wskażą od 24 do 31 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - piątek 12.07. Nawałnice zagrażają części kraju

Pogoda na dziś - piątek 12.07. Nawałnice zagrażają części kraju

Źródło:
tvnmeteo.pl

Trąba powietrzna pojawiła się w czwartek w powiecie suskim (Małopolskie). W związku z pogodą straż pożarna interweniowała w regionie prawie 400 razy.

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, Kontakt 24

Fala gorąca nawiedziła Hiszpanię. W dziesięciu regionach obowiązują alarmy drugiego stopnia przed skwarem, bo wartości na termometrach mają w czwartek wzrosnąć do nawet 41 stopni Celsjusza.

Punkt kulminacyjny fali upałów. Termometry pokażą ponad 40 stopni

Punkt kulminacyjny fali upałów. Termometry pokażą ponad 40 stopni

Źródło:
AEMET, El Tiempo

U wybrzeży Japonii uratowana została kobieta, która przez 36 godzin dryfowała na morzu. Unosząc się na wodzie dzięki asekuracyjnej bojce, pokonała kilkaset kilometrów. Jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo.

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Źródło:
PAP, The Guardian

37,1 stopni Celsjusza - taką wartość zanotowano w środę na termometrach we Wrocławiu. Był to najgorętszy jak do tej pory dzień roku. Nie we wszystkich zakątkach kraju temperatura przekroczyła jednak granicę 30 stopni, a w innych upał panował aż do wieczora.

Najgorętszy dzień w tym roku. Miejscami upał utrzymywał się do późnego wieczora

Najgorętszy dzień w tym roku. Miejscami upał utrzymywał się do późnego wieczora

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Co czeka nas w pogodzie pod koniec lata i jesienią? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował długoterminową prognozę eksperymentalną na sierpień, wrzesień, październik i listopad. Dwa miesiące okażą się cieplejsze niż zazwyczaj, a dwa - bardziej wilgotne.

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Źródło:
IMGW

Pierwszy start rakiety Ariane 6 był widoczny na polskim niebie. Nietypowa smuga towarzysząca przelotowi okazała się efektem problemów technicznych, do których doszło podczas lotu. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Źródło:
Z głową w gwiazdach, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

19 osób zmarło na skutek udaru słonecznego w Japonii, z czego sześć w samym Tokio. Od początku lipca kraj mierzy się z falą upałów - w niedzielę w mieście Shizuoka termometry pokazały 40 stopni Celsjusza. Jak ostrzegła Japońska Agencja Meteorologiczna, gorąco połączone z wysoką wilgotnością jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia.

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Źródło:
CNA, NHK, The Japan Times

Osuwisko zabiło co najmniej 23 osoby na indonezyjskiej wyspie Celebes. Doszło do niego w niedzielę po ulewnych opadach deszczu. W regionie trwa akcja poszukiwawcza - zaginionych pozostaje 35 osób.

"Przez jakieś 50 metrów ciągnęła mnie poruszająca się ziemia. Było całkowicie ciemno, wszyscy nie żyją"

"Przez jakieś 50 metrów ciągnęła mnie poruszająca się ziemia. Było całkowicie ciemno, wszyscy nie żyją"

Źródło:
Reuters, PAP

Europejska Agencja Kosmiczna potwierdziła sukces pierwszego lotu rakiety Ariane 6. Nie obyło się bez problemów - w trakcie umieszczania satelitów na orbicie doszło do awarii jednego z systemów. Pojazd ma zapewnić Europie niezależny dostęp do przestrzeni kosmicznej i możliwość wynoszenia różnorodnych ładunków na orbitę.

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Aktualizacja:
Źródło:
ESA, PAP, space.com, Reuters, tvnmeteo.pl

W Andach Peruwiańskich zostały znalezione zwłoki amerykańskiego alpinisty, który w 2002 roku zginął podczas próby wejścia na szczyt Huascaran na zachodzie Peru. Lawina zabiła wówczas wszystkich trzech uczestników wyprawy, ciała jednego z nich wciąż nie odnaleziono.

Zginął 22 lata temu. Znaleziono zmumifikowane ciało alpinisty

Zginął 22 lata temu. Znaleziono zmumifikowane ciało alpinisty

Źródło:
PAP

Potężne burze przeszły nad Kapsztadem. W jednym z największych miast RPA wiatr i deszcz poważnie uszkodziły co najmniej 15 tysięcy domów. Niebezpieczna pogoda utrzyma się tam co najmniej do końca miesiąca.

Wiatr położył tysiące domów

Wiatr położył tysiące domów

Źródło:
PAP, Africa News, iol.co.za

Turysta z Hiszpanii zginął w niedzielę w Parku Narodowym Pilanesberg w RPA. Mężczyznę stratowały słonie. Stało się to po tym, jak zbyt blisko podszedł do stada zwierząt z młodymi - poinformowała we wtorek tamtejsza policja.

Słonie stratowały turystę na śmierć. "Nie posłuchał ostrzeżeń"

Słonie stratowały turystę na śmierć. "Nie posłuchał ostrzeżeń"

Źródło:
PAP