Dlaczego wieloryby nie chorują na raka? Badacze są coraz bliżej rozwiązania zagadki

Źródło:
The Guardian, sangerinstitute.blog
U wybrzeży północnego Cypru znaleziono martwe wieloryby
U wybrzeży północnego Cypru znaleziono martwe wieloryby Cyprus DFMR
wideo 2/12
Wieloryby

Brytyjskim naukowcom prawdopodobnie udało się rozwikłać jedną z najbardziej zaskakujących zagadek medycyny - dlaczego u jednych gatunków zwierząt rozwijają się nowotwory, a u innych dzieje się tak bardzo rzadko.

Jak podają naukowcy z Programu Raka, Starzenia Się i Mutacji Somatycznych w Wellcome Sanger Institute, badacze przez wiele lat ulegali sugestiom paradoksu Peto. To analiza statystyczna, nazwana tak na cześć jej odkrywcy Richarda Peto. Opisał on hipotezę, według której przypadkowa mutacja może sprawić, że każda komórka jest w stanie szybko stać się komórką nowotworową. Dlatego im więcej komórek, tym większe ryzyko nowotworu. Jak podaje "The Guardian", paradoks od wielu lat jest jednym z przedmiotów badań programu. Jego członkowie są wspierani przez wiele różnych ośrodków badawczych, na przykład Londyńskie Towarzystwo Zoologiczne (ZSL). Szczegółowe badania na ten temat ukazały się w w czasopiśmie naukowym "Nature".

- Nowotwór to choroba, która pojawia się, gdy komórka w organizmie przechodzi serię mutacji w swoim DNA i zaczyna dzielić się w sposób niekontrolowany, a system obronny organizmu nie jest w stanie zatrzymać tego wzrostu - powiedział Alex Cagan z Wellcome Sanger Institute. - Im więcej komórek posiada zwierzę, tym większe jest ryzyko, że jedna z nich stanie się rakowa - dodał.

- Pomyśl o komórkach jak o losach na loterii - im więcej ich masz, tym większa jest "szansa na zwycięstwo". W tym przypadku jest tak z chorobą. Więc jeśli jest organizm posiadający tysiąc razy więcej komórek niż człowiek, to ryzyko nowotworu jest większe tysiąc razy - zgodził się Simon Spiro, patolog weterynaryjny z ZSL.

Dla badaczy największą zagadką były więc masywne zwierzęta. - Biorąc pod uwagę wszystko, co wiemy o raku u ludzi, niektóre większe gatunki nie powinny w ogóle istnieć. Na przykład wieloryby mają tryliony komórek więcej niż my. Jeśli weźmiemy wskaźnik mutacji somatycznych od ludzi i zastosujemy go do wielorybów, to u nich rak powinien rozwijać się nawet przed osiągnięciem dorosłości. A tak się nie dzieje [...] Duże, długowieczne zwierzęta, takie jak wieloryby i słonie, sprawiają, że kwestionujemy nasze założenia dotyczące raka i ewolucji somatycznej - dodał Cagan.

Najpierw ogromne różnice, pod koniec życia podobna liczba

Aby lepiej zrozumieć ten paradoks, zespół z Instytutu Sangera przebadał 16 gatunków zwierząt, takich jak lwy, tygrysy, żyrafy, fretki, lemury czy golce piaskowe i myszy z różnych brytyjskich ogrodów zoologicznych.

- To, co odkryliśmy, było szokujące. Różnice w liczbie mutacji, które zwierzęta gromadziły każdego roku, były ogromne. Okazało się, że gatunki długo żyjące gromadzą mutacje w wolniejszym tempie, podczas gdy gatunki krótko żyjące robią to w szybciej. Na przykład u ludzi występuje około 47 mutacji rocznie, a u myszy w tym samym czasie około 800 mutacji. Gryzonie te żyją około czterech lat. Tymczasem średnia długość życia człowieka wynosi 83,6 lat - powiedział Cagan.

Mysz - jak wiadomo - jest znacznie mniejsza niż człowiek, czy wspomniany wieloryb, a co za tym idzie - ma mniej komórek. Naukowców zastanowiło więc, dlaczego myszy są bardziej podatne na nowotwory. Odpowiedź na to pytanie mogła pojawić się wraz z kolejnymi wynikami.

Jak stwierdzili badacze, pod koniec życia u wszystkich gatunków zwierząt, które brały udział w badaniu, znaleziono około trzech tysięcy mutacji. - Podobna liczba mutacji pod koniec okresu życia tych zwierząt jest uderzająca, choć nie jest jeszcze jasne, czy jest to spowodowane ich starzeniem się - dodał.

Naukowcy nie wykluczają jednak, że długość życia danego zwierzęcia może odgrywać ważną rolę w "spowolnieniu" nowotworu. W końcu myszy mogą żyć do czterech lat, a wieloryby czy słonie nawet kilka dekad, a i tak u kresu życia mogą mieć tyle samo nowotworowych mutacji DNA. Nie jest jednak jasne, skąd może wynikać ta zdolność. Jak podkreślił "The Guardian", związek pomiędzy tempem mutacji a długością życia został zbadany tylko dla zwierząt, które cechują się krótką lub średnią długością życia.

- Możemy badać tylko stworzenia, które umarły śmiercią naturalną, a te bardzo długie okresy życia będą z definicji rzadkie. Będziemy musieli poczekać na uzyskanie takich danych - wyjaśnił Spiro.

Wal grenlandzki (Balaena mysticetus)Adobe Stock

Chcą dalszych analiz

Pierwsza faza projektu skupiała się wyłącznie na ssakach. Naukowcy teraz chcą rozszerzyć badania o rośliny, owady i gady, i sprawdzić, czy ich hipotezy mają odniesienie także w innych grupach organizmów.

- Szczególnie interesujące są owady społeczne, takie jak mrówki. Robotnice i ich królowa mają ten sam genom, ale królowa żyje nawet 30 lat, a robotnice rok lub dwa. To sugeruje, że królowa może wykazywać lepszą naprawę w swoim DNA, choć mogą też istnieć inne wyjaśnienia - dodał Cagan.

W dalszej części analiz naukowcy zamierzają bardziej przyjrzeć się zwierzętom żyjącym znacznie dłużej. Jak dodają, mogą być one lepszymi modelami do zrozumienia procesów ochronnych przed rakiem. Kluczowym punktem będzie jednak znalezienie związku między wskaźnikami mutacji, guzami i starzeniem się, który zaoferuje nowe zrozumienie obu procesów i może doprowadzić do poprawienia badań w kierunku raka oraz leczenia.

Autorka/Autor:kw/map

Źródło: The Guardian, sangerinstitute.blog

Źródło zdjęcia głównego: Adobe Stock

Pozostałe wiadomości

Ulewy nawiedziły południową Szwajcarię. W sobotę w kantonie Gryzonia trwały poszukiwania trzech osób porwanych przez osuwisko. W sąsiednim Valais jedna miejscowość została odcięta od świata, inne wsie nie mają dostępu do prądu i wody.

Zniszczona autostrada, brak prądu i wody. Służby szukają trójki zaginionych

Zniszczona autostrada, brak prądu i wody. Służby szukają trójki zaginionych

Źródło:
PAP, srf.ch

Morze dookoła Balearów staje się coraz cieplejsze. Naukowcy wyliczyli, że w ciągu ostatnich czterech dekad temperatura wód powierzchniowych w regionie archipelagu wzrosła o 1,6 stopnia Celsjusza. Jest to powiązane z podnoszącym się poziomem mórz, który nie pozostanie bez wpływu na kultowe plaże Majorki czy Ibizy.

Za kilkadziesiąt lat kultowe plaże Balearów mogą zniknąć

Za kilkadziesiąt lat kultowe plaże Balearów mogą zniknąć

Źródło:
PAP, La Voz de Ibiza, Tourism Review

W nadchodzących dniach stery w pogodzie przejmie wyż Bie znad Atlantyku. Sprawi, że z każdym dniem będzie robić się w Polsce coraz cieplej. W czwartek temperatura wzrośnie miejscami nawet do 31 stopni Celsjusza.

Pogoda na 5 dni. Wyż Bie przejmie stery w pogodzie, znów zrobi się upalnie

Pogoda na 5 dni. Wyż Bie przejmie stery w pogodzie, znów zrobi się upalnie

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał prognozę zagrożeń. W kolejnych dniach czeka nas odpoczynek od gwałtownych zjawisk atmosferycznych. Po spokojnych chwilach spodziewany jest jednak powrót upałów.

Na horyzoncie powrót upałów

Na horyzoncie powrót upałów

Źródło:
IMGW

Pogoda na dziś. W niedzielę 23.06 tylko miejscami popada przelotny deszcz. Termometry pokażą od 18 do 25 stopni Celsjusza. Biomet będzie zróżnicowany.

Pogoda na dziś - niedziela 23.06. Lokalnie pokropi, do 25 stopni

Pogoda na dziś - niedziela 23.06. Lokalnie pokropi, do 25 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Burze przetoczyły się w sobotę nad Polską. Strażacy przeprowadzili 2149 interwencji związanych z usuwaniem skutków nawałnic. W związku z gwałtowną pogodą dwie osoby zostały poszkodowane w województwie podkarpackim. W województwie lubelskim do szpitala trafiła 55-latka, która została ranna po uderzeniu złamanego konaru w kajak.

Ranni, uszkodzone dachy, zerwane linie energetyczne. Skutki sobotnich nawałnic

Ranni, uszkodzone dachy, zerwane linie energetyczne. Skutki sobotnich nawałnic

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Setki strażaków walczą z 70 pożarami lasów w różnych częściach Grecji, w tym na wyspach Andros i Salamina. Walkę z ogniem utrudnia silny wiatr. W piątek wystrzelone z jachtu fajerwerki wywołały pożar na wyspie Hydra.

Wystrzelone z jachtu fajerwerki wywołały pożar na wyspie

Wystrzelone z jachtu fajerwerki wywołały pożar na wyspie

Aktualizacja:
Źródło:
ekathimerini.com, Reuters, BBC

Ośmioletni pekińczyk Wild Thang zdobył tytuł najbrzydszego psa na świecie. Konkurs, który od 53 lat odbywa się w kalifornijskim mieście Petaluma, ma na celu "świętowanie niedoskonałości, które sprawiają, że wszystkie psy są wyjątkowe i niepowtarzalne" - podkreślają organizatorzy.

Oto najbrzydszy pies świata

Oto najbrzydszy pies świata

Źródło:
Reuters, PAP

Śnieżna lawina przysypała samochód w centralnej części Chile. Na pomoc uwięzionemu kierowcy ruszyli policjanci, którzy zlokalizowali pojazd dzięki sygnałowi z jego komórki. Część kraju zmaga się natomiast z powodziami.

Lawina śnieżna zasypała samochód. Kierowcę uratował telefon

Lawina śnieżna zasypała samochód. Kierowcę uratował telefon

Źródło:
Reuters, Atlas Agencia, meteored.cl

Indie zmagają się z falami upałów. Temperatura na północy kraju wzrosła prawie do 50 stopni Celsjusza. Jest tak gorąco, że z drzew spadają martwe nietoperze.

Jest tak gorąco, że nietoperze spadają martwe z drzew

Jest tak gorąco, że nietoperze spadają martwe z drzew

Źródło:
Reuters

Jaka pogoda czeka nas w lipcu? Czy upały dadzą się we znaki? Z prognozy długoterminowej na ten miesiąc opracowanej przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wynika, że temperatura na południu, zachodzie i w centrum kraju ma być powyżej normy.

Jaka pogoda na lipiec? W tych regionach może być cieplej niż zwykle

Jaka pogoda na lipiec? W tych regionach może być cieplej niż zwykle

Źródło:
PAP

Fala upałów nęka Włochy, Grecję, Cypr, Rumunię, Serbię, Chorwację i Turcję. Temperatura w wielu miejscach przekracza 40 stopni Celsjusza. Władze państw bałkańskich wezwały swoich obywateli do unikania wychodzenia z domów w związku z wyjątkowo wysokimi temperaturami, których kulminacja przypadnie na piątek.

Czerwone alerty, apele o niewychodzenie z domów. Minos nad Europą

Czerwone alerty, apele o niewychodzenie z domów. Minos nad Europą

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Deszcz zalewa południowo-wschodnie Chiny. Najtrudniejsza sytuacja panuje w prowincjach Guangdong i Anhui, gdzie doszło do gwałtownych powodzi i osunięć ziemi. Na nagraniu uchwycono moment, w którym zawalił się dom naruszony przez lawinę błotną.

Dom runął na ich oczach. Nagranie

Dom runął na ich oczach. Nagranie

Źródło:
Reuters

W czwartek powitaliśmy astronomiczne lato. Jego początek wyznacza przesilenie letnie, najwcześniejsze od 228 lat. Za nami najdłuższy dzień i najkrótsza noc w roku.

Zaczęło się astronomiczne lato. Tak witano je w Stonehenge

Zaczęło się astronomiczne lato. Tak witano je w Stonehenge

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, gum.gov.pl, PAP

Burza tropikalna Alberto przeszła nad południowym Teksasem i północnym Meksykiem. Żywioł spowodował podtopienia i powodzie. Jak przekazały meksykańskie służby ratunkowe, na skutek żywiołu zginęły cztery osoby, w tym troje nieletnich.

Alberto uderzył w ląd. Zginęły cztery osoby, w tym troje dzieci

Alberto uderzył w ląd. Zginęły cztery osoby, w tym troje dzieci

Źródło:
Reuters, CBS News, PAP

Dwa lwy zostały zastrzelone w Zambii po tym, gdy podeszły zbyt blisko ludzkich siedzib. Zwierzęta uciekły z pobliskiego parku narodowego i w ciągu ostatnich dwóch tygodni zabiły 16 krów. Obecność dzikich kotów wywołała panikę wśród mieszkańców i skłoniła lokalne władze do zamknięcia kilku szkół.

Lwy zaatakowały wóz z pacjentami, zostały zastrzelone 

Lwy zaatakowały wóz z pacjentami, zostały zastrzelone 

Źródło:
BBC, Lusaka Times

Utrzymujące się upały sprzyjają pożarom lasów i zarośli w Grecji. W środę w całym kraju, w tym w okolicach Aten, strażacy gasili ogień w ponad 60 miejscach. W czwartek z powodu kolejnych pożarów wydano nakazy ewakuacji dla dwóch miejscowości na wschodnim wybrzeżu Peloponezu.

"Nowy pożar co 10 minut"

"Nowy pożar co 10 minut"

Źródło:
Reuters, ekathimerini.com, tvnmeteo.pl

Rysie iberyjskie nie są już zagrożone wyginięciem. Od wielu lat w Hiszpanii i Portugalii prowadzone są działania na rzecz reintrodukcji tego rzadkiego, dzikiego kota. Na początku XX wieku dzika populacja zwierzęcia liczyła zaledwie 62 dorosłe osobniki, a teraz wzrosła do ponad 2000.

Na początku wieku był na skraju wymarcia. Teraz przestał być zagrożony

Na początku wieku był na skraju wymarcia. Teraz przestał być zagrożony

Źródło:
PAP, IUCN

Środa przyniosła w części kraju gwałtowną aurę. To, jak było niebezpiecznie, widać na nagraniu uchwyconym w Raciborzu (woj. śląskie). Przez miasto przeszła superkomórka burzowa.

Leje, wieje, sypie gradem. Nawałnica na nagraniu

Leje, wieje, sypie gradem. Nawałnica na nagraniu

Źródło:
tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Ponad 100 osób zmarło, a 40 tysięcy ucierpiało z powodu udaru cieplnego od 1 marca do 18 czerwca - podało indyjskie Ministerstwo Zdrowia. W jednym ze szpitali w Delhi powstał pierwszy w kraju oddział zajmujący się wyłącznie pacjentami z udarem cieplnym.

Zmarło ponad sto osób. W szpitalu powstał specjalny oddział

Zmarło ponad sto osób. W szpitalu powstał specjalny oddział

Źródło:
Reuters, PAP

W stanie Nowy Meksyk w niszczycielskich pożarach lasów i zarośli zginęły co najmniej dwie osoby, a żywioł zniszczył prawie półtora tysiąca budynków, w tym wiele domów. Konieczna była ewakuacja wszystkich siedmiu tysięcy mieszkańców miejscowości Ruidoso w hrabstwie Lincoln.

"Nie próbujcie zabierać rzeczy ani chronić domu. Wyjeżdżajcie natychmiast"

"Nie próbujcie zabierać rzeczy ani chronić domu. Wyjeżdżajcie natychmiast"

Źródło:
PAP, Reuters, CNN

Ponad 900 uczestników hadżdżu, czyli corocznej pielgrzymki muzułmanów do Mekki w Arabii Saudyjskiej, zmarło w wyniku upałów - podała agencja informacyjna AFP. Najwięcej ofiar jest wśród obywateli Egiptu.

Idą, bo to obowiązek wiernych. Zmarły już setki

Idą, bo to obowiązek wiernych. Zmarły już setki

Źródło:
PAP

Burze przetoczyły się w środę nad Polską. Silny wiatr zrywał dachy z domów, łamał drzewa. Towarzyszący nawałnicom ulewny deszcz spowodował, że doszło do zalań i podtopień. Straż pożarna przeprowadziła w całym kraju 2440 interwencji. 

Grad wielkości piłek tenisowych. Prawie 2500 interwencji strażaków

Grad wielkości piłek tenisowych. Prawie 2500 interwencji strażaków

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, TVN24, tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

50-letnia kobieta zginęła w czasie burzy w Czeskim Cieszynie, gdy upadło na nią drzewo - poinformowała straż pożarna kraju morawsko-śląskiego. Strażacy w tym regionie wyjeżdżali do interwencji prawie 600 razy.

Śmierć podczas burzy w Czechach

Śmierć podczas burzy w Czechach

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Miniona noc była rekordowa pod względem temperatury w tym roku. Miejscami termometry pokazały aż 21,2 stopnia Celsjusza. - Za nami pierwsza noc tropikalna - przekazała w środę Ilona Śmigrodzka, synoptyk Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW).

Za nami pierwsza taka noc w tym roku

Za nami pierwsza taka noc w tym roku

Źródło:
IMGW, PAP, tvnmeteo.pl

Chmury mammatus z charakterystycznymi wypustkami, przypominającymi krowie wymiona, pojawiły się we wtorek w województwie lubuskim. Udało się je uchwycić na nagraniu Reporterowi 24.

"Krowie wymiona" zawisły nad Ziemią Lubuską

"Krowie wymiona" zawisły nad Ziemią Lubuską

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Występowanie przenoszących dengę komarów tygrysich stwierdzono już w 13 państwach UE, w tym w kilku popularnych destynacjach wakacyjnych. Zaobserwowano je m.in. w Chorwacji, Grecji, Włoszech czy Hiszpanii. Co należy o nich wiedzieć? Jak chronić się przed roznoszoną przez nie chorobą? Wyjaśniamy.  

Przenoszą dengę, są już w 13 krajach Europy. Jak się chronić przed komarem tygrysim? 

Przenoszą dengę, są już w 13 krajach Europy. Jak się chronić przed komarem tygrysim? 

Źródło:
BBC, Euronews, tvn24.pl

Trąba powietrzna pojawiła się w miejscowości Carlepont położonej na północy Francji. Strażacy przekazali, że w wyniku żywiołu 34 domy zostały uszkodzone.

Uszkodzone domy, zerwane linie energetyczne. "To było wstrząsające"

Uszkodzone domy, zerwane linie energetyczne. "To było wstrząsające"

Źródło:
Reuters, bfmtv.com,france3-regions.francetvinfo.fr

Pięć lat temu pewna galaktyka zaczęła świecić jaśniej niż kiedykolwiek i nie przestała. Teraz naukowcy mają prawdopodobne wyjaśnienie tego zjawiska. Ich zdaniem po razy pierwszy udało się zaobserwować aktywację czarnej dziury w czasie rzeczywistym.

"Być może obserwujemy aktywację masywnej czarnej dziury w czasie rzeczywistym"

"Być może obserwujemy aktywację masywnej czarnej dziury w czasie rzeczywistym"

Źródło:
ESO