Co jest dla nas wyznacznikiem patriotyzmu? Pójście na wybory (tak uważa 91,5 proc. Polaków) i wywieszenie w święto państwowe symboli narodowych (90,8 proc.). Sprawy dla nas uciążliwe, takie jak płacenie podatków czy obowiązkowa służba w wojsku, wzbudzają już znacznie mniejszy patriotyczny entuzjazm (odpowiednio 61,6 i 60,8 proc.). Tak wynika z badania, które tuż przed Świętem Niepodległości dla dziennika "Polska" wykonała firma ARC Rynek i Opinia.
"Przez dziesiątki lat nie mieliśmy prawa do używania prawdziwych symboli narodowych, ani do głosowania w wolnych wyborach, nic więc dziwnego, że traktujemy te czynności jako przejaw postawy patriotycznej" – uważa gen. Roman Polko, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego. "Widać w tym naszą odpowiedzialność za kraj" - dodaje.
Dla 86 proc. pytanych patriotyczne jest pójście na uroczystości z okazji świąt narodowych. Dla 77 proc. – nie wstydzenie się, że jest się Polakiem podczas zagranicznego wyjazdu. Prawie 75 proc. deklaruje, że czuje się patriotą, a tylko 6 proc. nie czuje się nim. Jednak, im zachowania, o które pytała "Polska", były bardziej konkretne i wymagały więcej poświęceń, tym mniej osób mówiło o nich jako o postawach patriotycznych. Np. płacenie podatków za takie uważa tylko sześciu na dziesięciu Polaków, podobnie jak nie unikanie obowiązkowej służby wojskowej.
Jakie postawy świadczą o braku patriotyzmu? Zdecydowanie potępiamy przypadki nie szanowania godła i hymnu narodowego (96 proc.), deklarujemy, że razi nas nie uczestniczenie w wyborach (78 proc.). Blisko połowa z pytanych twierdzi też, że nie patriotyczne jest nie przykładanie się do własnej pracy.
"Nasz patriotyzm wciąż ma charakter rytualny i zapewne powierzchowny, a więc flagi, hymn, święta państwowe" – ocenia socjolog Ireneusz Krzemiński. Jednak, jego zdaniem, sytuacja nie wygląda najgorzej. "W porównaniu z innymi tego typu badaniami dostrzegamy więcej elementów związanych z tzw. patriotyzmem obywatelskim. Takie jak chociażby chodzenie na wybory. To pocieszające".
Zdaniem psychologa Zbigniewa Nęckiego, mówienie na pierwszym miejscu o fladze i świętach narodowych można traktować jednak nieco inaczej."Mam wrażenie, że pod tym może kryć się rzeczywista miłość do ojczyzny. Przecież patriotyzm polega też na przeżywaniu symboli narodowych" – mówi.
Co sądzimy o patriotyzmie w praktycznym wymiarze? Trzy czwarte Polaków uważa, że prawdziwy patriotyzm widać dopiero w sytuacji zagrożenia kraju. 70 proc. deklaruje, że są dumni z Polski, a prawie 60 proc. jest zdania, że Polacy byliby gotowi poświęcić życie za ojczyznę. Aż 85 proc. mężczyzn deklaruje, że w sytuacji wojny chwyci za broń i będzie walczyć za ojczyznę.
Źródło: tvn24.pl, "Polska", PAP