Rozhukane niże atlantyckie wdzierają się głęboko w kontynent europejski. Wichur będzie jeszcze wiele

Źródło:
tvnmeteo.pl
Wzrost temperatury powietrza to większa dynamika powietrza
Wzrost temperatury powietrza to większa dynamika powietrza
wideo 2/35
Wzrost temperatury powietrza to większa dynamika powietrza

Po wichurach Dudley i Eunice następuje kolejna - Franklin (zwany także Antonią). Atlantyckie wiry powietrza przyniosły ostatnio wyjątkowe zniszczenia, a przed nami jeszcze kilka dni silnych zawirowań w pogodzie. Luty w tym roku przepadł, ten termiczny. Panuje faktycznie przedwiośnie z pogodą typową dla kapryśnego marca - pisze Arleta Unton-Pyziołek, synoptyk tvnmeteo.pl.

Dopiero w sobotę 26 lutego pojawia się szansa na rozwój stabilnego, spokojnego wyżu nad Środkową Europą.

Pas wichur - Franklinclimatereanalyzer.org

Ziemia jest ciepła aż po Ural

Głębokie układy niżowe, sztormy, wichury - to norma w okresie przejściowym między zimną zimą a ciepłą wiosną. Tyle, że przed nastąpieniem tej szarpaniny w pogodzie powinien był rozwinąć się silny, rosyjski wyż, by skuć lodem ziemię, otulić świat mroźną ciszą. Ale ziemia jest ciepła aż po Ural, a rozhukane niże atlantyckie wdzierają się głęboko w kontynent europejski. I nie ociągają się, bo w ciągu 24 godzin potrafią pokonać ponad 1500 kilometrów. Centrum wiru Franklin w niedzielne popołudnie prześlizgnęło się między Islandią a Szkocją, z bardzo niskim ciśnieniem rzędu 950 hektopaskali, wymuszając tym samym silny ruch powietrza. W poniedziałek po południu ulokuje się nad Bałtykiem, aby we wtorek przelecieć już nad dachami Petersburga.

Franklin w poniedziałek, położenie centrum wiru nad AtlantykiemDWD

By dokonać zniszczeń, do jakich doszło w ostatnich dniach od Szkocji po Karpaty, potrzeba dużo energii. A cyklony szerokości umiarkowanych mają jej w ostatnich latach pod dostatkiem. Czerpią z dystrybutora, jakim jest Ocean Atlantycki. To coraz cieplejsze wody oceaniczne dostarczają wirom paliwa, którym jest para wodna. Parowanie wody, a następnie jej skraplanie, wiąże się z użyciem, a następnie oddaniem wielkich pokładów ciepła. Do zamiany kilograma wody w parę potrzeba ogromnej ilości energii (wartość ciepła parowania dla wody wynosi 2260 kilodżuli na 1 kilogram). A że w przyrodzie nic nie ginie, energia wędruje po świecie. Od czasu do czasu sprawia, że ludzie tracą życie, zdrowie, mienie, dach nad głową.

Cyklony - potężne źródło energii

Tymczasem tę energię, która "przewala się nad naszymi głowami", jak trafnie stwierdził poznański klimatolog dr Bogdan Chojnicki, możemy i powinniśmy wychwycić, wykorzystać, zamiast trwać przy wydobywaniu paliw kopalnych i podgrzewać dalej atmosferę niczym zupę. 

Na żółto-czerwono zaznaczony pas wichur nad Polską w sobotę 19 lutego rano, gdy centrum wiru Eunice wędrowało nad Bałtykiemtropicaltidbits.com

Przemarsz cyklonów szerokości umiarkowanych pokazał, jak potężnym są źródłem energii i jak pomóc mogą w uniezależnieniu nas od paliw kopalnych i ich dystrybutorów. Cyklon Eunice zostawił po sobie pas zniszczeń, ale jednocześnie napędził turbiny wiatrowe i przyczynił do gwałtownego spadku kosztów pozyskania energii. Na Wyspach Brytyjskich odnotowano najwyższą w historii produkcję prądu przez farmy wiatrowe. W ciągu ostatniego wietrznego tygodnia produkcja ta wyniosła ponad 11 gigawatów, podczas gdy z gazu - około 7 gigawatów. Na terenie Niemiec hurtowe ceny energii spadły o dwie trzecie.

Wietrzne dni wykorzystały również polskie elektrownie wiatrowe. Kiedy w ubiegłym tygodniu, ze środy na czwartek, Europa Środkowa dostała się pod wpływ niżu Dudley, elektrownie wiatrowe na terenie Polski wyprodukowały tyle energii, ile pozwoliłoby na zasilenie trzech tysięcy gospodarstw domowych przez cały rok. Jak doniosło Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, odnotowaliśmy rekord produkcji energii z wiatru.

Kolebka cyklonów

Wichur będzie jeszcze wiele, i tej wiosny, i w kolejnych latach. Ich źródło bije daleko stąd, u wschodnich wybrzeży Kanady, między półwyspem Labrador i Grenlandią. Tam znajduje się kolebka cyklonów szerokości umiarkowanych. Tam rodzą się zawirowania powietrza o wielkim potencjale, szczególnie w chłodniejszej połowie roku. Podczas gdy niż Franklin wkracza nad Europę północno-zachodnią, zrywa dachy i rozkręca turbiny wiatrowe, w okolicach Labradoru rodzi się nowy wir. Na zdjęciu satelitarnym widoczny jest już młody cyklon, który do nas dotrze w czwartek 24 lutego.

Młody cyklon, okolice Labradorumsc.com

Na styku mas chłodnego powietrza płynącego znad Arktyki Kanadyjskiej i ciepłego wilgotnego znad środkowego Atlantyku powstaje impuls do unoszenia się ciepła, pod które wciska się ciężki i gęsty chłód. Gdy piętrzą się chmury, skraplająca się para wodna dostarcza ogromnych ilości energii do atmosfery. Unoszące się powietrze przyczynia się do spadku ciśnienia przy powierzchni wody, tworząc w powietrzu dolinę, w którą natychmiast zaczyna spływać otaczające ją powietrze. A ruch obrotowy Ziemi wymusza ruch wirowy powietrza, które zachowuje się jak woda w wannie po wyjęciu korka. Cały proces zapętla się, a powstały wir - rozrasta. Pchany przez cyrkulację w szerokościach umiarkowanych z zachodu na wschód, wędruje nad wodami Atlantyku. Ciśnienie w jego centrum szybko spada i w okolicach Islandii wir jest już prawdziwym monstrum. Jest niczym studnia z coraz głębszym dnem. 

Ciepły Atlantykclimatereanalyzer.org

W ostatnich dniach temperatura wód powierzchniowych Atlantyku u wybrzeży Kanady była cieplejsza o 4-5 stopni w porównaniu z pomiarami w wieku XX, dokładnie w latach 1970-2000. Z tym wiąże się wzrost siły cyklonów szerokości umiarkowanych. Na ile podnoszenie się temperatury oceanu wynika z naturalnych procesów, a na ile z wpływu człowieka na środowisko naturalne, nie ma stuprocentowej pewności. To proces skomplikowany i wciąż badany. Jednak dziś, do jakichkolwiek wniosków dotrą badacze, temperatura wód powierzchniowych oceanu wzrasta. Tym samym więcej pary wodnej dostaje się do atmosfery i tym więcej energii uwalnia się tuż nad naszymi głowami. Musimy mieć tego świadomość, musimy umieć się przystosować, powinniśmy również umieć to wykorzystać.

Autorka/Autor:Arleta Unton-Pyziołek

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock/climatereanalyzer.com

Pozostałe wiadomości

Lądownik Odyseusz po dotarciu na Księżyc przewrócił się i leży na boku - przekazała firma Intuitive Machines, która zbudowała sondę, zapewniając jednocześnie, że statek jest "cały i zdrowy". Pokazano również zdjęcie powierzchni Srebrnego Globu, które Odyseusz zrobił niedługo przed lądowaniem.

Odyseusz "potknął się i leży na boku", ale wysłał zdjęcie sprzed lądowania na Księżycu

Odyseusz "potknął się i leży na boku", ale wysłał zdjęcie sprzed lądowania na Księżycu

Źródło:
Reuters, space.com, tvnmeteo.pl

Front atmosferyczny, który w sobotę o poranku w wielu miejscach Polski przynosi opady deszczu, odsunie się poza nasze granice, a zza chmur wyjrzy słońce. Aura jeszcze bardziej dopisze drugiego dnia weekendu. Temperatura będzie wiosenna.

Poprawa pogody. "Front będzie się odsuwać"

Poprawa pogody. "Front będzie się odsuwać"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w sobotę rano ostrzega przed silnym wiatrem w części województwa podkarpackiego. W porywach może tam wiać do 80 kilometrów na godzinę.

Porywisty wiatr w jednym województwie. Alerty IMGW

Porywisty wiatr w jednym województwie. Alerty IMGW

Źródło:
IMGW

Co najmniej trzy domy został zniszczone w wyniku pożaru buszu w zachodniej części australijskiego stanu Wiktoria. Władze zaleciły ewakuację ponad 200 mieszkańcom jednej z zagrożonych miejscowości.

"Natychmiastowy wyjazd jest najbezpieczniejszą opcją"

"Natychmiastowy wyjazd jest najbezpieczniejszą opcją"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. Sobota 24.02 przyniesie w części kraju opady deszczu, które szybko będą zanikać. Na termometrach zobaczymy maksymalnie od 9 do 15 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - sobota 24.02. W części kraju popada , temperatura sięgnie 15 stopni

Pogoda na dziś - sobota 24.02. W części kraju popada , temperatura sięgnie 15 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Nadchodzące dni przyniosą zmienną pogodę. Zachmurzenie z opadami deszczu będzie przeplatać się z pogodną aurą. Nowy tydzień będzie ciepły, temperatura wzrośnie nawet do 18 stopni.

Pogoda na pięć dni: temperatura poszybuje mocno w górę

Pogoda na pięć dni: temperatura poszybuje mocno w górę

Źródło:
tvnmeteo.pl

Na stoku narciarskim w słowackim mieście Liptowski Mikułasz został zauważony kangur. Zwierzę zostało już schwytane, trwają poszukiwania właściciela. W sieci pojawiło się nagranie z wizyty egzotycznego zwierzęcia w górach.

Kangur skakał po tatrzańskim stoku. Nagrała go Słowaczka

Kangur skakał po tatrzańskim stoku. Nagrała go Słowaczka

Źródło:
TVN24 / Gazeta Wyborcza

W nocy z piątku na sobotę niebo rozświetli będący w pełni tak zwany Śnieżny Księżyc. Niektóre północnoamerykańskie plemiona nazywały lutową pełnię również Księżycem Głodu.

Śnieżny Księżyc rozświetli niebo

Śnieżny Księżyc rozświetli niebo

Źródło:
tvnmeteo.pl

Już niedługo głuszce rozpoczną gody, które nazywane są tokami. Z tego powodu Babiogórski Park Narodowy zamknie z końcem lutego trasy narciarskie na swoim obszarze.

Wkrótce koniec szusowania w parku narodowym. "Przyroda ma pierwszeństwo nad turystami"

Wkrótce koniec szusowania w parku narodowym. "Przyroda ma pierwszeństwo nad turystami"

Źródło:
PAP

Zespół naukowcy z University of Queensland odkrył w ekwadorskiej dżungli nowy gatunek anakondy Eunectes akayima. Jest to jeden z największych, najcięższych i najdłuższych węży na świecie. - Jak się okazało, rozmiar tych wspaniałych stworzeń był niesamowity - powiedział profesor Bryan Fry, jeden z odkrywców.

W amazońskiej dżungli odkryto nowy gatunek gigantycznego węża

W amazońskiej dżungli odkryto nowy gatunek gigantycznego węża

Źródło:
CNN, sciencedaily.com

Amerykańscy naukowcy donoszą, że nie ma bezpiecznego dla zdrowia stężenia szkodliwego pyłu PM2,5. Nawet niewielkie narażenie na smog powoduje wzrost ryzyka hospitalizacji z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Wyniki dwóch nowych badań na ten temat zostały opublikowane w czasopiśmie "British Medical Journal".

Nawet niewielkie narażenie na smog wpływa źle na nasze zdrowie

Nawet niewielkie narażenie na smog wpływa źle na nasze zdrowie

Źródło:
The Guardian

Ostatni weekend lutego przyniósł północno-zachodniej części Hiszpanii zimową aurę. W ciągu najbliższych 24 godzin może spaść kolejne 15 centymetrów śniegu. Służba meteorologiczna AEMET wydała ostrzeżenia meteorologiczne.

Atak zimy w Hiszpanii. Do kraju nadciąga sztorm

Atak zimy w Hiszpanii. Do kraju nadciąga sztorm

Źródło:
eltiempo.es, tiempo.com, AEMET

Ponad sto samochodów zderzyło się na śliskiej drodze we wschodnich Chinach. Kilka osób zostało rannych - poinformowała policja.

Harmonijka ze zgniecionych samochodów. Zderzyło się ich ponad sto

Harmonijka ze zgniecionych samochodów. Zderzyło się ich ponad sto

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W Andaluzji na południu Hiszpanii dziki przyczyniły się do odkrycia niewielkiego instrumentu dętego sprzed ponad 2000 lat. Kamienna piszczałka zachowała się w dobrym stanie i nadal wydaje dźwięki, ale według badaczy, mogła być ona używana nie tylko do celów muzycznych.

Dziki szukały jedzenia. Zamiast niego wykopały instrument sprzed ponad 2000 lat

Dziki szukały jedzenia. Zamiast niego wykopały instrument sprzed ponad 2000 lat

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

W Nowej Zelandii otwarto szpital specjalnie z myślą o kiwi północnym, czyli gatunku nielotnego ptaka uznawanego za symbol tego kraju. To jedyne takie miejsce. Pierwszy pacjent został już wyleczony i wrócił na wolność.

Powstał szpital tylko dla kiwi

Powstał szpital tylko dla kiwi

Źródło:
PAP

Jedna osoba zginęła, a dziesiątki tysięcy domów zostało pozbawionych prądu, gdy burza Louis przeszła w czwartek przez Francję. W kilku departamentach zawieszono kursy pociągów z powodu powalonych przez silny wiatr drzew. Podmuchy dochodziły nawet do 123 kilometrów na godzinę.

Rzeka porwała samochód, uwięziony mężczyzna utonął

Rzeka porwała samochód, uwięziony mężczyzna utonął

Źródło:
PAP, "Le Figaro", meteoalarm.org

Odyseusz, sonda prywatnej amerykańskiej firmy Intuitive Machines, pomyślnie wylądowała w czwartek na Księżycu i transmituje sygnał na Ziemię - poinformował zespół firmy. Planowaną godzinę wylądowania przekładano dwukrotnie. Było to pierwsze amerykańskie lądowanie na Srebrnym Globie od ponad 50 lat.

NASA: Odyseusz pomyślnie wylądował na Księżycu

NASA: Odyseusz pomyślnie wylądował na Księżycu

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

U osób przebywających w zanieczyszczonym powietrzu występowały częściej oznaki kojarzone z chorobą Alzheimera - wynika z badania przeprowadzonego przez amerykańskich naukowców. Badacze przyjrzeli się stężeniu cząsteczek pyłu zawieszonego PM2,5, związanym z ruchem drogowym.

Smog powiązany z większą liczbą oznak choroby Alzheimera

Smog powiązany z większą liczbą oznak choroby Alzheimera

Źródło:
sciencedaily.com, American Academy of Neurology

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) konstruuje lądownik księżycowy, którego zadaniem będzie dostawa różnego rodzaju ładunków na powierzchnię naszego naturalnego satelity. Najważniejszy element konstrukcji, czyli ramię robotyczne, stworzy polska firma PIAP Space.

Kosmiczny sukces Polaków. Zbudują kluczowy element lądownika

Kosmiczny sukces Polaków. Zbudują kluczowy element lądownika

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24 BiS

W tym roku luty liczy 29 dni. Oznacza to, że 2024 jest rokiem przestępnym. Zwykle lata przestępne wypadają mniej więcej co cztery lata, ale nie zawsze tak się dzieje.

Ile dni ma luty 2024? Co to jest rok przestępny?

Ile dni ma luty 2024? Co to jest rok przestępny?

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, forbes.com

Trąba powietrzna przetoczyła się przez indonezyjskie miasto Sumedang na Jawie. Na skutek żywiołu, który w tej części świata prawie nie występuje, ranne zostały co najmniej 33 osoby. Wiele domów zostało uszkodzonych.

W Indonezji to się prawie nie zdarza. "Dach natychmiast odleciał"

W Indonezji to się prawie nie zdarza. "Dach natychmiast odleciał"

Źródło:
Reuters, thejakartapost.com

Już za kilka miesięcy rozpocznie się na Atlantyku sezon huraganowy. Zdaniem ekspertów z amerykańskiego serwisu meteorologicznego AccuWeather, zmiana anomalii pogodowej z El Nino na La Nina spowoduje, że gwałtownych zjawisk może być wyjątkowo dużo.

La Nina i coraz cieplejsze wody Atlantyku będą napędzać gwałtowne zjawiska

La Nina i coraz cieplejsze wody Atlantyku będą napędzać gwałtowne zjawiska

Źródło:
AccuWeather

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że fiszbinowce mogą wydawać z siebie co najmniej dwa różne dźwięki jednocześnie. Umożliwia im to specyficzna budowa krtani, która wykształciła się w drodze ewolucji.

Te wieloryby mogą wydawać co najmniej dwa różne dźwięki jednocześnie

Te wieloryby mogą wydawać co najmniej dwa różne dźwięki jednocześnie

Źródło:
PAP, nature.com, eurekalert.org

Pogoda na marzec 2024. Zgodnie z przewidywaniami synoptyków IMGW, początek miesiąca ma być cieplejszy niż zazwyczaj, jednak później aura wróci do normy. Miejscami w marcu może być nawet chłodniej niż zazwyczaj. W większości regionów spodziewane są także wysokie jak na ten miesiąc opady.

Pogoda na marzec. Co przyniesie nam początek wiosny?

Pogoda na marzec. Co przyniesie nam początek wiosny?

Źródło:
IMGW CMM, tvnmeteo.pl

ERS-2, czyli satelita obserwacyjny wystrzelony w kosmos prawie 30 lat temu, w środę ponownie wszedł w atmosferę Ziemi - poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Zanim doszło do tego nad północną częścią Oceanu Spokojnego, obiekt krążył po orbicie przez ponad godzinę.

Satelita wszedł w ziemską atmosferę między Hawajami a Alaską

Satelita wszedł w ziemską atmosferę między Hawajami a Alaską

Aktualizacja:
Źródło:
ESA, tvnmeteo.pl, The Independent

Dwa samochody wpadły do ogromnej dziury, która utworzyła się w drodze w Neapolu. Jednym z tych aut podróżowało dwóch mężczyzn, w tym radny miasta. - To cud, że żyjemy - przyznał Giulio Delle Donne.

Ogromna dziura pochłonęła dwa samochody w Neapolu. W jednym z nich był miejski radny

Ogromna dziura pochłonęła dwa samochody w Neapolu. W jednym z nich był miejski radny

Źródło:
Corriere Napoli, Reuters, tvn24.pl

Nowy gatunek żachwy, żyjący u wybrzeży Japonii, został niedawno opisany przez naukowców. Morskie stworzenie podbiło serca internautów, ponieważ wygląda jak komiksowe skrzyżowanie pandy i szkieletu.

Jak skrzyżowanie pandy i szkieletu. Opisano niezwykłe podwodne stworzenie

Jak skrzyżowanie pandy i szkieletu. Opisano niezwykłe podwodne stworzenie

Źródło:
Reuters

Jakość powietrza w Stanach Zjednoczonych za 30 lat może zdecydowanie się pogorszyć. Jako główną przyczynę wskazuje się coraz częstsze pożary lasów w Kanadzie i zachodnich stanach. Naukowcy obawiają się, że poziom zanieczyszczenia wróci do wartości z początku XX wieku.

"Czerwonych dni" w USA może być coraz więcej. "Przygnębiający trend"

"Czerwonych dni" w USA może być coraz więcej. "Przygnębiający trend"

Źródło:
ABC News, First Street Foundation

Ulewny deszcz nawiedził hrabstwo Del Norte w Kalifornii. Doprowadził do powstania tam osuwiska. Na jedną z dróg ze zbocza osunęły się drzewa, co zostało zarejestrowane na nagraniu.

Drzewa osuwają się ze zbocza na drogę. Nagranie

Drzewa osuwają się ze zbocza na drogę. Nagranie

Źródło:
CNN, Reuters

Smog od kilku dni unosi się nad Mediolanem. Władze wprowadzają ograniczenia, by załagodzić sytuację, między innymi zakazują używania pieców opalanych drewnem. Jak zauważają eksperci, problemy z zanieczyszczonym powietrzem są spowodowane działalnością rolniczą i przemysłową, a także tym, że miasto położone jest w dolinie.

"Śmierdzi! Czuję pieczenie w gardle, kaszlę"

"Śmierdzi! Czuję pieczenie w gardle, kaszlę"

Aktualizacja:
Źródło:
ANSA, Reuters

Osuwisko zeszło na wioskę w Afganistanie, niszcząc 20 domów i grzebiąc ich mieszkańców pod zwałami śniegu i błota. Do katastrofy doszło za sprawą ulew i śnieżyc, które nawiedziły region. W katastrofie mogło zginąć nawet 25 osób, zaś akcja ratunkowa okazała się bardzo trudna.

Osuwisko pogrzebało domy, ratownicy nie mogli dotrzeć na miejsce. Nie żyje 25 osób

Osuwisko pogrzebało domy, ratownicy nie mogli dotrzeć na miejsce. Nie żyje 25 osób

Źródło:
Reuters, PAP, Al Arabiya, Daily Sabah