Xawery Żuławski ekranizuje „Złego” Tyrmanda. „Staromodną szkatułeczkę przerabiamy na nowoczesnego iPada”

Xawery Żuławski ekranizuje „Złego” Tyrmandatvn24

Po sukcesie „Wojny polsko-ruskiej” Xawery Żuławski podjął się kolejnej adaptacji kultowej prozy. Tym razem na warsztat bierze „Złego” Tyrmanda. W rozmowie z Tvn24.pl reżyser mówi o tym, jak udało mu się rozszyfrować tajemniczego „Złego” i w jak sposób zamierza połączyć wierność powieściowej fabule z popowo - rockandrollową stylistyką swojego filmu.

tvn24.pl: Masz wyraźną słabość do literatury uznawanej za nader trudną do adaptacji. Najpierw była „Wojna polsko - ruska” Masłowskiej i sukces, teraz sięgnąłeś po „Złego” Tyrmanda. Wielu filmowców przymierzało się do tej prozy, ale rezygnowali…

Xawery Żuławski: Nawet nie wiem, kto wcześniej próbował się z tą książką mierzyć, bo to nie ja sam ją wybrałem. Dostałem tę propozycję od producentów, i zgodzę się, że to trudna do adaptacji książka, chyba nawet trudniejsza niż „Wojna…„, Masłowskiej. Na pewno bardziej zakamuflowana, także z uwagi na czasy, w jakich powstawała. Tyrmand jak wiadomo pisał „Złego” w latach 50. Dwa lata zajęło nam - tzn. Maciejowi Dąbrowskiemu, Bartoszowi Wierzbięcie i mnie, napisanie scenariusza. Myślę, że jesteśmy już bardzo blisko celu, pozostała kosmetyka, czyli dopieszczanie tego, co już zrobiliśmy. Mam nadzieję, że uda się nam zrobić fajne, energetyczne i ciekawe kino.

- Powieść ma 800 stron i w chwili publikacji miała status dzieła wyprzedzającego swoją epokę, nowoczesnego. Ale minęło niemal 60 lat…

X.Ż. - No właśnie. Póki co, udało nam się te 800 stron zamienić na 130 scenariusza. Kluczem do adaptacji było złapanie ducha tej książki, energii jaka przyświecała jej powstawaniu. Chodziło nam o to, by nic nie dopowiadać i nie przerabiać Tyrmanda, tylko dokładnie odtworzyć to, co zostało napisane. Przełożyć słowa pisarza na obraz i język współczesnego kina, ale nie przenosić samej akcji do czasów obecnych. To moim zdaniem byłoby bez sensu. Ta powieść powstała w 1954 roku i jest bardzo szczególna. Jej największą siłą, co dość rzadkie, jest nie człowiek i jego dramat, ale scenografia tej opowieści. Nie zrobimy jednak filmu w poetyce tamtych czasów, zaproponujemy styl ekranizacji, który, mam nadzieję, widzowie uznają za odkrywczy i nowy.

- Jaki to będzie styl?

X.Ż. Mamy do czynienia ze staromodną szkatułeczką, którą trzeba przerobić na nowoczesnego iPada.

- Dość karkołomne.

X.Ż. Powiem szczerze: Gdybym uważał, że mogę na tym złamać kark, nie podjąłbym się w ogóle tego zadania. Po to zostajesz reżyserem, by podejmować takie wyzwania, na tym polega moja praca. W tym przypadku chodzi o to, by uchwycić ducha popu, czyli tzw. literatury popularnej, a zarazem nadać filmowi jak najbardziej współczesną formę . Odrzucić to, co dziś wydaje się już archaiczne, a wybrać to, co również dzisiejszego widza nadal kręci. I między innymi na tym polega nasza rola. Chcemy sprawić, by publiczność miała poczucie, że ogląda adaptację wierną powieści, ale zrealizowaną we współczesny sposób - właśnie popowy i rockandrollowy. Ktoś się może oburzyć na to określenie - popu wtedy jeszcze nie było, szalał rock and roll, ale patrząc z dzisiejszej perspektywy, jest to jednak literatura popularna, nie dzieło z wyższej półki. Gdyby taka powieść, jak „Zły” Tyrmanda powstała w innym kraju i w innym czasie, dziś kręcilibyśmy pewnie… bo ja wiem… „Złego 4” albo „Złego 5”, albo może nawet film pt. „Zły. Resurrection”. Byłby pewnie od kilku dekad super – bohaterem. A tymczasem my musimy go dopiero stworzyć. Na szczęście mamy świetny materiał.

Wojna polska-ruskamateriały producenta

…”bo tam wszystko lśni, tryska, brzmi, śpiewa” - pisał o „Złym” Witold Gombrowicz…

X.Ż. Otóż to! Musimy to jedynie pokazać, ale najpierw, co trudniejsze, rozszyfrować tekst Tyrmanda, Jak wiadomo był pisany w pewnych, szczególnych czasach i okolicznościach i dlatego robi wrażenie szyfru, który mam nadzieję rozwikłaliśmy zgodnie z przesłaniem autora.

- O sile utworu Tyrmanda, jak sam powiedziałeś, stanowi w dużej mierze scenografia, tło. Jak poradzicie sobie z nią, skoro od tamtej pory Warszawa tak bardzo się zmieniła?

X.Ż. Tyrmand ułatwił nam zadanie - był bardzo precyzyjny w określaniu miejsc akcji „Złego”. Istnieją w książce bardzo szczegółowe opisy ulic i miejsc, w których toczy się akcja. My oczywiście musimy dokonać swoistej ich rekonstrukcji - odtworzyć realia lat 50. A wbrew pozorom to wcale nie będzie takie trudne. Na przykład takie Aleje Jerozolimskie: w czasie, gdy rozgrywa się akcja powieści, były już odbudowane. Możemy więc realizować zdjęcia w Alejach, ale będziemy musieli pousuwać z kadru wszystkie elementy współczesne. A innym razem, odwrotnie - będziemy „doczepiać” do budynków istniejących pewne elementy, których dzisiaj już nie ma. Na szczęście technika współczesna pozwoli nam odtworzyć tamtą scenografię. Z tym, że te miejsca nie będą wyglądały 1:1 dokładnie tak, jak w latach 50. To będą raczej nasze wizje tych miejsc, możliwie najwierniejsze opisom Tyrmanda - światło, cień, kolor, itp. umożliwią nam wyczarowanie tamtego klimatu. Film będzie powstawał w dużej mierze przy użyciu nowoczesnych technik komputerowych i animacji, i będzie naprawdę nowatorski, zwłaszcza jeśli chodzi o Polskę i Europę.Więcej Ci już nie powiem bo, jak wiesz, konkurencja nie śpi.

- Ciekawi mnie jak rozwiązaliście w scenariuszu problem „Złego”. W powieści mamy nieokreśloną bliżej siłę, walcząca ze złem. Łatwo opisać ją słowami, trudniej zamienić na obraz.

X.Ż. Zgadza się. Dlatego tę tajemnicę na początku trzeba było sobie wyjaśnić. Tyrmand w opowieści mógł sobie pozwolić na przemilczenia, niedopowiedzenia, w filmie jest to niemożliwe. Widz musi identyfikować się z bohaterem, podążać za nim, tajemnica musi być zrozumiała. Dużo czasu poświęciliśmy więc na wyjaśnienie sobie kim jest „Zły”, dlaczego działa w taki, a nie inny sposób i do czego to prowadzi. To mocno popchnęło film do przodu i już się cieszę na pracę na planie.

- Rozszyfrowaliście więc Złego?

X.Ż. Można tak powiedzieć. Próbowaliśmy domyśleć się, co mógłby i jak napisać Tyrmand dzisiaj, gdyby nie żył pod taka presją, jak w latach 50. - środowiskową, społeczną, itd. Mam nadzieję, że widzowie uznają, że to się udało.

- No i nie mogę odpuścić pytania o obsadę aktorską. Nie uwierzę, że nie masz jeszcze żadnych pomysłów.

X.Ż. Oczywiście, że mam, ale jestem zwolennikiem długofalowych, żmudnych castingów. To trochę mało, że aktor podoba mi się, i wydaje mi się, że pasuje do konkretnej roli. Muszę zobaczyć go w akcji, wtedy podejmę decyzję. Ale do czasu rozpoczęcia zdjęć nie chciałbym o tym mówić, by nie wzbudzać niepotrzebnych emocji. Mam nadzieję, że z początkiem stycznia 2014 roku wejdziemy na plan i wtedy będzie czas, by o tym mówić.

Autor: Justyna Kobus / Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: tvn24

Pozostałe wiadomości

Premier Słowacji Robert Fico spotkał się na Kremlu z rosyjskim prezydentem Władimirem Putinem. Lokalne media piszą, że pojechał tam na negocjacje w sprawie dostaw gazu. Ukraina zapowiedziała bowiem, że nie przedłuży wygasającego wraz z końcem roku kontraktu, który zezwala na tranzyt gazu przez jej terytorium.

Premier Słowacji spotkał się z Putinem na Kremlu

Premier Słowacji spotkał się z Putinem na Kremlu

Źródło:
Reuters, PAP

Jedna z pięciu ofiar piątkowego ataku w Magdeburgu to dziewięcioletni Andre. "Niech mój mały miś znowu lata dookoła świata" - napisała w pożegnalnym wpisie w mediach społecznościowych jego matka. Hołd zmarłemu dziewięciolatkowi oddała też lokalna straż pożarna. Chłopiec należał do jej dziecięcego oddziału.

"Był z nami tylko dziewięć lat". Matka żegna syna, który zginął na jarmarku

"Był z nami tylko dziewięć lat". Matka żegna syna, który zginął na jarmarku

Źródło:
BBC, Bild, Sky News

Nie wiem, co ulęgło się w głowie przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, to rzecz niezrozumiała - stwierdził w "Faktach po Faktach" w TVN24 Wojciech Hermeliński, były przewodniczący PKW. Odniósł się w ten sposób do działań sędziego Sylwestra Marciniaka, który domaga się podjęcia ponownej uchwały w sprawie pieniędzy dla Prawa i Sprawiedliwości.

Wprowadzanie uchwały "drzwiami kuchennymi". Hermeliński: to niedopuszczalne

Wprowadzanie uchwały "drzwiami kuchennymi". Hermeliński: to niedopuszczalne

Źródło:
TVN24

Premier Albanii Edi Rama zapowiedział wprowadzenie blokady na popularną aplikację TikTok - poinformował Reuters. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od stycznia 2025 roku. TikTok domaga się wyjaśnień od albańskich władz.

Zapowiedź zakazu popularnej aplikacji. "Zablokujemy dla wszystkich"

Zapowiedź zakazu popularnej aplikacji. "Zablokujemy dla wszystkich"

Źródło:
Reuters

Pod hasłem "tekstylia" kryje się wiele. Po pierwsze odzież - to oczywiste. Ale także buty, dywany, firany, pościel czy koce. Zużyte i wyrzucane, lądowały do tej pory w pojemnikach na odpady zmieszane. Od nowego roku to się zmieni.

Nowa kategoria śmieci od pierwszego stycznia

Nowa kategoria śmieci od pierwszego stycznia

Źródło:
Fakty TVN

Dzieci czekają na przeszczep serca w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Warszawie. Podłączone do sztucznej komory mogą tylko czekać na organ od zmarłego dawcy - takie serce, które będzie pasowało. Przeszczepów w klinice jest coraz więcej, ale potrzeby są duże.

Trójka dzieci, trzy potrzebne serca. "Chciałbym, żeby w nowy rok weszły już z nowymi sercami"

Trójka dzieci, trzy potrzebne serca. "Chciałbym, żeby w nowy rok weszły już z nowymi sercami"

Źródło:
Fakty TVN

Samolot z dziesięcioma osobami na pokładzie rozbił się i uderzył w sklep w centrum turystycznej miejscowości Gramado na południu Brazylii. Jak podały władze, nikt z pasażerów nie przeżył.

Samolot spadł na sklep

Samolot spadł na sklep

Źródło:
Reuters

Pogoda na Boże Narodzenie. Przed świętami lokalnie dosypie jeszcze trochę śniegu, czy jednak wystarczy go, by utrzymał się do Wigilii? Sprawdź najnowszą aktualizację świątecznej prognozy pogody.

Przed samymi świętami spadnie śnieg. Czy pozostanie z nami na dłużej?

Przed samymi świętami spadnie śnieg. Czy pozostanie z nami na dłużej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Członek Państwowej Komisji Wyborczej Ryszard Kalisz ujawnił w TVN24, że otrzymał e-mail z informacją, że przewodniczący PKW Sylwester Marciniak "zarządził tryb obiegowy podjęcia uchwał", wśród których ma się znajdować uchwała w sprawie sprawozdania finansowego komitetu wyborczego PiS. Kalisz zgodził się, że jest to próba podjęcia uchwały "tylnymi drzwiami" przez przewodniczącego PKW. Sprawę komentowali politycy PSL, KO, a także szefowa kancelarii prezydenta.

PKW "najwyraźniej chce dopchnąć kolanem możliwość finansowania Prawa i Sprawiedliwości"

PKW "najwyraźniej chce dopchnąć kolanem możliwość finansowania Prawa i Sprawiedliwości"

Źródło:
TVN24

Amerykańska aktorka Blake Lively oskarżyła Justina Baldoniego, swojego partnera z planu "It Ends with Us" i jednocześnie reżysera tego filmu, o szereg niestosownych zachowań. Aktorka twierdzi również, że mężczyzna, wspólnie ze studiem, które wyprodukowało film, zorganizował przeciwko niej kampanię oszczerstw. Prawnik studia stanowczo temu zaprzeczył, nazywając twierdzenia aktorki "całkowicie fałszywymi i oburzającymi".

Improwizowane pocałunki, "plan odwetu" i kampania oszczerstw. Blake Lively oskarża reżysera

Improwizowane pocałunki, "plan odwetu" i kampania oszczerstw. Blake Lively oskarża reżysera

Źródło:
BBC, New York Times, Variety

Wielu zagranicznych internautów zachwyciła znajdująca się w Polsce świecąca w ciemności ścieżka rowerowa, na której w nocy jakoby widać odwzorowane gwiazdy i gwiazdozbiory. Jak się okazuje, w kraju mamy takiego rodzaju drogę dla rowerów, ale nie wygląda tak spektakularnie.

Świecąca w ciemności ścieżka rowerowa w Polsce? Prawdziwa tak nie wygląda

Świecąca w ciemności ścieżka rowerowa w Polsce? Prawdziwa tak nie wygląda

Źródło:
Konkret24

Zaparkował na torach tramwajowych i - jak ustalili strażnicy miejscy - poszedł prawdopodobnie na pobliski bazar. Tramwaje nie mogły przejechać swoją trasą, co doprowadziło do paraliżu komunikacyjnego. Kiedy po ponad pół godzinie kierowca wrócił do auta, czekały tam już służby. Mężczyzna dostał trzy tysiące złotych mandatu, którego nie przyjął.

Zaparkował na torach tramwajowych. "Doprowadził do paraliżu komunikacyjnego"

Zaparkował na torach tramwajowych. "Doprowadził do paraliżu komunikacyjnego"

Źródło:
TVN24

W poniedziałek oddamy do użytku odcinek drogi ekspresowej S7, dzięki czemu Warszawa i Kraków uzyskają bezpośrednie połączenie - informuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Podróż między miastami ma trwać około 2,5 godziny, czyli prawie o połowę krócej niż gdy jeżdżono starą krajową "siódemką" przez Radom i Kielce.

Odejście od XIX-wiecznego traktu. Podróż do stolicy niemal o połowę krótsza

Odejście od XIX-wiecznego traktu. Podróż do stolicy niemal o połowę krótsza

Źródło:
PAP, GDDKiA

IMGW ostrzega przed intensywnymi opadami śniegu i silnym wiatrem. Niebezpieczne warunki panują w południowych regionach Polski. Sprawdź, gdzie zachować szczególną ostrożność.

Miejscami spadnie nawet 20 centymetrów śniegu. IMGW ostrzega

Miejscami spadnie nawet 20 centymetrów śniegu. IMGW ostrzega

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Naukowcy z Katedry Warzywnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opracowali innowacyjną szklarnię, a w zasadzie cieplarnię bąbelkową, która zapewni wzrost plonu i pomoże zmniejszyć ilość wykorzystanej energii. W hodowli owoców i warzyw pomóc ma piana z mydła.

Owoce i warzywa w... bańkach mydlanych. Innowacyjne rozwiązanie poznańskich naukowców

Owoce i warzywa w... bańkach mydlanych. Innowacyjne rozwiązanie poznańskich naukowców

Źródło:
tvn24.pl

Premier Węgier Viktor Orban nie po raz pierwszy realizuje skrupulatnie politykę Władimira Putina w Unii Europejskiej, ponieważ uderza w fundamenty wspólnoty - ocenił w "Kawie na ławę" w TVN24 europoseł PSL Krzysztof Hetman, komentując kwestię azylu politycznego dla posła PiS Marcina Romanowskiego. Europoseł Konfederacji Stanisław Tyszka mówił, o "zdziecinnieniu polskiej polityki, która sprowadza się do relacji interpersonalnych w tym przypadku między Tuskiem a Orbanem, którzy byli kiedyś kumplami, pokłócili się w tym momencie i robią sobie na złość".

"Romanowski może być kartą przetargową" w negocjacjach Orbana z Komisją Europejską

"Romanowski może być kartą przetargową" w negocjacjach Orbana z Komisją Europejską

Źródło:
TVN24, PAP

Po trzech miesiącach prac konserwacyjnych turyści odwiedzający Rzym znów mogą oglądać słynną fontannę di Trevi w pełnym blasku. Wprowadzono jednak limit osób, które mogą jednocześnie przed nią przebywać. Na razie to eksperyment.

Fontanna di Trevi po nowemu

Fontanna di Trevi po nowemu

Źródło:
PAP

Sprawca piątkowego ataku w Magdeburgu, w wyniku którego zginęło pięć osób, a ponad 200 zostało rannych, został oskarżony o popełnienia morderstwa i usiłowania zabójstwa - poinformowała w niedzielę niemiecka policja. Niemiecki Federalny Urząd do spraw Migracji i Uchodźców przekazał, że otrzymał ostrzeżenie o pochodzącym z Arabii Saudyjskiej mężczyźnie już pod koniec lata 2023 roku za pośrednictwem mediów społecznościowych. W wyniku zamachu zginął 9-letni chłopiec oraz cztery kobiety w wieku od 45 do 75 lat.

Ostrzeżenie otrzymali półtora roku temu. W piątek zabił pięć osób

Ostrzeżenie otrzymali półtora roku temu. W piątek zabił pięć osób

Źródło:
PAP, Reuters

Posłanka Magdalena Filiks z KO napisała, że "w Szczecinie i w Gdańsku i wielu innych miejscach doszło w ostatnich latach do takich sytuacji" jak w piątek w Magdeburgu, gdzie w wyniku zamachu i wjechanie autem w tłum zginęło pięć osób, a rannych zostało ponad 200. Tyle że, wydarzenia w Szczecinie i Gdańsku miały zupełnie inny charakter.

Filiks: wydarzenia w Szczecinie i Gdańsku jak zamach w Magdeburgu. Nie można porównywać

Filiks: wydarzenia w Szczecinie i Gdańsku jak zamach w Magdeburgu. Nie można porównywać

Źródło:
Konkret24

Niezwykle ciepła grudniowa aura właśnie dobiegła końca. Czego możemy się spodziewać w święta Bożego Narodzenia i w sylwestra? Sprawdź długoterminową prognozę temperatury na 16 dni, przygotowaną przez prezentera i synoptyka tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: będzie zimniej niż ostatnio

Pogoda na 16 dni: będzie zimniej niż ostatnio

Źródło:
tvnmeteo.pl

Agencja Reutera opublikowała nagranie, pokazujące moment uderzenia drona w 37-piętrowy wieżowiec w rosyjskim Kazaniu. Wideo pochodzi z portali społecznościowych. Według strony ukraińskiej, bezzałogowiec uderzył w budynek w wyniku działania rosyjskiego systemu walki radioelektronicznej i obrony powietrznej.

Dron uderza w wieżowiec. W Kazaniu "zatrzęsły się żyrandole"

Dron uderza w wieżowiec. W Kazaniu "zatrzęsły się żyrandole"

Źródło:
NV, Tatar-Inform, Kommiersant, tvn24.pl

Przez pół wieku przepisy chroniły wilki na naszym kontynencie, teraz znów będzie można do nich strzelać. Ale póki co - nie w Polsce. Komisja Europejska uchyliła wprawdzie furtkę do polowań na wilki, ale polski rząd deklaruje, że nie zamierza na razie z niej korzystać. Na ten moment więc wilk pozostaje w naszym kraju zwierzęciem pod ścisłą ochroną.

"Kraje zachodnie deklarowały ścisłą ochronę wilków, teraz chcą je zabijać. Nie powinniśmy im tego ułatwiać"

"Kraje zachodnie deklarowały ścisłą ochronę wilków, teraz chcą je zabijać. Nie powinniśmy im tego ułatwiać"

Źródło:
tvn24.pl

Przeniósł nie tylko stolicę z Krakowa do Warszawy, ale też stolicę Puszczy Białowieskiej ze starej do nowej Białowieży. Mowa o królu Zygmuncie III Wazie, który wybudował zapomniany dziś dwór myśliwski, po którym jedyną pamiątką są rosnące w jego miejscu dęby. Archeolodzy odkryli właśnie XVI-, XVII- i XVIII-wieczne cegły, które były częścią fundamentów jednego z budynków wchodzących w skład założenia dworskiego.  

Gomułka bał się, że Sowieci zabiorą ten kawałek Polski. Tajemnica dębów odkryta w Białowieży

Gomułka bał się, że Sowieci zabiorą ten kawałek Polski. Tajemnica dębów odkryta w Białowieży

Źródło:
tvn24.pl
Nie ma demokracji bez czytania. To w języku znajdziemy odtrutkę na populizm

Nie ma demokracji bez czytania. To w języku znajdziemy odtrutkę na populizm

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Właściciel TVN - amerykański koncern Warner Bros. Discovery - rozpoczął proces sprzedaży firmy - podał w piątek Reuters. Do tych informacji odniósł się rzecznik WBD, podkreślając, że dla "Warner Bros. Discovery podczas podejmowania decyzji o sprzedaży, zachowanie niezależności newsów TVN jest priorytetem".

Warner Bros. Discovery rozważa sprzedaż TVN. "Zachowanie niezależności newsów priorytetem"

Warner Bros. Discovery rozważa sprzedaż TVN. "Zachowanie niezależności newsów priorytetem"

Źródło:
Reuters, tvn24.pl
"Archipelag" księdza Michała O. jak willa plus. Tylko 20 razy bardziej

"Archipelag" księdza Michała O. jak willa plus. Tylko 20 razy bardziej

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Papieski jałmużnik kardynał Konrad Krajewski dotarł do Ukrainy medycznym kamperem, który będzie działał jak mobilny szpital. Możliwe będzie w nim między innymi przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych - poinformował w niedzielę portal Vatican News.

Papież poświęcił, kardynał zawiózł

Papież poświęcił, kardynał zawiózł

Źródło:
PAP

Przed nami czas, kiedy nikt nie powinien być sam i kiedy nikt nie powinien być głodny. Już w weekend rozpoczęły się wigilie dla osób w kryzysie bezdomności, samotnych i ubogich. Od 28 lat miejscem spotkań jest Rynek Główny w Krakowie. To już 28. Wigilia Jana Kościuszki, krakowskiego restauratora. To wydarzenie łączy ludzi o wielkich sercach, by wspólnie pomóc i stworzyć chociaż namiastkę świąt Bożego Narodzenia.

Wielka mobilizacja przed świętami. Akcje dla osób potrzebujących w całej Polsce

Wielka mobilizacja przed świętami. Akcje dla osób potrzebujących w całej Polsce

Źródło:
Fakty po Południu TVN24