Czy czytałeś książkę w 2020 roku? Ponad połowa odpowiedziała "nie"

Źródło:
PAP
"Wielu czytelników przejrzy się w tej powieści, jak w lustrze"
"Wielu czytelników przejrzy się w tej powieści, jak w lustrze"TVN24
wideo 2/5
"Wielu czytelników przejrzy się w tej powieści, jak w lustrze"TVN24

42 procent osób odpowiedziało "tak" na pytanie, czy w minionym roku sięgnęły po choć jedną książkę - wynika z badania przeprowadzonego przez Bibliotekę Narodową. W raporcie dodano, że jest to wynik lepszy niż rok czy dwa lata temu, ale do poziomów z początku XXI wieku daleko.

Najnowsze badanie czytelnictwa Biblioteki Narodowej opublikowano tuż przed obchodzonym 23 kwietnia Światowym Dniem Książki i Praw Autorskich.

OGLĄDAJ PROGRAM "XIĘGARNIA" W TVN24 GO >>>

Czy Polacy czytają książki?

"W 2020 roku na zadawane Polakom od blisko trzech dekad pytanie o czytanie w całości lub fragmencie co najmniej jednej książki w ciągu 12 miesięcy poprzedzających badanie twierdząco odpowiedziało 42 proc. respondentów" - napisano w raporcie.

Wyjaśniono, że to wynik najlepszy od sześciu lat, oznaczający wzrost o 3 punkty proc. w skali roku i o 5 punkty proc. w skali dwóch lat. "Na razie można mówić o powodach do ostrożnego optymizmu, choć do poziomu wskaźników z początku XXI wieku jeszcze daleko" - zaznaczono.

W pierwszej połowie pierwszej dekady XXI w. ponad połowa ankietowanych deklarowała, że czyta co najmniej jedną książkę rocznie. Najwyższy wskaźnik w ostatnich 20 latach uzyskano w 2004 roku - wtedy wynosił 58 proc. Po 2008 r. następował powolny spadek czytelnictwa do ok. 40 proc. W 2014 roku było to 41 proc., w 2015 - 37 proc., podobnie jak w roku 2016. W kolejnych dwóch latach odsetek czytających cokolwiek Polaków w wieku ponadgimnazjalnym wynosił około 38 proc., w 2019 r. było to 39 proc.

Czytanie książek w latach 2000-2020bn.org.pl

Co czytają Polacy?

Autorzy badania próbowali odpowiedzieć sobie na pytanie co czytają Polacy i jaki jest związek wyborów czytelniczych z pozycją społeczną. Okazuje się, że najbardziej "demokratycznym" typem literatury, czytanym niezależnie od zajmowanej pozycji społecznej, jest literatura sensacyjno-kryminalna – najchętniej wybierany przez Polaków typ książek. Remigiusz Mróz już drugi rok z rzędu otwiera listę najpoczytniejszych autorów, a czwarty rok jest w pierwszej piątce. "Jest obecnie bezkonkurencyjnym liderem" - podkreślają autorzy badania.

Popularna literatura obyczajowo-romansowa, a także powieści obyczajowe to wybór kobiecy (30 proc. czytelniczek zadeklarowało, że je lubi), fantastyka dla dorosłych (fantasy, science fiction i in.) z kolei czytana jest dwukrotnie częściej przez mężczyzn, zwłaszcza w wieku 25–39 lat.

"Literatura wysokoartystyczna"

W badaniu wyodrębniono dwa typy "literatury wysokoartystycznej" - wydaną przed i po 1918 roku. Klasyka, jak się można było spodziewać, czytywana jest przede wszystkim przez uczniów w ramach lektur szkolnych - to 38 proc. wyborów takich czytelników. Poza tym sięgają po nią czytelnicy najstarsi, powyżej 70 roku życia. Henryk Sienkiewicz, przez lata konkurujący ze współczesnymi bestsellerami, powoli traci swoją popularność. W 2018 roku był najczęściej wybieranym autorem, w 2019 znalazł się na czwartym miejscu, a w najnowszym badaniu spadł na miejsce szóste.

"Współczesna literatura wysokoartystyczna", jak to określają autorzy badania, szczególnie ta najnowsza, była skromnie reprezentowana w wyborach lekturowych Polaków w 2020 roku. Wyjątkiem jest Olga Tokarczuk, która drugi raz z rzędu, po Noblu w 2019 roku (otrzymanym za rok 2018), utrzymuje się na drugiej pozycji najpopularniejszych pisarzy w Polsce. Innym wyjątkiem jest Szczepan Twardoch, który w tym roku znalazł się na ósmym miejscu zestawiania, na co mogła mieć wpływ ekranizacja jego "Króla".

Biografie, wspomnienia, historia

Literatura non-fiction, a zwłaszcza typ książek, wśród których znalazły się biografie i wspomnienia, publicystyka i historia XX wieku, to częściej męskie wybory lekturowe. Nastoletni czytelnicy nie są zainteresowani lekturą dotyczącą współczesnych problemów: żaden badany w wieku 15–18 lat nie sięgnął po książki podróżnicze i reportaże, a narracje o XX wieku i biografie też stanowiły margines ich wyborów czytelniczych. Te ostatnie to natomiast – obok kryminałów oraz fantastyki dla dorosłych – najbardziej interesujący typ książek dla młodych dorosłych, w wieku 25–39 lat. Horrory, przede wszystkim kilkadziesiąt powieści Stephena Kinga, nadal nie tracą swoich fanów, a on sam utrzymał zajmowane od 2018 roku trzecie miejsce w zestawieniu najpopularniejszych autorów w Polsce.

"Badanie z 2020 roku wyraźnie uchwyciło poczytność powieści obyczajowej rozgrywającej się w historycznej scenografii, zwłaszcza w czasie II wojny światowej, nawet dotyczącej tematyki obozów koncentracyjnych. Ostatnia wojna to także temat poważniejszej lektury historycznej, wspomnieniowej, dokumentalnej, która cieszyła się dużym zainteresowaniem czytelniczym. Widoczne były publikacje poświęcone ludobójstwu na Wołyniu" - piszą badacze. Podkreślają, że w 2020 roku popularne były biografie wybitnych kobiet, reportaże z życia w krajach opanowanych przez dyktatury, relacje z ekstremalnych wypraw w zimowe Himalaje a także wspomnienia Michelle Obamy i Donalda Tuska. Raport BN uchwycił też wzrastającą popularność książek naukowca Yuvala Noaha Harariego, dotykających wielu dyscyplin naukowych i próbujących odpowiedzieć na pytania dotyczące współczesnej cywilizacji. Harari jest na 23 miejscu zestawienia najpopularniejszych autorów, co, jak na książki popularnonaukowe, jest znakomitym wynikiem.

Książki w domu nie są powszechne

Badanie wykazało, tak jak w poprzednich latach, że kobiety czytają częściej niż mężczyźni (odpowiednio 51 proc. i 33 proc.), wśród kobiet większa jest również grupa osób czytających najintensywniej – co najmniej 7 książek w ciągu roku przeczytało 15 proc. z nich (w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosi 7 proc.). Im młodszy ankietowany, tym większe prawdopodobieństwo, że czyta książki.

Posiadanie książek w domu nie jest zjawiskiem powszechnym, 31 proc. badanych nie ma żadnych książek lub ma tylko podręczniki szkolne. Księgozbiory domowe posiada 64 proc. respondentów. Przeszło połowa domowych księgozbiorów zawiera do ok. 50 tomów. Względnie duże kolekcje książek - powyżej 500 woluminów - są w posiadaniu znikomego odsetka badanych.

Księgozbiory domowebn.org.pl

Papierowe a cyfrowe

Tak jak w poprzednich edycjach badania, zapytano czytelników m.in. o formę wymienianych przez nich książek, o to, czy miały one postać drukowanych kodeksów czy plików cyfrowych. Czytelnicy zdecydowanie preferują książki papierowe. Książki w postaci elektronicznej, czytane z ekranu komputera, czytnika, telefonu lub tabletu wymieniło zaledwie 5 proc. osób czytających książki.

Podobnie jak w poprzednich latach badanych pytano o sposoby pozyskiwania czytanych przez nich książek. W 2020 roku papierowe książki do czytania Polacy przede wszystkim kupowali. "W porównaniu z rokiem 2019 obserwujemy istotny statystycznie (4 proc.) wzrost popularności zakupów, a zatem nawet czasowe zamknięcie księgarń z powodu pandemii mogło zostać zastąpione poprzez zakupy wysyłkowe" - piszą autorzy badania. Biblioteki jako źródło czytanych książek ulokowały się na dalszym miejscu pod względem popularności, zaopatrywało się w nich w lektury 14 proc. czytelników. Mimo że w 2020 roku biblioteki bywały często zamknięte w związku z pandemią, odnotowano jednak stosunkowo niewielki (4 proc.) spadek odsetka osób wypożyczających z nich książki.

Badania czytelnictwa pokazały też rozmiary grupy Polaków wykluczonych cyfrowo. W 2020 roku prawie co czwarta badana osoba w wieku co najmniej 15 lat nie korzystała z komputera, tabletu ani smartfona. Poza światem cyfrowym znajdowały się przede wszystkim osoby najstarsze (83 proc. w grupie powyżej 70 lat), o najniższym poziomie wykształcenia, emeryci i renciści.

Autorka/Autor:kris

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Całemu zarządowi Orlenu w 2023 roku wypłacono w sumie ponad 24 miliony złotych z tytułu wynagrodzeń - wynika z opublikowanego we wtorek przez koncern sprawozdania rady nadzorczej. Najwięcej otrzymał były prezes - Daniel Obajtek.

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Źródło:
PAP

"Praktyki stosowane przez obie platformy mogą stanowić wielopoziomowe naruszenie krajowych i unijnych przepisów w zakresie między innymi ochrony konsumentów" - przekazało we wtorek Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W komunikacie wskazano, że chodzi o Temu i Shein.

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

- Dla pracodawców to najważniejsza zapowiedź obecnie rządzącej koalicji. Obecne rozwiązanie jest nieracjonalne - przekonuje Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich i członek Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Chodzi o zapowiadane przez Donalda Tuska przejęcie przez ZUS płacenia zasiłku chorobowego od pierwszego dnia L4. "Trwają analizy skutków finansowych" - wyjaśnia w odpowiedzi na pytania o losy projektu resort rodziny i pracy.

Głośna obietnica Tuska w sprawie ZUS. "Najważniejsza zapowiedź koalicji"

Głośna obietnica Tuska w sprawie ZUS. "Najważniejsza zapowiedź koalicji"

Źródło:
tvn24.pl

Wnioski o wakacje kredytowe w większości banków można składać już od 15 maja. Kredytobiorcy, którzy chcą skorzystać z odroczenia spłaty hipoteki, powinni jednak uważać, gdyż w tym roku program działa na nowych zasadach.

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Źródło:
tvn24.pl

Podczas wtorkowego posiedzenia rząd przyjął rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca, w którym zostanie wypłacona tak zwana 14. emerytura. Kancelaria premiera przekazała, że - tak jak w roku ubiegłym - miesiącem wypłat "czternastek" będzie wrzesień. Czternasta emerytura w podstawowej wysokości ma wynosić 1780,96 zł brutto.

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Oszczędności, nieruchomości, akcje i samochody znalazły się w oświadczeniach majątkowych europosłów przygotowanych w związku z końcem kadencji Parlamentu Europejskiego. Dokumenty zostały opublikowane na stronie internetowej Sejmu.

Europosłowie pokazali majątki

Europosłowie pokazali majątki

Źródło:
tvn24.pl

Ceny produktów spożywczych w ostatnich latach poszybowały. Podwyżki nie ominęły również lodów. Najbardziej podrożały rożki, za które obecnie płacimy 45 procent więcej niż jeszcze dwa lata temu - wynika z danych aplikacji PanParagon.

Cena może zmrozić. Duże wzrosty

Cena może zmrozić. Duże wzrosty

Źródło:
tvn24.pl

Od 1 czerwca zaczną obowiązywać nowe limity przychodów dla pracujących wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów - informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ich przekroczenie powoduje zmniejszenie lub nawet zawieszenie wypłacanego świadczenia

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Źródło:
PAP

Wkrótce rusza pierwsza w Polsce Strefa Czystego Transportu (SCT). W związku z tym na ulicach Warszawy pojawią się samochody ze specjalnymi oznaczeniami. Warto jednak podkreślić, że zielone naklejki, umieszczane na przedniej szybie pojazdów, będą obowiązkowe tylko w niektórych przypadkach. Kogo obejmą nowe regulacje? 

Nowe oznaczenia na samochodach. Kogo będą dotyczyć?

Nowe oznaczenia na samochodach. Kogo będą dotyczyć?

Źródło:
tvn24.pl

Otrzymaliśmy informacje, że ceny sprzętu Xiaomi mogą być ustalane w wyniku niedozwolonego porozumienia - poinformował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z tym zostało wszczęte w tej sprawie postępowanie wyjaśniające. Przeszukano siedzibę Xiaomi Polska i dwóch dystrybutorów produktów tej marki.

Przeszukanie w siedzibie znanego producenta. "Obszerny materiał dowodowy"

Przeszukanie w siedzibie znanego producenta. "Obszerny materiał dowodowy"

Źródło:
PAP

Trwają prace nad przygotowaniem nowego modelu ugód dla osób spłacających mieszkaniowe kredyty frankowe - przekazał na konferencji prasowej prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek. Jak podkreślił, nowa propozycja będzie bardziej atrakcyjna w porównaniu do poprzedniej koncepcji opracowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Będzie nowy model ugody dla frankowiczów

Będzie nowy model ugody dla frankowiczów

Źródło:
PAP

Najbliższy czwartek, 30 maja, to dzień wolny od pracy. To oznacza, że system rozliczeniowy Elixir, obsługujący przelewy międzybankowe w złotych, ma przerwę w standardowym funkcjonowaniu - przypomina Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR).

Przerwa w realizacji przelewów

Przerwa w realizacji przelewów

Źródło:
tvn24.pl

Czasem moglibyśmy uniknąć przykrych zdarzeń, jeżeli zrezygnowalibyśmy z danej wyprawy - mówił w programie "Dzień na świecie" na antenie TVN24 BiS dyrektor departamentu konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Jakub Wawrzyniak. Zwracał uwagę, że przed wyjazdem zagranicznym trzeba dobrze się przygotować. Zdradził również, z jakimi nietypowymi prośbami o pomoc zgłaszają się Polacy do konsulatów.

Wakacje bez stresu. "Często zapominamy o najważniejszym"

Wakacje bez stresu. "Często zapominamy o najważniejszym"

Źródło:
TVN24 BiS

Na bardzo konkurencyjnym rynku sprzedaży internetowej już w pierwszym roku działalności znika 5 procent podmiotów. Po dziesięciu latach nadal działa zaledwie 37 procent - można przeczytać we wtorkowym wydaniu "Rzeczpospolitej".

Większość firm w tej branży nie przetrwa

Większość firm w tej branży nie przetrwa

Źródło:
PAP

Rada nadzorcza Polskiej Grupy Lotniczej postanowiła odwołać Michała Fijoła ze stanowiska prezesa spółki, powierzając jednocześnie jego obowiązki wiceprezesowi Bartoszowi Piechocie - przekazała PGL. Zarząd opuścił także członek zarządu do spraw finansowo-ekonomicznych Paweł Urbaniak.

Prezes Polskiej Grupy Lotniczej odwołany

Prezes Polskiej Grupy Lotniczej odwołany

Źródło:
PAP

- Jeżeli marszałek Szymon Hołownia i jego ugrupowanie nie poprą projektu w sprawie Kredytu zero procent, to szansa, że zostanie on wdrożony, radykalnie spada - stwierdził w poniedziałek w radiowym wywiadzie minister finansów Andrzej Domański.  

Sztandarowy program pod znakiem zapytania. "Szanse radykalnie spadają"

Sztandarowy program pod znakiem zapytania. "Szanse radykalnie spadają"

Źródło:
tvn24.pl

Za dwa tygodnie z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) zniknie ponad siedem milionów aut - wynika z szacunków Ministerstwa Cyfryzacji. Chodzi o tak zwane martwe dusze, czyli samochody, które od dłuższego czasu nie mają ważnych badań technicznych ani ubezpieczenia OC.

Tego dnia z ewidencji znikną miliony aut

Tego dnia z ewidencji znikną miliony aut

Źródło:
tvn24.pl

Podejmujemy wszelkie działania, zmierzające do uratowania spółki PKP Cargo - poinformował w poniedziałek dziennikarzy wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak. Dodał, że w ostatnich latach nie spotkał się na polskiej kolei z taką skalą patologii, jaka miała miejsce w spółce.

Duże kłopoty giganta. "To są działania konieczne, żeby spółka nie poszła na dno"

Duże kłopoty giganta. "To są działania konieczne, żeby spółka nie poszła na dno"

Źródło:
PAP

W poniedziałek poznaliśmy zwycięzców 13. edycji Nagrody Polskiej Rady Biznesu, nazywanej "biznesowymi Oscarami". Laureatami zostali Radosław Kulesza, współzałożyciel i prezes szkoły Giganci Programowania, Władysław Grochowski, założyciel i prezes Arche, oraz Sylwia Gregorczyk-Abram, Paulina Kieszkowska-Knapik i Michał Wawrykiewicz z Fundacji Wolne Sądy. Nagroda Specjalna została przyznana śp. Mariuszowi Walterowi, jednemu z twórców TVN.

"Biznesowe Oscary" rozdane

"Biznesowe Oscary" rozdane

Źródło:
tvn24.pl

Sojusz zakupowy Auchan i Intermarche w Polsce. Dwie wielkie sieci handlowe chcą utworzyć wspólną strukturę, która będzie negocjować dostawy produktów spożywczych i niespożywczych przez najbliższe 10 lat. Spółki wystąpiły w tej sprawie o zgodę do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - poinformowano w poniedziałek we wspólnym komunikacie.

Sojusz wielkich sieci handlowych w Polsce

Sojusz wielkich sieci handlowych w Polsce

Źródło:
PAP

W kwietniu 2024 roku 43 zakłady zadeklarowały zwolnienie 2,3 tysiąca pracowników - poinformował Główny Urząd Statystyczny (GUS). Dodał, że w kwietniu 2023 roku 38 zakładów deklarowało zwolnienie 1,5 tysiąca pracowników.

Pracę może stracić ponad dwa tysiące osób. Deklaracje firm

Pracę może stracić ponad dwa tysiące osób. Deklaracje firm

Źródło:
PAP