Czym jest las równikowy? Zjawiska pogodowe w strefie równikowej

Źródło:
zpe.gov.pl

Strefa równikowa to jedna z pięciu stref klimatycznych, która obejmuje obszary położone między 20° szerokości geograficznej północnej i 20° szerokości geograficznej południowej. Strefa ta charakteryzuje się klimatem równikowym wybitnie wilgotnym, a występujące w niej ekosystemy są bardzo różnorodne.

● Ekosystem strefy równikowej stanowią głównie lasy tropikalne, jest zamieszkały przez liczne gatunki bezkręgowców i kręgowców – ptaki, ssaki, ryby, płazy i gady.

● Klimat równikowy jest jedną z pięciu głównych stref klimatycznych w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza.

● W strefie klimatów równikowych średnia temperatura wszystkich miesięcy przekracza 20 st. Celsjusza, a intensywność i pora występowania opadów uzależniona jest od odległości danego obszaru od równika.

Czym jest klimat równikowy?

Zgodnie z zestawieniem Wincentego Okołowicza – geografa, specjalisty w zakresie geomorfologii i klimatologii - klimat równikowy stanowi jedną z zasadniczych stref klimatycznych na Ziemi. Rozciąga się na obszary zlokalizowane między 20°S oraz 20°N. Cała strefa rozciąga się na Amerykę Środkową wraz z Morzem Karaibskim, północną część Ameryki Południowej, Afrykę między 15°N a 20°S, wyspę Madagaskar, Archipelag Malajski, Filipiny, północną Australię i wyspy Oceanii.

W strefie tej temperatura powietrza w żadnym miesiącu nie spada poniżej 20 stopni Celsjusza. Wraz z zwiększeniem odległości od równika zaobserwować można mniejszą ilość opadów. Za czynniki wyodrębniające klimaty w tej strefie przyjmuje się różnice w temperaturach oraz rozkład opadów. Wyróżnia się klimat:

równikowy wybitnie wilgotny – brak wyraźnej pory deszczowej, obejmuje tereny Kotliny Kongo, Niziny Amazonki, Archipelagu Malajskiego; podrównikowy wilgotny – kilka okresów deszczowych, opady poniżej 2000 mm, charakterystyczny dla Wyżyny Brazylijskiej, Gujany i części Australii; podrównikowy suchy – krótka pora deszczowa, opady do 1000 mm, występuje na terenach Wyżyny Brazylijskiej, północnej Australii, środkowej Afryki.

W strefie równikowej występuje największe promieniowanie słoneczne, ponieważ słońce znajduje się najbliżej szerokości geograficznej 0°. Roczne nasłonecznienie na tym obszarze wynosi 2200 kWh/m2, natomiast czas bezpośredniego padania promieni słonecznych to około 3000 godzin. Jest to również bardzo wilgotny obszar, ze względu na nieustanne parowanie podłoża oraz wilgoć przenoszoną przez pasaty. W wyniku konwekcji powstają chmury kłębiaste, które dają obfite, lecz przelotne opady deszczu.

ZOBACZ TEŻ: Albedo, co to jest i co wiemy o albedo Ziemi?

Czym jest las równikowy?

shutterstock_2094035938Shutterstock

Ekosystem stanowi zestawienie ekologiczne składające się z grupy organizmów zintegrowanych relacjami troficznymi wraz ze środowiskiem, w obrębie którego przepływa energia oraz odbywa się obieg materii. W uproszczeniu układ ten stanowi połączenie biotopu i biocenozy.

Biom równikowy obejmuje lasy znajdujące się w strefie międzyzwrotnikowej. Na ich kształtowanie ma wpływ wysoka amplituda temperatur w ciągu roku i duża ilość opadów wyrównanych lub podzielonych w zależności od panującej w danym czasie pory. Wyróżnikiem lasów równikowych są drzewa liściaste, a nierzadko także drobnolistne i iglaste.

Fauna biomu jest niezwykle zróżnicowana. Las równikowy stanowi główną strefę życiową dla bezkręgowców. Spotkamy tu np. motyle o dwudziestopięciocentymetrowej rozpiętości skrzydeł i pająki. Las równikowy zamieszkują także kręgowce – małpy, jaguary, lamparty i tygrysy. Wśród ptaków należy natomiast wskazać papugi, tukany czy kolibry.

ZOBACZ TEŻ: Czym jest wiatr słoneczny i jakie zjawiska wywołuje?

Źródła: zpe.gov.pl Biologia: słownik encyklopedyczny, Wydawnictwo Europa, 2001 Biologia: jedność i różnorodność, praca zbiorowa pod redakcją M. Maćkowiak i A. Michalak, Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008 encyklopedia.pwn.pl Geografia Vademecum, J. Stasiak, Z. Zaniewicz, Wydawnictwo pedagogiczne OPERON, 2006

Autorka/Autor:red.//am

Źródło: zpe.gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed czwartkowymi burzami. Alert został ogłoszony dla siedmiu województw.

Alert RCB. "Jeśli możesz, zostań w domu"

Alert RCB. "Jeśli możesz, zostań w domu"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami w czwartek. Najbardziej niebezpieczne burze, z intensywnymi opadami deszczu i gradem, synoptycy zapowiadają w centrum i na południowym wschodzie Polski. Dla kilku województw wydano ostrzeżenia drugiego stopnia.

Burze z gradem i ulewami. Siedem województw szczególnie zagrożonych

Burze z gradem i ulewami. Siedem województw szczególnie zagrożonych

Źródło:
IMGW

50-latek z Auckland został ukarany grzywną po tym, jak w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie, na którym widać, jak skacze z łodzi do wody wprost na orki pływające w pobliżu. Działanie mężczyzny oceniono jako "celowe, szokujące i głupie".

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Źródło:
ABC News, DOC

Co najmniej pięć osób zginęło, a kilkadziesiąt zostało rannych - to bilans ofiar po przejściu potężnego tornada we wtorek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Duża część miejscowości została zniszczona. - To trwało kilka sekund - mówią mieszkańcy, którzy przy pomocy służb usuwają skutki żywiołu. 

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

Źródło:
CNN, Reuters, tvnmeteo.pl

Środa była kolejnym burzowym dniem w Polsce. Strażacy interweniowali kilkaset razy. Ulewny deszcz zalewał domy i posesje. W Radzewie w województwie wielkopolskim piorun uderzył w budynek mieszkalny. Nie ma informacji o poszkodowanych w tym zdarzeniu - poinformowała straż pożarna. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy zdjęcia i nagrania pokazujące skutki gwałtownej pogody.

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, PAP, Kontakt 24

Pogoda na dziś. Czwartek 23.05 w wielu miejscach kraju okaże się burzowy. Zjawiskom będą towarzyszyły ulewny deszcz oraz opady gradu. Lokalnie zrobi się już chłodniej, ale w części Polski utrzyma się gorąco - termometry pokażą do 27 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - czwartek 23.05. Do 27 stopni i wysoka wilgotność

Pogoda na dziś - czwartek 23.05. Do 27 stopni i wysoka wilgotność

Źródło:
tvnmeteo.pl

W kolejnych dniach w pogodzie wciąż będzie się sporo dziać. W wielu miejscach kraju na termometrach zobaczymy wartości zbliżające się do 30 stopni Celsjusza. Do letniej temperatury dołączą burze, które lokalnie mogą przynosić intensywne opady deszczu, a lokalnie nawet gradu.

Gorąca i burzowa aura na razie nam nie odpuści. Pogoda na 5 dni

Gorąca i burzowa aura na razie nam nie odpuści. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

W ostatnich kilkudziesięciu godzinach część mieszkańców Czech musiała zmagać się ze skutkami ulew. Zalane zostały domy, potrzebna była pomoc strażaków.

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

Źródło:
ENEX, plzen.cz, idnes.cz

Potężne tornado przeszło we wrotek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Policja informuje o "licznych ofiarach śmiertelnych" i kilkunastu rannych osobach. Jest wiele zniszczeń.

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

Źródło:
PAP, Reuters

Starship, czyli najpotężniejsza rakieta świata, czeka na swój czwarty testowy lot. Ma się on odbyć za około dwa tygodnie - poinformował Elon Musk, właściciel firmy SpaceX, która skonstruowała statek kosmiczny.

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze szalały we wtorek w Serbii. W mieście Sombor na północy kraju zginęła jedna osoba, w Nowym Pazarze na południu w związku z ryzykiem powodzi ogłoszono stan wyjątkowy. W sąsiedniej Chorwacji tego samego dnia silny wiatr powalał drzewa z korzeniami.

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Źródło:
PAP

Burze z gradem przeszły w poniedziałek nad północną Holandią. Zjawiskom towarzyszyły ulewy, które spowodowały poważne podtopienia. W niektórych wioskach opady były tak intensywne, że woda i grad wdzierały się do budynków przez system kanalizacji.

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Źródło:
Reuters, rtl.nl, Hart van Nederland

Gradobicie przeszło we wtorek nad Majorką. Przez około godzinę nad północną częścią wyspy szalała burza z ulewnym deszczem. Zmiana pogody zaskoczyła żeglarzy przepływających w pobliżu miejscowości Alcudia, w tym Reporterkę 24. Jej relację otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Źródło:
Kontakt 24, Cronica Balear

Od trzech miesięcy odwiedzający zoo w Walencji w Hiszpanii widzą poruszające zachowanie jednej z mieszkających tam szympansic. Zwierzę o imieniu Natalia straciło młode kilka dni po narodzinach i od tego czasu nie chce się z nim rozstać.

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Źródło:
Reuters, abc.es, The Olive Press

Lokalne władze apelują o spokój po poniedziałkowym trzęsieniu ziemi we Włoszech, w wyniku którego konieczna była ewakuacja mieszkańców. Chociaż zniszczenia okazały się niewielkie, aktywność sejsmiczna budzi niepokój - została bowiem odnotowana w rejonie największego superwulkanu Europy, Pól Flegrejskich.

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

Źródło:
PAP, The Guardian, La Reppublica

Wrony zaatakowały mieszkańców miasta Nisz w Serbii. Agresywne zachowanie ptaków może dziwić, ale było ono podyktowane instynktem rodzicielskim. Lokalne media ostrzegły, że podobne sytuacje mogą zdarzać się jeszcze przez kilka dni.

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Źródło:
PAP, jugmedia.rs

W Polsce zaczął się letni sezon burzowy. To niebezpieczne zjawiska, które są zagrożeniem dla naszego zdrowia, a nawet życia i powodują duże szkody materialne. Jak zachować się w czasie burzy, by być bezpiecznym?

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

Źródło:
tvnmeteo.pl, policja.pl

Silna burza gradowa nawiedziła w poniedziałek Gniezno. Zrobiło się biało jak od śniegu, a w wyniku ulewy zalane były ulice i budynki. Trwa sprzątanie i liczenie strat. Jak mówiła na antenie TVN24 synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, zaczął się okres "typowo letni, z krótkotrwałymi, ale bardzo niebezpiecznymi burzami".

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, IMGW

Rośnie liczba ofiar śmiertelnych trwającej od początku maja ogromnej powodzi w stanie Rio Grande do Sul na południu Brazylii. Zginęło prawie 160 osób, niemal 90 osób jest poszukiwanych - podały władze. Utrzymujące się opady i wysoka woda doprowadziły do pojawienia się drapieżnych zwierząt na zalanych ulicach miast tego regionu.

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Nie żyje 23-letni wspinacz, poszukiwany przez kilka dni po tym, jak zaginął w Górach Skalistych w Stanach Zjednoczonych - poinformowały władze Parku Narodowego Gór Skalistych. W dniu, w którym wysłał ostatnią wiadomość, przez park przeszły silne burze. Wstępne dochodzenie wykazało, że mężczyzna "spadł z dużej wysokości".

Burza zaskoczyła go w górach, 23-latek "spadł z dużej wysokości"

Źródło:
CNN, tvn24.pl

Naukowiec z Brazylii prowadził badania nad jadowitymi wężami poprzez... wielokrotne nadeptywanie na nie. Celem było sprawdzenie, w jakich sytuacjach są najbardziej skłonne do ataku. Wężom nic się nie stało - w przeciwieństwie do samego badacza.

Nadepnął na grzechotniki ponad 40 tysięcy razy

Nadepnął na grzechotniki ponad 40 tysięcy razy

Źródło:
Science, dw.com, ADW

Śliniki luzytańskie mogą stanowić zagrożenie dla populacji wilków. Chociaż te inwazyjne ślimaki wyglądają niegroźnie, są wektorami wielu groźnych patogenów. Nie przepadają za nimi również rolnicy.

Ten ślimak skolonizował Polskę. "Choć trudno w to uwierzyć, może być zagrożeniem dla wilka!"

Ten ślimak skolonizował Polskę. "Choć trudno w to uwierzyć, może być zagrożeniem dla wilka!"

Źródło:
Karkonoski Park Narodowy, GDOŚ, WCVM

Mikroplastik został znaleziony w ludzkich i psich jądrach. Badanie amerykańskich naukowców wskazało, że w tkankach męskiego układu rozrodczego mogą gromadzić się spore ilości tworzyw sztucznych. Ich obecność może powodować problemy z płodnością.

Składnik toreb i butelek przenika do jąder

Składnik toreb i butelek przenika do jąder

Źródło:
PAP, UNM

Bolid przemknął w niedzielną noc po niebie nad Portugalią. Jego spaleniu w atmosferze towarzyszył efektowny rozbłysk, który na kilka chwil zabarwił niebo na niebiesko. Fragmenty kosmicznej skały prawdopodobnie spadły na ląd.

Błękitna kula ognia zmieniła noc w dzień

Błękitna kula ognia zmieniła noc w dzień

Źródło:
Publico

Zmiany klimatu negatywnie oddziałują na ludzi z chorobami mózgu - twierdzą brytyjscy naukowcy na łamach pisma "Lancet Neurology". Z badań wynika, że szczególnie niebezpieczne są ekstrema związane z temperaturą powietrza i jej duże wahania.

Zbadali wpływ zmian klimatu na chorych. Ci pacjenci są szczególnie narażeni

Zbadali wpływ zmian klimatu na chorych. Ci pacjenci są szczególnie narażeni

Źródło:
PAP

Kleszcz afrykański, nazywany też wędrownym, pojawił się w Europie, a być może także w Polsce. Maciej Grzybek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnił na antenie TVN24, że badanie obecności tego pajęczaka w naszym kraju jest ważne ze względu na przenoszone przez niego choroby. Jak opowiadał, każdy z nas może pomóc w poszukiwaniach.

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Źródło:
TVN24, tvnmteo.pl

W zeszłym tygodniu Ziemia doświadczyła burzy geomagnetycznej, która zaowocowała zorzami polarnymi widocznymi nawet stosunkowo blisko równika. W rozmowie z tvnmeteo.pl Helena Ciechowska z Centrum Badań Kosmicznych PAN wyjaśniła, jak powstają "światła północy" i dlaczego od pewnego czasu są szczególnie efektowne.

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl, scientificamerican.com