Łazik marsjański – czym jest? Po co buduje się i wysyła w kosmos łaziki?

Źródło:
polsa.gov.pl, mars.nasa.gov
W zawodach European Rover Challenge (ERC) rywalizowało 37 zespołów
W zawodach European Rover Challenge (ERC) rywalizowało 37 zespołówTVN24
wideo 2/6
W zawodach European Rover Challenge (ERC) rywalizowało 37 zespołówTVN24

Łaziki wysyłane są w kosmos od początku lat 70., na Ziemi organizuje się zawody łazików marsjańskich. Sukcesy w takiej rywalizacji odnoszą również Polacy. Czym właściwie są łaziki marsjańskie? Po co są budowane i co potrafią?

Łazik to rodzaj sondy kosmicznej zdolnej do poruszania się po powierzchni innej planety lub księżyca.Pierwszego łazika w latach 70. wysłali na Księżyc Rosjanie.Do niedawna łaziki na Marsa z sukcesem wysyłali jedynie Amerykanie. Pierwszy chiński łazik wylądował na tej planecie w 2021 roku.Rozwojowi budowy łazików sprzyja organizowanie zawodów łazików marsjańskich.

Co to jest łazik marsjański?

Łazik kosmiczny to rodzaj sondy kosmicznej, czyli bezzałogowego statku kosmicznego. O ile zwykłe sondy przeznaczone są do przemieszczania się w przestrzeni kosmicznej, o tyle łaziki charakteryzują się zdolnością do poruszania się po powierzchni ciał pozaziemskich, przede wszystkim planet lub księżyców.

Łaziki, tak samo jak wszystkie sondy kosmiczne, służą prowadzeniu badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej. Wyposażane są w aparaturę naukową zdolną do pobierania próbek i przeprowadzania niektórych badań, w związku z czym zaopatrzone są nie tylko w aparaty fotograficzne, ale też wiertła, lasery, a nawet małe laboratoria chemiczne. Zbierane informacje przesyłane są drogą radiową na Ziemię.

Wysyłanie sond kosmicznych jest znacznie tańsze niż realizowanie załogowych misji kosmicznych. Utrzymanie przy życiu ludzi w kosmosie wiąże się nie tylko z koniecznością przewidzenia dla nich miejsca na pokładzie, ale też posiadania zapasów tlenu, wody i żywności, a w rezultacie znacznie komplikowałoby całą konstrukcję. 

Wśród sond kosmicznych łaziki należą natomiast do najdroższych. Jest tak, ponieważ łazik musi być wyposażony w system bezpiecznego wylądowania na celu swojej podróży, a także w dodatkowy napęd do poruszania się po jego powierzchni. Źródłem energii łazików są najczęściej baterie ładowane energią słoneczną.

Łazik – historia

Pierwsze w historii łaziki lądowały na Księżycu, czyli naturalnym ziemskim satelicie. Jako pierwsi dokonali tego Rosjanie na początku lat 70. z sukcesem wysyłając dwa pojazdy o nazwie Łunochod 1 i Łunochod 2. 

Łaziki marsjańskie, jak sama nazwa wskazuje, są natomiast przeznaczone do lądowania na Marsie. Planeta ta znajduje się znacznie dalej od Ziemi niż Księżyc, w związku z czym loty na nią są dużo trudniejsze. Po raz pierwszy łazik taki w 1971 roku wysłali również Rosjanie, jednak nigdy nie udało się go użyć z powodu awarii łączności. 

Pierwsze udane lądowanie łazika marsjańskiego było dziełem Amerykanów i miało miejsce w 1997 roku. Ważący zaledwie 10,5 kg łazik Sojourner działał przez 2,5 miesiąca i był w stanie poruszać się jedynie pozostając w zasięgu swojego lądownika. W tym czasie przeprowadził jednak 15 analiz chemicznych oraz przesłał na Ziemię 550 zdjęć powierzchni Marsa.

Kolejne łaziki marsjańskie wylądowały w 2004 roku w ramach jednej amerykańskiej misji. Pojazdy o nazwach Spirit i Opportunity były już znacznie większe, ważyły po 185 kg, i działały znacznie dłużej niż przewidziane dla nich trzy miesiące – Spirit do 2010 roku, zaś Opportunity aż do roku 2018.

Kolejne łaziki marsjańskie lądowały w 2012 roku – o nazwie Curiosity, oraz 2021 roku – Perseverance oraz pierwszy niepochodzący z USAchiński Zhurong. Po raz pierwszy w historii na Marsie działają tym samym jednocześnie aż trzy różne łaziki wysłane przez dwa różne państwa. 

Łazik marsjański – do czego służy

Wysyłanie łazików na Marsa jest nie tylko trudne, ale również bardzo kosztowne. Wiele misji zakończyło się niepowodzeniem, m.in. lądowanie amerykańskiego łazika Mars Polar Lander w 1999 roku, czy europejskich Beagle 2 w 2003 roku i Schiaparelli w 2016 roku, a wydane na nie pieniądze w większości zostały stracone.

Mimo to na Marsa wysyłanych jest coraz więcej sond i łazików, nie tylko z USA, ale też np. ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Dzięki nim możliwe jest prowadzenie coraz bardziej zaawansowanych badań tej planety, jej budowy, historii, klimatu, a także możliwości istnienia na niej życia. W trakcie dotychczasowych misji m.in. potwierdzono obecność w przeszłości wody na tej planecie. 

Sondy i łaziki marsjańskie pozwalają na rozwój technologii kosmicznych, które w niedalekiej przyszłości mają przydać się w przeprowadzeniu pierwszego lotu załogowego na Marsa. Loty takie mają stanowić kolejny krok w ludzkiej eksploracji kosmosu.

Zawody łazików marsjańskich

W ramach popularyzowania nauki i rozwijania nowych, perspektywicznych technologii od wielu lat organizowane są zawody łazików marsjańskich. Odbywają się one na Ziemi na specjalnie przygotowanych do tego torach mających imitować powierzchnię Marsa.

Do najbardziej znanych międzynarodowych zawodów łazików marsjańskich należą University Rover Challenge (URC) w Stanach Zjednoczonych oraz European Rover Challenge (ERC) w Europie. W obu sukcesy odnosiły zespoły polskich studentów i doktorantów. Ostatnio w 2021 roku na zawodach ERC organizowanych w Kielcach wygrał łazik zespołu „Impuls” z Politechniki Świętokrzyskiej.

Autorka/Autor:red.

Źródło: polsa.gov.pl, mars.nasa.gov

Źródło zdjęcia głównego: Dima Zel/Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Trwa duża awaria systemów operacyjnych Microsoft - donosi BBC. Utrudnienia znacząco wpływają na działalność gospodarki, w tym linii lotniczych, banków i mediów, które korzystają z systemów giganta.

Globalna awaria informatyczna. Nie działają systemy na lotniskach, w bankach i media

Globalna awaria informatyczna. Nie działają systemy na lotniskach, w bankach i media

Źródło:
BBC, CNN

Konieczne jest usunięcie nieuzasadnionych obciążeń dla przedsiębiorców oraz zadbanie, aby artyści otrzymywali wynagrodzenia - napisano w apelu izb i organizacji w imieniu polskich przedsiębiorców działających w sektorze kablowym i satelitarnym do senatorów.

Apel do senatorów o zmiany w ustawie o prawie autorskim

Apel do senatorów o zmiany w ustawie o prawie autorskim

Źródło:
tvn24.pl

Coraz więcej krajów decyduje się na zaostrzanie kar, a także stosowanie konfiskaty aut wobec kierowców łamiących przepisy - oceniła w rozmowie z tvn24.pl radczyni prawna Katarzyna Turcza. Pojazd możemy stracić, nawet jeśli nie jest naszą własnością i nie tylko za alkohol, ale także, chociażby prędkość oraz emitowanie nadmiernego hałasu. W których krajach powinniśmy szczególnie uważać?

Jedziesz na wakacje? W tych krajach UE za złamanie przepisów stracisz auto

Jedziesz na wakacje? W tych krajach UE za złamanie przepisów stracisz auto

Źródło:
tvn24.pl

Z 5,6 tysiąca firm, które dotychczas dostały żądanie zwrotu covidowej pomocy, część już to zrobiła, ale sporo spraw jest w sądzie. Wezwania otrzyma jeszcze około tysiąc firm - pisze w piątek "Puls Biznesu".

Firmy dostają wezwania do zwrotu covidowej pomocy

Firmy dostają wezwania do zwrotu covidowej pomocy

Źródło:
PAP

Daniel Obajtek w trzy lata zarobił w Orlenie nieco ponad 9 milionów złotych - wynika z oświadczenia, jakie złożył jako europoseł. Co ciekawe, zgodnie z deklaracją, europoseł PiS nadal pobiera sporą pensję z węgierskiej spółki budowlanej Bayer Construct Zrt.

Europoseł Daniel Obajtek pokazał majątek. Ile zarobił w Orlenie?

Europoseł Daniel Obajtek pokazał majątek. Ile zarobił w Orlenie?

Źródło:
tvn24.pl

Na balkonach jedni palą, drudzy głośno rozmawiają i przeklinają, inni - próbują rozpalać grill. - Niektórzy zapominają, że mieszkamy we wspólnocie, w bloku - stwierdza jedna z sąsiadek. W arsenale środków przeciwko uciążliwym sąsiadom są m.in. listy do wspólnoty i petycje słane do Ministerstwa Zdrowia.

Majtki obrażają, grill dusi, papierosy trują. Co wolno na balkonie?

Majtki obrażają, grill dusi, papierosy trują. Co wolno na balkonie?

Źródło:
tvn24.pl

W pierwszym półroczu 2024 roku liczba firm sprzedających na targowiskach spadła o cztery tysiące. To efekt między innymi ekspansji dyskontów i oferty internetu - pisze w piątek "Rzeczpospolita".

Targowiska znikają z mapy Polski. Ciężko wytrzymać konkurencję

Targowiska znikają z mapy Polski. Ciężko wytrzymać konkurencję

Źródło:
PAP

10 kilometrów za około dwa złote - tyle kosztuje przejazd "robotaxi", czyli autonomiczną taksówką, w Chinach - podał portal stacji CNN. Podkreślił jednak, że sprzeciw wobec nowej usługi nabiera na sile i jest to jeden z popularniejszych tematów w mediach.

Autonomiczne taksówki powodem niepokoju w Chinach

Autonomiczne taksówki powodem niepokoju w Chinach

Źródło:
CNN

Rada nadzorcza PKO BP zmieniła zdanie w sprawie udzielenia absolutorium za ubiegły rok dwóm byłym członkom zarządu. W trakcie Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia pozytywnie oceniono pracę Piotra Mazura oraz Andrzeja Kopyrskiego. 

Zaskoczenie w PKO BP. Jest nowa decyzja w sprawie absolutorium

Zaskoczenie w PKO BP. Jest nowa decyzja w sprawie absolutorium

Źródło:
PAP

Zwyczajne Walne Zgromadzenie PZU SA nie udzieliło absolutorium członkom poprzedniego zarządu spółki z wykonania ich obowiązków w roku obrotowym 2023 - przekazało w czwartek biuro prasowe PZU. Wcześniej rada nadzorcza rekomendowała tę decyzję, tłumacząc to informacjami, wskazującymi na szereg nieprawidłowości w spółce w ubiegłym roku.

Były zarząd PZU bez absolutorium

Były zarząd PZU bez absolutorium

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Koniec samochodów spalinowych w Europie za 11 lat, w 2035 roku. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zadeklarowała w czwartek, że zamierza utrzymać cele neutralności klimatycznej samochodów. Jednym z nich jest zakaz sprzedaży nowych aut spalinowych. "Ten cel zostanie utrzymany" - zapewniła szefowa KE.

Zakaz sprzedaży aut spalinowych. Szefowa KE nie zmienia decyzji

Zakaz sprzedaży aut spalinowych. Szefowa KE nie zmienia decyzji

Źródło:
PAP

Rząd szykuje się do przyszłorocznej waloryzacji emerytur. W 2025 roku świadczenia mają wzrosnąć według wstępnej propozycji o 6,78 procent. Sprawdzamy, jak się to przełoży na wysokość emerytur.

Emerytury w górę. Wyliczenia

Emerytury w górę. Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Nazywa się Apex, ma 3,4 metra wysokości i 8,2 metra długości. To szkielet stegozaura, odkryty w 2022 roku, który został właśnie sprzedany na aukcji w domu Sotheby's w Nowym Jorku za 44,6 miliona dolarów.

Szkielet dinozaura osiągnął rekordową cenę na aukcji

Szkielet dinozaura osiągnął rekordową cenę na aukcji

Źródło:
BBC

Wizz Air poinformował o uruchomieniu nowych połączeń lotniczych z Krakowa do Bolonii, Bukaresztu oraz Walencji. Pierwsze loty zaplanowano na 27 i 28 października 2024 roku. "Obecność tej linii w Krakowie jest dowodem silnego zaangażowania na polskim rynku" - podkreślają przedstawiciele spółki.

Wizz Air ogłasza nowe połączenia z Polski

Wizz Air ogłasza nowe połączenia z Polski

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Od 1 października będzie można składać wnioski do programu Aktywny Rodzic. Środki mają być wypłacone do końca roku - przekazała wiceministra rodziny Aleksandra Gajewska. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Zbigniew Derdziuk zapewnił, że ZUS będzie gotowy do obsługi tego zadania.

Będzie można dostać do 1900 złotych miesięcznie. Podano terminy

Będzie można dostać do 1900 złotych miesięcznie. Podano terminy

Źródło:
PAP

Ponad 714 tysięcy złotych może średnio pożyczyć na zakup mieszkania trzyosobowa rodzina, której dochód składa się z dwóch średnich krajowych - wylicza platforma deweloperska HREIT. Ostatnio tak wysoki wynik odnotowano w lipcu 2021 roku, kiedy to za łatwym dostępem do kredytów hipotecznych stało najniższe oprocentowanie w historii. Teraz za wzrost zdolności kredytowej odpowiadają rosnące wynagrodzenia.

Rekordowa zdolność kredytowa w Polsce. "Najwyższy wynik od 2021 roku"

Rekordowa zdolność kredytowa w Polsce. "Najwyższy wynik od 2021 roku"

Źródło:
tvn24.pl

Zmiany mają zwiększyć liczbę mieszkań i umożliwić budowę placów zabaw poza terenami osiedli. Odległość między wejściem do budynku a placem zabaw nie może być większa niż 750 metrów - takie założenia ma projekt nowelizacji rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT).

Więcej mieszkań i place zabaw poza osiedlami. Projekt rozporządzenia

Więcej mieszkań i place zabaw poza osiedlami. Projekt rozporządzenia

Źródło:
PAP

Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) utrzymała stopy procentowe bez zmian: refinansową na 4,25 procent, depozytową na 3,75 procent, a lombardową na 4,5 procent. Europejski Bank Centralny powtórzył, że Rada nie deklaruje z góry określonej ścieżki dla stóp procentowych.

Europejski Bank Centralny podjął decyzję w sprawie stóp procentowych

Europejski Bank Centralny podjął decyzję w sprawie stóp procentowych

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Niemal dwie dekady temu "Wyrocznia z Omaha" zszokowała świat. Warren Buffett w 2006 roku zobowiązał się do oddania niemal całej fortuny i od tego czasu przekazał znaczną część majątku na cele charytatywne. Gdyby nie to, byłby najbogatszym człowiekiem świata - wskazał "Forbes".

Jedna decyzja sprawiła, że nie jest najbogatszy na świecie

Jedna decyzja sprawiła, że nie jest najbogatszy na świecie

Źródło:
"Forbes"

Ministerstwo klimatu krytycznie wypowiada się o projekcie resortu finansów dotyczącym podatku od nieruchomości. "W projekcie pojawiły się niejasności, które mogą dotyczyć zarówno małoskalowej, jak i wielkoskalowej fotowoltaiki" - komentuje resort dla "Rzeczpospolitej". Ministerstwo Finansów uspokaja, że celem projektu nie jest opodatkowanie fotowoltaiki.

Podatek od fotowoltaiki? Ministerstwo zabiera głos

Podatek od fotowoltaiki? Ministerstwo zabiera głos

Źródło:
tvn24.pl/Rzeczpospolita

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zapowiedział otwarcie bramek na autostradzie A1 na odcinku Toruń - Gdańsk w każdy weekend. Jest jeden warunek - czas oczekiwania na bramkach zbliży się do 25 minut.

Minister zapowiada otwarcie bramek. Jest jeden warunek

Minister zapowiada otwarcie bramek. Jest jeden warunek

Źródło:
PAP

W Polsce rośnie skala nielegalnie pracujących cudzoziemców - informuje "Dziennik Gazeta Prawna". Dodaje, że spośród objętych kontrolą imigrantów, 71 procent stanowili obywatele Ukrainy.

"Na ogromną skalę rośnie czarny rynek". Niepokojące dane

"Na ogromną skalę rośnie czarny rynek". Niepokojące dane

Źródło:
PAP

Wenecja nie wyklucza wprowadzenia w przyszłym roku wyższej opłaty za wstęp do miasta - zapowiedział szef wydziału do spraw turystyki w zarządzie miasta Simone Venturini. Podsumowując zakończony 14 lipca eksperyment, podkreślał, że "wprowadzenie odpłatnego wstępu do Wenecji było spektakularnym sukcesem". Dotąd kosztował on 5 euro.

Finał turystycznego eksperymentu. "Spektakularny sukces"

Finał turystycznego eksperymentu. "Spektakularny sukces"

Źródło:
PAP

Przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 roku wyniosło 8144,83 złotego, co oznacza wzrost o 11,0 procent rok do roku - podał Główny Urząd Statystyczny.

Pensje w górę. Najnowsze dane

Pensje w górę. Najnowsze dane

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Ponad połowa obywateli Serbii nie chce uruchomienia w kraju kopalni litu - wynika z sondażu Nowej Serbskiej Myśli Politycznej. W piątek do Belgradu przyjedzie kanclerz Niemiec Olaf Scholz, a jednym z głównych tematów rozmów będzie właśnie wydobycie tego surowca. Geolodzy oceniają, że w Dolinie Jadar w Serbii mogą znajdować się największe w Europie złoża litu, określanego też jako "białe złoto".

Wielkie złoża "białego złota" i potężne kontrowersje. "Niesłychanie dochodowe"

Wielkie złoża "białego złota" i potężne kontrowersje. "Niesłychanie dochodowe"

Źródło:
PAP

Produkcja przemysłowa w czerwcu 2024 roku wzrosła o 0,3 procent rok do roku - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

"Pozytywne zaskoczenie" w przemyśle

"Pozytywne zaskoczenie" w przemyśle

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Chorwacki operator systemu przesyłowego energii (HOPS ) poinformował w środę, że dzień wcześniej, we wtorek o godzinie 20.00, odnotowano nowy rekord zużycia energii elektrycznej - podała telewizja N1. Wszystko przez coraz bardziej intensywny sezon turystyczny i coraz większe wykorzystanie urządzeń klimatyzacyjnych.

Nowy rekord w Chorwacji

Nowy rekord w Chorwacji

Źródło:
PAP

Polska należy do czołówki producentów rowerów w krajach Unii Europejskiej - donosi czwartkowy "Puls Biznesu". Dodaje, że w kolejnych latach polski rynek w tym segmencie będzie rósł, pomimo prognozowanych spadków jego wartości w tym roku.

Milion sztuk rocznie. Polska w unijnej wielkiej piątce

Milion sztuk rocznie. Polska w unijnej wielkiej piątce

Źródło:
PAP

Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo "w sprawie dotyczącej wyrządzenia TVP S.A. w likwidacji szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w latach 2018–2024 przez osoby zajmujące się jej sprawami majątkowymi". Spółka mogła stracić około 7 milionów złotych – poinformowała w środę TVP.

Śledztwo w sprawie nieprawidłowości finansowych w TVP

Śledztwo w sprawie nieprawidłowości finansowych w TVP

Źródło:
PAP

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zamyka swój multimedialny program MeduM. - Projekt na samą platformę i na materiały historyczne wygrała firma, która zupełnie przypadkowo jest powiązana z fundacją wspólnika kuzyna Jarosława Kaczyńskiego - przekazała podczas konferencji Katarzyna Lubnauer, wiceministra edukacji. - Jako naukowca bolało mnie, że taka perełka jak NCBR jest wykorzystywana do szeregu działań o charakterze dewiacyjnym - skomentował dla biznesowej redakcji tvn24.pl Jerzy Małachowski, szef NCBR.

Zamykają program dla uczniów. "Kojarzy mi się ze sprawą niesławnej willi plus"

Zamykają program dla uczniów. "Kojarzy mi się ze sprawą niesławnej willi plus"

Źródło:
tvn24.pl