- Seniorzy nie czekają tylko na laurki i wierszyki. To są ludzie doświadczeni, którzy wiedzą doskonale, że obecność, bycie z kimś, życzliwa rozmowa znaczą więcej niż prezent rzeczowy - mówi dr Michał Sutkowski, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej, prezes-elekt Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Z okazji Dnia Babci i Dnia Dziadka ekspert przypomina, że najcenniejszym podarunkiem może być wsparcie w dbaniu o zdrowie przez cały rok, a nie doraźny upominek.

Towarzyszenie podczas wizyt i codzienna troska

Dr Sutkowski podkreśla, że jednym z najważniejszych sposobów wspierania seniorów jest aktywne uczestnictwo w ich opiece zdrowotnej. - Przede wszystkim ważne jest, by o babci i dziadku oraz innych starszych osobach pamiętać cały rok, nie tylko od święta - tłumaczy. Towarzyszenie starszym osobom podczas wizyt lekarskich pomaga nie tylko w notowaniu zaleceń lekarskich, ale także w doprecyzowaniu pytań i zrozumieniu zaleceń dotyczących diety, leków czy aktywności fizycznej.

Dowiedz się więcej:

Kupujemy to naszym bliskim na potęgę. A potem trafiają do szpitala

- Osoby starsze są często pozostawiane w poczekalniach same, same wchodzą do gabinetu. Dotyczy to nawet tych pacjentów, którzy mają wyraźne objawy demencji - mówi ekspert, wskazując, że nawet krótkie wizyty mogą być dla seniorów stresujące. Pomoc w rozebraniu się do badania czy spokojna rozmowa przed i po konsultacji dają im poczucie bezpieczeństwa i sprawiają, że lepiej przygotowują się do leczenia.

Dla seniorów z przewlekłymi chorobami można też przemyśleć bardziej spersonalizowane prezenty. Jak tłumaczy dr Sutkowski, jeśli ktoś zmaga się z problemami narządu ruchu, może to być kilka zabiegów fizjoterapii albo usługi ściśle związane z jego schorzeniem.

Program Moje Zdrowie, IKP i bezpłatne badania

Dla wielu starszych osób kluczowe może być skorzystanie z programu Moje Zdrowie. - Jest to program bezpłatnych badań, raz na trzy lata, w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia - przypomina ekspert. Aby się do niego zapisać, konieczne jest posiadanie Internetowego Konta Pacjenta (IKP), co dla wielu seniorów stanowi barierę. Jak zauważa dr Sutkowski, konto to nie jest powszechnie używane w Polsce - podczas pandemii korzystało z niego około 18-20 proc. społeczeństwa, a w pewnym momencie nawet 40 proc., ale obecnie ten odsetek jest znacznie mniejszy.

Dowiedz się więcej:

Centralna e-rejestracja nabiera tempa. "Pozytywne tendencje"

Dlatego pomoc w założeniu IKP i nauczenie seniora, jak z niego korzystać, może ułatwić dostęp do informacji o receptach, skierowaniach i kolejnych krokach leczenia. Po wypełnieniu ankiety w programie Moje Zdrowie przychodnia może automatycznie zadzwonić i zaprosić na konkretne badania, a lekarz rodzinny na tej podstawie może zlecić także dodatkowe, adekwatne do stanu zdrowia testy.

Dr Sutkowski podkreśla, że to lekarz jest w stanie przygotować indywidualny plan zdrowia, oparty na wynikach badań i rozmowie z pacjentem, co pozwala uniknąć wykonywania badań "na własną rękę" - które często nic nie wnoszą i opóźniają właściwą diagnozę.

Szczepienia i profilaktyka przeciw zakażeniom - od RSV po grypę

Eksperci alarmują, że dla osób starszych poważnym zagrożeniem są infekcje dróg oddechowych, w tym wirus RSV, grypa czy krztusiec. RSV jest szczególnie groźny dla seniorów, ponieważ - jak wskazują epidemiolodzy - u osób starszych zwiększa ryzyko powikłań i hospitalizacji, a przyspieszenie sezonowych epidemii naraża ich na ciężki przebieg choroby i pogorszenie stanu zdrowia.

Wirus RSV u seniorów może prowadzić do cięższych infekcji dolnych dróg oddechowych, pogłębiać przewlekłe choroby, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP), astma czy niewydolność serca, a w niektórych przypadkach kończyć się hospitalizacją.

Dowiedz się więcej:

RSV groźny dla najmłodszych i najstarszych, grypa dla wszystkich. Jak się chronić?

Eksperci podkreślają, że zaszczepienie się przeciwko RSV, grypie czy półpaścowi to jedna z najskuteczniejszych metod profilaktyki. Część szczepień dla osób starszych jest bezpłatna lub dofinansowana, a lekarz rodzinny może pomóc zaplanować je podczas teleporady czy odwiedzin w przychodni.

Jak tłumaczy dr Sutkowski: - Można zapisać babcię, dziadka na teleporadę do lekarza rodzinnego. Gdy zadzwoni lekarz, możemy razem porozmawiać o szczepieniach dodatkowych. Lekarz wystawi receptę i po jej wykupieniu można zawieźć seniora na wizytę, na której zostanie zaszczepiony.

Dla osób starszych ważne jest także zrozumienie, że wirusy układu oddechowego o ostrym przebiegu co roku stanowią poważne wyzwanie w sezonie jesienno-zimowym, a odpowiednia profilaktyka może zmniejszyć ryzyko powikłań.