"Sami swoi. Początek" Artura Żmijewskiego. Historia Pawlaka wciąga na nowo

Źródło:
tvn24.pl
"Sami swoi. Początek" reż. Artur Żmijewski
"Sami swoi. Początek" reż. Artur ŻmijewskiNext Film
wideo 2/21
"Sami swoi. Początek" reż. Artur ŻmijewskiNext Film

Kto nie pamięta legendarnych, skłóconych sąsiadów, którzy mimo wszystko nie potrafili bez siebie żyć? Oczywiście mowa o Pawlakach i Kargulach z komediowej trylogii Sylwestra Chęcińskiego. Za sprawą filmu "Sami swoi. Początek" Artura Żmijewskiego ich historia ożyła w nowej odsłonie. Debiutującemu reżyserowi udało się stworzyć brakujący fragment sagi Pawlaków, zapewniając publiczności w kinie dobrze spędzone dwie godziny.

Klasyka filmowa - również polska - ma swoje nieśmiertelne tytuły, które się nie starzeją. Łączą pokolenia, nawet jeśli portretowana przez nie rzeczywistość wydaje się bardzo odległa. Taką perełką polskiej komedii jest trylogia Sylwestra Chęcińskiego o losach dwóch zwaśnionych rodzin, przesiedlonych po II wojnie światowej na Ziemie Odzyskane: Pawlaków i Karguli. "Sami swoi" (1967 r.), "Nie ma mocnych" (1974 r.) oraz "Kochaj albo rzuć" (1977 r.) w przewrotny sposób uchwyciły losy Polaków z Ziem Odzyskanych i ducha tamtych czasów. Zadanie nie było proste, bo Chęciński wspólnie ze scenarzystą Andrzejem Mularczykiem musieli radzić sobie z peerelowską cenzurą. Z dzisiejszej perspektywy łatwo dostrzec niektóre wątki, wpisujące się w ówczesną propagandę, ale nie mają one większego znaczenia. Siłą sagi jest uważne i ponadczasowe uchwycenie ludzkich relacji, naszych zalet i wad.

Dlaczego o tym piszę? Bo informacja o rozpoczęciu zdjęć do filmu "Sami swoi. Początek" w reżyserii Artura Żmijewskiego zamiast entuzjazmu wzbudziła przede wszystkim wiele obaw. W końcu to trylogia, z którą wiele osób łączy wspomnienia i sentymenty. Z perspektywy filmowej zaś stworzenie prequelu - historii poprzedzającą "Samych swoich" - brzmi jak bardzo ryzykowne wyzwanie, które mogłoby skończyć się spektakularną katastrofą. Chcąc nie chcąc, debiutujący w roli reżysera pełnometrażowego filmu fabularnego Żmijewski - znany przede wszystkim z serialowych ról dr. Jakuba Burskiego czy księdza Mateusza - porwał się na mierzenie z Sylwestrem Chęcińskim.

"Sami swoi. Początek" trafnym powrotem do legendarnej sagi

"Sami swoi. Początek" (koprodukcja TVN Warner Bros. Discovery) ostatecznie katastrofą nie jest. Przeciwnie - okazał się bardzo trafnym powrotem do baśniowego, historycznie pogmatwanego świata Karguli i Pawlaków.

Jak do tego doszło? W dużej mierze dzięki temu, że autorem scenariusza jest 93-letni obecnie Andrzej Mularczyk - scenarzysta trylogii wyreżyserowanej przez Chęcińskiego. W 2011 roku Mularczyk - prywatnie brat Romana Bratnego - autora między innymi słynnych "Kolumbów. Rocznik 20" - wydał powieść "Każdy żyje jak umie". To historia inspirowana losami jego własnej rodziny, żyjącej na Podolu do 1945 roku. Jednocześnie to historia ludzi, którzy byli pierwowzorami Pawlaków i Karguli. To z niej dowiedzieliśmy się, że Mularczyk stworzył postać Kazimierza Pawlaka na podstawie tego, co usłyszał od stryja Jana.

W scenariuszu do "Samych swoich. Początku" Mularczyk wykorzystał wątki ze swojej powieści. Warto też dodać, że Mularczyk jako scenarzysta współpracował również przy "Katyniu" Andrzeja Wajdy oraz przy serialu "Dom" Jana Łomnickiego. Jest również jednym z najbardziej cenionych twórców słuchowisk radiowych w historii Polskiego Radia.

"Sami swoi. Początek" reż. Artur Żmijewskifot. Jarosław Sosiński/Next Film

A "Sami swoi. Początek" nie miałby prawa się udać, gdyby za scenariusz zabrał się ktoś inny. Dlaczego? Chociażby dlatego, że film Żmijewskiego napisany został tym samym językiem, w postaciach jest coś bardzo osobistego, co naturalnie łączy je z bohaterami filmów Chęcińskiego.

A o czym jest film Żmijewskiego? Całość dzieje się w jednej ze wsi na Podolu w pobliżu Trembowli - miasta na południe od Tarnopola. Właściwa akcja filmu rozgrywa się mniej więcej między 1918 a 1945 rokiem. W owej wsi po sąsiedzku mieszkają dwie rodziny: Pawlakowie i Kargule, które łączą burzliwe stosunki. Przekładają się one na relacje między "pierworodnymi": Kazika Pawlaka i Władka Kargula, którzy koty darli już w wiejskiej szkole i nie zmienia się to z czasem. Nie będę wgłębiać się w fabułę, bo jest w niej wiele przewrotnych momentów.

Ostatecznie "Sami swoi. Początek" rysuje się jako baśniowy komediodramat. Perypetie Pawlaka - co rusz wybuchające kłótnie z Kargulem - sprawnie prowadzone są na tle skomplikowanej, wielowątkowej i trudnej historii II Rzeczypospolitej. Momentami można odnieść wrażenie, że niektóre wątki historyczne zostały być może przerysowane bądź strywializowane, ale przecież nie są one najważniejszą warstwą fabularną.

"Sami swoi. Początek". Aktorski popis Adama Bobika

Trylogia Chęcińskiego była zbudowana na duecie: Wacław Kowalski jako Pawlak i Władysław Hańcza jako Kargul. W przypadku "Samych swoich. Początku" pierwsze skrzypce gra sam młody Pawlak, w którego wciela się Adam Bobik. Zakładając, że punktem odniesienia jest historia stryja scenarzysty, tak skonstruowana opowieść wydaje się zrozumiała i jak najbardziej trafna, tym bardziej że znamy już dalsze wspólne losy Pawlaków i Karguli.

Poza tym Adam Bobik jako Kazimierz Pawlak jest wybitny. Przyjmując tę rolę, podjął się szaleńczego wyzwania. Musiał stworzyć tak swoją postać, żeby nie być marną kopią Wacława Kowalskiego, a jednocześnie – żeby w wiarygodny sposób zagrać młodego Pawlaka i nie stracić własnego charakteru.

35-latek w niezwykły sposób sprostał temu zadaniu. Jego Pawlak jest prawdziwy i przypomina tego z filmów Chęcińskiego.

Dzięki własnej charyzmie, aktorskiej wszechstronności, okiełznał tę rolę. Poza tym pochodzący z Hajnówki Bobik z łatwością operuje językiem tej historii. W swoim dotychczasowym dorobku ma najróżniejsze role (chociażby w "Bliskich" Grzegorza Jaroszuka), również te niekomiczne. Oby nie dał sobie przykleić etykiety "Pawlaka" i nadal mógł pokazywać się w najróżniejszym repertuarze.

"Bliscy" w reżyserii Grzegorza Jaroszuka
"Bliscy" w reżyserii Grzegorza JaroszukaKino Świat

U Żmijewskiego poziomem nie odstaje też pozostała część obsady. Równie wiarygodny i przykuwający uwagę jest Karol Dziuba w roli Władysława Kargula. Także on wykazał się własną interpretacją postaci. W jego fizyczności jest coś z Władysława Hańczy i gra podobnymi emocjami. Robi to jednak w tak wyważony sposób, że nie sili się na kopiowanie warsztatu Hańczy.

Wspominając o obsadzie, nie można zapomnieć o Annie Dymnej, bo to ostatnia żyjąca aktorka z obsady trylogii. Tu wciela się w postać wujny Pecynichy (ciotki młodego Pawlaka). W ostatnich latach Dymna rzadziej pojawia się na dużym ekranie, jednak przy każdej okazji przypomina o swojej wyjątkowej aktorskiej charyzmie. U Żmijewskiego jej filmowym mężem jest Adam Ferency. Ten drugoplanowy duet również zapada w pamięć.

"Sami swoi. Początek" reż. Artur Żmijewskifot. Jarosław Sosiński/Next Film

W tym kontekście warto docenić pracę reżysera obsady - osoby odpowiedzialnej za casting - Piotra Bartuszka. Stworzył on znakomity zespół aktorski, łącząc trzy pokolenia utalentowanych aktorek i aktorów. A każdy i każda z nich daje coś od siebie. W filmie wystąpili również: Paulina Gałązka, Weronika Humaj, Barbara Garstka, Mirosław Baka, Zbigniew Zamachowski, Katarzyna Krzanowska, Agnieszka Suchora, Wojciech Malajkat, Kazik Mazur. 

"Sami swoi. Początek". Udany debiut Żmijewskiego

Mierzenie się z klasyką zawsze jest artystycznie ryzykowne. Już na starcie pojawiają się przecież pytania o intencje, motywacje, zasadność realizowania takiego pomysłu. Oczywiście film Żmijewskiego bazuje na sentymentach, w jakie obrosła trylogia Chęcińskiego, i ktoś uzna, że należałoby tę historię nakręcić inaczej, dokonać innych wyborów artystycznych, ale to nie kino autorskie. Żmijewskiemu udało się zrealizować wciągającą historię, która zapewnia blisko dwie godziny dobrej rozrywki. 

Autorka/Autor:

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: fot. Jarosław Sosiński/Next Film

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości

Słowackie służby rozważają wersję, w której podejrzany o zamach na premiera Roberta Fico nie był "samotnym wilkiem", jak wcześniej sądzono - powiedział na niedzielnej konferencji prasowej minister spraw wewnętrznych Matusz Szutaj Esztok. Przekazał, że wszystkie instytucje w kraju związane z bezpieczeństwem pracują na pełnych obrotach. Szef słowackiego wywiadu stwierdził w niedzielę, że nie można wykluczyć, iż Słowacja "stała się żyzną glebą dla działań zagranicznych służb".

Wcale nie był "samotnym wilkiem"? Śledczy badają nową wersję

Wcale nie był "samotnym wilkiem"? Śledczy badają nową wersję

Źródło:
PAP, Reuters

Śmigłowiec prezydenta Iranu Ebrahima Raisiego rozbił się w północno-zachodniej części kraju. Państwowa telewizja przekazała, że do katastrofy doszło z powodu złych warunków pogodowych. Na pokładzie był też między innymi szef irańskiej dyplomacji. Dotarcie ekipom ratunkowym na miejsce utrudniła gęsta mgła. Jeden z irańskich urzędników przekazał, że nawiązano kontakt z jednym z pasażerów i jednym z członków załogi śmigłowca.

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. Nawiązano kontakt z członkiem załogi

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. Nawiązano kontakt z członkiem załogi

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters

Jechali na spacer przez centrum Gdańska, zauważyli, że kierowca auta przed nimi "dziwnie się zachowuje". Gdy kierujący audi zaczął zahaczać o krawężniki, pan Szymon podjął szybką decyzję. Wyłączył silnik i szybko podbiegł do audi, aby zabrać kluczyki kierowcy. Miał przeczucie, 29-latek jest pijany.

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Źródło:
TVN24

Gdzie jest burza? W niedzielę 19.05 w Polsce raz po raz grzmi. Możliwe są intensywne opady deszczu, wiatr w porywach mocno się rozpędza. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Grzmi w dziewięciu województwach

Gdzie jest burza? Grzmi w dziewięciu województwach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Rosjanie wciąż nie dotarli do "betonowej linii obrony" w obwodzie charkowskim - oznajmił prezydent Wołodymyr Zełenski. Ofensywa sił rosyjskich na tym odcinku trwa. Naczelny dowódca armii ukraińskiej Ołeksandr Syrski przekazał, że w przygranicznym regionie Rosjanie "rozszerzyli strefę aktywnych działań wojennych o prawie 70 kilometrów". Podsumowujemy miniony tydzień w Ukrainie.  

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Źródło:
NV, Ukraińska Prawda, BBC, PAP, tvn24.pl

Prezydent Iranu Ebrahim Raisi, którego śmigłowiec uległ w niedzielę wypadkowi, to twardogłowy islamski duchowny i urzędnik związany przez większość życia z irańskim wymiarem sprawiedliwości. Ma ultrakonserwatywne poglądy polityczne. Wielu Irańczyków i obrońców praw człowieka zarzuca mu udział w masowych egzekucjach więźniów politycznych w latach 80. Jest postrzegany jako potencjalny następca najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneiego.

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Źródło:
tvn24.pl, BBC, Reuters

Pragnienie Senegalu do samostanowienia jest nie do pogodzenia z długoterminową obecnością zagranicznych baz wojskowych - oświadczył nowy premier tego zachodnioafrykańskiego kraju Ousmane Sonko. Prezydent Emmanuel Macron już pod koniec ubiegłego roku zapowiadał, że w ciągu najbliższych miesięcy Francja znacznie ograniczy swoją militarną obecność w Afryce.

Nie chcą u siebie francuskich wojsk. Premier: to nie do pogodzenia z naszym dążeniem do samostanowienia

Nie chcą u siebie francuskich wojsk. Premier: to nie do pogodzenia z naszym dążeniem do samostanowienia

Źródło:
PAP

- U nas niestety kultury przestrzeni nie ma. W tym kraju myślimy, że nam jej nigdy nie zabraknie i zabudowujemy w tak właśnie zmyślny sposób, niszcząc przy okazji krajobraz wsi oraz dobre ziemie, które są w okolicy i mogłyby służyć rolnictwu. Bo to jest jak zagroda z wieloma kurnikami w środku – komentuje urbanista Paweł Mrożek, odnosząc się do inwestycji pod Ożarowem Mazowieckim, gdzie powstało osiedle z ponad setką identycznych domów. Dlaczego jego widok wciąż wywołuje tyle emocji?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Niedzielne popołudnie w wielu częściach kraju jest burzowe. Niebo zasnuwają ciemne chmury, zrywa się wiatr, pada, a miejscami sypie gradem. W Toruniu doszło do podtopień.

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, PAP

Po weekendzie na termometrach zobaczymy prawie 30 stopni. Co jeszcze czeka nas w pogodzie? Sprawdź autorską długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do ostrego starcia między posłem PiS Przemysławem Czarnkiem a liderem Lewicy Robertem Biedroniem doszło w niedzielę w programie "Śniadanie Rymanowskiego". Były minister edukacji nazwał Biedronia "zdegenerowanym człowiekiem". W odpowiedzi poseł Lewicy zarzucił Czarnkowi, że stoi za nim "ideologia nienawiści". Wiceszef MON Paweł Zalewski z Trzeciej Drogi zażądał, by Czarnek przeprosił Biedronia, a następnie w proteście opuścił studio. Tę sytuację, a także inną - z czwartku - skomentował premier Donald Tusk. "To wojna cywilizacji" - napisał.

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Źródło:
PAP, Polsat News, tvn24.pl

"Jestem przeciwko robalom" - oświadczyła podczas wywiadu w radiu Beata Kempa. I utrzymywała, że w europarlamencie głosowała przeciwko unijnej strategii białkowej, czyli przeciwko "dodawaniu robaków do produktów spożywczych". Sprawdziliśmy. To nieprawda.

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Źródło:
Konkret24

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami prawie w całej Polsce. Dla części województwa wielkopolskiego oraz zachodniopomorskiego podniesiono stopień ostrzeżeń do drugiego. Głównym zagrożeniem podczas burz będą obfite opady deszczu.

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Dwie osoby nie żyją, a pięć uznano za zaginione w wyniku, prawdopodobnie, zderzenia łodzi na Dunaju nieopodal Budapesztu - podały zachodnie agencje.

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Źródło:
Reuters, ABC News

Francuska policja usunęła dziesiątki barykad blokujących główną drogę łączącą lotnisko ze stolicą Nowej Kaledonii, Numeą - podała Agencja Reutera. Zamieszki w terytorium zamorskim Francji na Pacyfiku trwają. Numea "jest w stanie oblężenia" - oznajmiła burmistrzyni Sonia Lagarde.

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Źródło:
Reuters, PAP, BBC

Chorwacja jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, który zdecydował się na powołanie ministerstwa do spraw demografii. - To pokazuje jak pilny jest problem, z którym mierzy się Chorwacja, i który znacząco wpływa na gospodarkę kraju i całe społeczeństwo - mówi profesor Ivan Czipin z Uniwersytetu w Zagrzebiu.

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

Źródło:
PAP

Podczas prowadzonego przez wspólnotę mieszkaniową remontu kamienicy przy Kłopotowskiego 38 na warszawskiej Pradze Północ, w przejeździe bramnym zostały odkryte drzwi. - Niezwykłe znalezisko jest bardzo cenne - ocenia stołeczny konserwator zabytków.

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Źródło:
tvnwarszawa.pl
"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

Źródło:
tvn24.pl
Premium

W piątek przyznano nagrody imienia Janusza Korczaka 2024. Wśród laureatów znalazła się między innymi Justyna Suchecka z redakcji tvn24.pl. "Jestem bardzo dumna i wzruszona, że mogę się znaleźć w takiej drużynie" - napisała dziennikarka.

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Źródło:
tvn24.pl, Głos Nauczycielski

Jest atrakcyjną dziewczyną o szerokich zainteresowaniach - śpiewa, tańczy i projektuje ubrania. Na Instagramie śledzi ją ponad 2,5 miliona osób. Nic dziwnego, że zainteresowali się nią reklamodawcy. Cenią ją za pracowitość, nigdy nie ma gorszego dnia, nie narzeka i nie domaga się podwyżki. To dlatego, że... nie istnieje. Influencerzy stworzeni przez AI? - Widzę potencjał takich rozwiązań w Polsce, ale branża nie wie, jak się za to zabrać - mówi ekspert. Choć zdarzają się wyjątki. 

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Źródło:
tvn24.pl

Ruszyło głosowanie internautów na zwycięzcę Nagrody Internautów XX edycji Grand Press Photo. Wyboru można było dokonać spośród 233 zdjęć, 56 autorów. Na oddanie głosu jest tydzień, do 21 maja do godziny 23:59. Wszystkich laureatów XX Grand Press Photo 2024 poznamy podczas gali dzień później, czyli 22 maja.

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

Źródło:
tvn24.pl