Motyle w Polsce - gatunki, długość życia, ciekawostki. Czym są motyle nocne?

Źródło:
„Atlas motyli krajowych”
Motyle z rodzaju Danaus
Motyle z rodzaju DanausShutterstock
wideo 2/6
Motyle z rodzaju DanausShutterstock

W Polsce żyje kilka tysięcy gatunków motyli. Stanowcza większość z nich to motyle nocne, czyli ćmy. To piękne owady, które można podziwiać w ich naturalnym środowisku. Gatunki, które żyją w Polsce, zachwycają kolorami.

● Na świecie żyje około 150 tysięcy gatunków motyli. ● Ciekawym motylem jest fruczak gołąbek, który nazywany jest polskim kolibrem. ● Dorosłe formy motyli zapylają rośliny.

Motyle to owady uskrzydlone, inaczej nazywa się je łuskoskrzydłymi. Najczęściej dzieli się je ze względu na porę występowania - motyle dzienne i motyle nocne, czyli ćmy. Motyle to bardzo liczna grupa owadów - motyle liczebnością wyprzedzają jedynie chrząszcze.

Motyle w Polsce pod ochroną

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 roku w sprawie ochrony gatunkowej na terenie Polski objętych ochroną ścisłą jest 20 gatunków motyli, a ochroną częściową - 16 gatunków.

Ile żyje motyl? 

Najczęściej około dwóch-trzech tygodni. Długość życia motyli jest zależna od gatunku. Są gatunki, które żyją zaledwie kilka dni oraz takie, które mogą przeżyć wiele miesięcy. Motyl to nie tylko ta najpiękniejsza postać, czyli imago. Poza tym są jeszcze stadia: jaja, gąsienice i poczwarki. 

Najpiękniejsze gatunki motyli w Polsce

Na całym świecie żyje około 150 tysięcy gatunków motyli, a w Polsce opisano około trzech tysięcy gatunków. Trzeba jednak podkreślić, że stanowcza większość polskich motyli to motyle nocne

Warto zwrócić uwagę na polskie nazwy motyli, które czasami są bardzo poetyckie. Często odnoszą się do ubarwienia gatunku, ale zdarza się, że również do jakiegoś charakterystycznego elementu wyglądu danego rodzaju motyla. Niektóre nazwy odnoszą się do siedlisk, inne do roślin żywicielskich, a jeszcze inne do zachowania danego gatunku.

Paź Królowej (Papilio machaon) Ma piękną, jaskrawą barwę i czerwone plamki na skrzydłach. Uważany jest za jeden z najpiękniejszych gatunków motyli na świecie i jednego z największych w Polsce. Jest to duży gatunek - rozpiętość skrzydeł dochodzi do sześciu-ośmiu centymetrów. W Polsce można go spotkać w zasadzie w całym kraju, wyjątkiem są tylko wysokie góry.

Motyl Paź Królowej (Papilio machaon)Shutterstock

Paź żeglarz (Iphiclides podalirius) Nazywany jest również witeziem żeglarzem i żeglarkiem. Ma jasnożółte skrzydła. Na tylnich można zauważyć charakterystyczne jasnoniebieskie i pomarańczowe plamy. Najczęściej zobaczysz go w sadach i na polanach.

Rusałka admirał (Vanessa atalanta) Przepiękny gatunek motyla, który jest bardzo często spotykany w Polsce. Na czarnych skrzydłach tego gatunku zobaczyć można pomarańczowe i białe plamy.

Rusałka pawik (Inachis io) Gatunek ten nazywany jest czasami pawim oczkiem. Ma czerwono-brunatne skrzydła z okami na każdym. W Polsce jest powszechnie spotykany.

Rusałka pokrzywnik (Aglais urticae) Czasami gatunek ten nazywany jest małym fuksem. Ma jaskrawo-czerwone skrzydła z czarną obwódką i niebieskimi plamkami. Ten piękny gatunek jest w Polsce pospolity.

Modraszek Arion (Maculinea arion) To niewielki motyl o rozpiętości skrzydeł do trzech-czterech centymetrów. Jego skrzydła są jasnoniebieskie z czarnymi plamami. Najłatwiej jest go spotkać na leśnych łąkach i pastwiskach.

Fruczak gołąbek (Macroglossum stellatarum) To gatunek motyla z rodziny zawisakowatych. Nie jest zbyt duży, ale ma krępą sylwetkę. Jest popularnie określany mianem polskiego kolibra, ponieważ spija nektar z kwiatów unosząc się w powietrzu. Jego gąsienica ma zieloną lub brązową barwę z niebieskim rogiem.

Zobacz polskiego kolibra w obiektywach Reporterów 24

Ćmy w Polsce

Motyle nocne to stanowcza większość spośród wszystkich motyli w Polsce. Ćmy kojarzą się raczej z szarymi i niezbyt pięknymi okazami, są jednak takie, które zachwycają swoim wyglądem. Przedstawiamy przykładowe gatunki polskich ciem.

Niedźwiedziówka kaja (Arctia caja) Przepiękna ćma. Jej przednie skrzydła są brązowe z białym deseniem, a tylne jasno lub ciemnopomarańczowe. Gąsienica jest wyjątkowo włochata i przyciąga uwagę.

Rolnica tasiemka (Noctua pronuba) Ma dość charakterystyczne ciemnożółte tylne skrzydła z czarną przepaską.

Bodzieniec bzowiak (Ourapteryx sambucaria) Piękna ćma o żółtych lub kremowych skrzydłach z oliwkowymi przepaskami.

Ciekawostki o motylach

Za największego motyla w Polsce uznawana jest zmierzchnica trupia główka, czyli ćma z rodziny zawisakowatych. Rozpiętość jej skrzydeł dochodzi do nawet 13-14 centymetrów. Swoją nazwę zawdzięcza rysunkowi na grzbiecie przypominającym trupią czaszkę. Co ciekawe, ten motyl nocny wydaje bardzo ciekawe dźwięki - gwiżdże, aby odstraszyć napastnika.

Kiedy się pojawiają motyle? To również zależy od gatunku. Niektóre zobaczyć można już wczesną wiosną. Jest jednak motyl, który pojawia się już w lutym - wiosennica porożyca.

Gdzie mieszkają motyle? W ciepłe miesiące najczęściej można je zobaczyć w ogrodach, na łąkach, polach. Zimą niektóre gatunki ruszają w podróż, a te które zostają przechodzą w stan nazywany dipauzą. To taki sen zimowy owadów. 

Motyle - co robią? Dorosłe motyle to bardzo pożyteczne owady, ponieważ przenoszą pyłek kwiatowy, więc zapylają rośliny. Gąsienice są natomiast potrzebne ptakom, które karmią nimi swoje potomstwo.

Swojego czasu dużym zainteresowaniem zaczęły cieszyć się motyle monarchy. Zasłynęły one z zamiłowania do dalekich podróży. Jesienią mogą one przelecieć nawet 2800 kilometrów.

CZYTAJ WIĘCEJ: Motyl, który leci 2800 kilometrów w poszukiwaniu snu

Gąsienice w Polsce

Motyle tylko niewielką część swojego życia spędzają w dorosłej postaci. Jednym ze stadiów rozwoju tego owada jest jednak gąsienica i tą ją często można zobaczyć. Gąsienice jedzą, aby móc zmienić się w pięknego motyla. Jedzą najczęściej rośliny, ale również grzyby czy mchy i porosty

Gąsienice przyjmują różne kolory i barwy. Wszystko po to, aby dobrze się zamaskować lub odstraszyć potencjalne drapieżniki. Zobaczyć można gąsienice pokryte włoskami czy kolcami, ale również takie, które są całkiem gołe. 

Zielone gąsienice ma wiele gatunków motyli. Są to między innymi rusałka admirał czy paź królowej.

Autorka/Autor:aw//mro

Źródło:  „Atlas motyli krajowych”

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W kolejnych dniach czeka nas stopniowe odejście od zimnej, wilgotnej aury, w której kłębią się deszczowe chmury. Wraz z weekendem do Polski zawita fala cieplejszego powietrza. Przyniesie temperaturę sięgającą 27 stopni Celsjusza, ale również powrót gwałtownych zjawisk.

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na jutro, czyli na czwartek 13.06. W nocy w niewielkiej części kraju popada. Za dnia spodziewamy się opadów już na całym obszarze kraju. Termometry pokażą maksymalnie 20 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - czwartek, 13.06. Nocą opady w niewielkiej części kraju, za dnia popada wszędzie

Pogoda na jutro - czwartek, 13.06. Nocą opady w niewielkiej części kraju, za dnia popada wszędzie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Około 1000 zwierząt spłonęło w pożarze targowiska w Bangkoku. Ogień wybuchł we wtorek na skutek zwarcia instalacji elektrycznej w części bazaru, w której mieściły się sklepy zoologiczne.

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Źródło:
BBC, Reuters, Khaosod

Fala upałów utrzymuje się nad Grecją. Jak przewidują meteorolodzy, temperatura powyżej 40 stopni Celsjusza będzie męczyć mieszkańców kraju jeszcze w czwartek. Część osób pracuje zdalnie, w Atenach uczniowie nie poszli do szkół.

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Aktualizacja:
Źródło:
EMY, PAP, ekathimerini.com, tvnmeteo.pl

Weekend miejscami może przynieść gwałtowną aurę. Synoptycy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydali prognozę zagrożeń, z której wynika, że pojawią się burze. Sprawdź, gdzie może zagrzmieć.

Na horyzoncie powrót burz. Tu IMGW może wydać ostrzeżenia

Na horyzoncie powrót burz. Tu IMGW może wydać ostrzeżenia

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Na Cyprze wybuchł pożar, który zmusiły mieszkańców pięciu miejscowości do ewakuacji. Co najmniej trzy domy zostały zniszczone, a kilka innych uszkodzonych - podały lokalne media.

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Źródło:
ENEX, cyprus-mail.com

Pożar wybuchł na południu Francji. Ogień strawił ponad 600 hektarów. W akcji gaszenia biorą udział samoloty i śmigłowce gaśnicze oraz 137 pojazdów. - Siła, z jaką wybuchł ten pożar, zaskoczyła nas wszystkich - powiedział Michel Persoglio, strażak. 

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

Źródło:
tf1info.fr, francetvinfo.fr

Mieszkaniec Bydgoszczy zauważył na parapecie swojego okna pustułkę. Nagranie, na którym widać młodego osobnika, przesłał na Kontakt 24. - W tej fazie wciąż jest jeszcze karmiona przez rodziców, ale za kilka tygodni się usamodzielni - powiedział ornitolog Przemysław Chylarecki.

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

Źródło:
Kontakt 24

Lej kondensacyjny pojawił się w środę nad Bałtykiem w rejonie Mielna (Zachodniopomorskie). Zalążek trąby wodnej udało się uchwycić na zdjęciach.

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kenijski rząd zapowiedział plan eliminacji wron orientalnych. Według krajowych służb ochrony dzikiej przyrody, ten inwazyjny gatunek wypiera rodzime gatunki, przenosi choroby oraz zakłóca spokój mieszkańców i turystów. Jak tłumaczą władze, eliminacja tych ptaków mieści się w ramach środków prawnych mających na celu kontrolę problematycznego szkodnika.

Chcą wybić milion wron

Chcą wybić milion wron

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Pierwsza fala upałów może nawiedzić Polskę już w przyszłym tygodniu. Z modeli meteorologicznych wynika, że w niektórych regionach temperatura maksymalna może wzrosnąć powyżej 30 stopni Celsjusza. Jak wyjaśnił prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, kulminacja ciepła spodziewana jest na środek tygodnia.

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kobiety mogą być bardziej odporne na stres związany z lotem w kosmos niż mężczyźni - wynika z opublikowanych badań. Zdaniem naukowców, aktywność genów u astronautów jest bardziej zaburzona niż u astronautek, a powrót do normy po wylądowaniu na Ziemi zajmuje im więcej czasu.

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Źródło:
PAP, nature.com, The Guardian

Zaczął się sezon na obłoki srebrzyste. Lśniące chmury, najwyższe spośród wszystkich, jakie da się zobaczyć z powierzchni naszej planety, dostrzegł nocą z wtorku na środę Reporter 24 w Suwałkach.

Niebo w Suwałkach zalśniło

Niebo w Suwałkach zalśniło

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

W sąsiedztwie popularnych wśród turystów plaż Portugalii coraz częściej jest obserwowana obecność atlantyckich wielorybów - informują biolodzy, cytowani przez miejscowe media. Według specjalistów może to wynikać z podnoszącej się temperatury wody u wybrzeża.

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Źródło:
PAP, Publico

Około dwa miliony lat temu Układ Słoneczny przeszedł przez gęsty obłok międzygwiazdowy i to mogło doprowadzić do zmian klimatu na Ziemi - wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature Astronomy".

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Źródło:
PAP, eurekalert.org

Ulewy sparaliżowały największe lotnisko na Majorce. Woda opadowa wdarła się do hali budynku, zalewając sklepy i poczekalnie, oraz całkowicie pokryła płytę lotniska. Przez kilka godzin ruch na lotnisku był wstrzymany.

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Źródło:
PAP, Reuters, Ser100, AENA

Najwyższa góra Układu Słonecznego od czasu do czasu bywa oszroniona. Dane zebrane przez sondę ExoMars TGO pokazały, że na wulkanie Olympus Mons w porannych godzinach pojawia się wodny szron. To pierwsze takie odkrycie w pobliżu marsjańskiego równika i niezwykle ważny szczegół w kontekście przyszłych misji załogowych na Marsa.

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Źródło:
ESA, UNIBE

Służby w amerykańskim stanie Kalifornia uratowały kitesurfera, który utknął na plaży u wybrzeży hrabstwa Santa Cruz. W odnalezieniu pomógł napis z kamieni ułożony przez mężczyznę.

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Źródło:
CBS News

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował eksperymentalną, długoterminową prognozę na miesiące lipiec, sierpień, wrzesień i październik. Jak wynika z przewidywań synoptyków, dwa letnie miesiące mogą być cieplejsze niż zazwyczaj.

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Źródło:
IMGW

Płonie równina Pantanal w Ameryce Południowej, czyli największe mokradła na świecie. W porównaniu do tego samego okresu ubiegłego roku pożarów jest więcej o niemal 1000 procent. - Najbardziej niepokojące jest to, że nawet w porze deszczowej mieliśmy do czynienia ze wzrostem liczby pożarów - podkreślił Vinicus Silguerio z organizacji pozarządowej Instituto Centro de Vida.

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Ponad 40-stopniowe upały nadciągają do Grecji. Niektóre szkoły zamknięto, część pracowników budżetówki pracuje zdalnie, wydano ostrzeżenie przed pożarami.

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Źródło:
PAP

Naukowcy odkryli, że słonie afrykańskie zwracają się do siebie pomrukami, które przypominają imiona używane przez ludzi. Wyniki wieloletnich badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Nature".

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Źródło:
PAP, CNN

W wyniku powodzi błyskawicznych w północnym Wietnamie zginęły co najmniej trzy osoby, w tym dziecko, a jedna zaginęła - poinformowały władze. Z powodu zalanych dróg setki turystów było uwięzionych w dystrykcie Dong Van.

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Źródło:
Reuters

Indie zmagają się z najdłuższą falą upałów, jaką kiedykolwiek odnotowano w tym kraju. Temperatura przekracza 45 stopni Celsjusza. Szczególnie trudna sytuacja panuje w północnej części kraju. Według służb medycznych do końca maja upały przyczyniły się do śmierci dziesiątek osób.

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Ulewny deszcz dał się w poniedziałek we znaki mieszkańcom wschodniej i południowej Polski. W województwie świętokrzyskim deszcz zalał drogę dojazdową do przedszkola. Konieczna była interwencja strażaków, którzy ewakuowali dzieci przy pomocy pontonu.

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Źródło:
KW PSP Kielce, Państwowa Straż Pożarna

Grad poważnie uszkodził samolot lecący do Wiednia. W niedzielę nad krajem szalały gwałtowne burze, a w jedną z nich niespodziewanie wleciał Airbus A320 linii Austrian Airlines. Grad poważnie uszkodził przednią część samolotu - przednie szyby i fragment dziobu.

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Źródło:
ABC News, Airlive

Wirusy o imponujących rozmiarach zostały znalezione na powierzchni pokrywy lodowej na Grenlandii. Ich występowanie jest prawdopodobnie powiązane z obecnością śnieżnych alg - glonów zamieszkujących najzimniejsze regiony świata, które podczas zakwitów przyspieszają topnienie pokrywy lodowej. Wiedza o tym, jak kontrolować te drobnoustroje, może pomóc ograniczyć utratę lodu.

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Źródło:
PAP, Aarhus University

Ryba rzadko spotykanego gatunku została znaleziona na plaży nad Pacyfikiem w stanie Oregon na północnym zachodzie USA. Mierzący ponad dwa metry przedstawiciel rodzaju samogłowów zapuścił się daleko od swoich rodzinnych stron - zwierzęta te zamieszkują głównie wody południowej półkuli i okolice równika. Po raz pierwszy gatunek ten opisano niecałą dekadę temu.

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Źródło:
CNN, ADW

Burze z gradem spowodowały poważne straty w Austrii. Intensywne ulewy nawiedziły w weekend południowe regiony kraju. Mieszkańcom Tyrolu we znaki dało się intensywne gradobicie, które zniszczyło wiele samochodów. W Styrii zalane zostały ulice i piwnice, pękła również tama - spiętrzona woda zatopiła miejscową remizę strażacką.

Grad niszczył auta, turyści utknęli w górach

Grad niszczył auta, turyści utknęli w górach

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, PAP, merkur.de

Czerwiec to miesiąc, w którym zaczyna kwitnąć w wielu miejscach barszcz Sosnowskiego. Jak piszą Lasy Państwowe, kontakt z tą rośliną może być niebezpieczny. W soku i w olejkach eterycznych występują substancje toksyczne, które pod wpływem promieniowania słonecznego powodują zmiany skórne przypominające oparzenia. Sprawdź, jak zachować bezpieczeństwo.

"W wielu miejscach zaczęła kwitnąć bardzo niebezpieczna roślina"

"W wielu miejscach zaczęła kwitnąć bardzo niebezpieczna roślina"

Źródło:
Lasy Państwowe, GIS, GDOŚ, tvnmeteo.pl

Ulewny deszcz doprowadził w weekend w Chile do osunięcia się ziemi. Na nagraniu z drona widać luksusowy kompleks apartamentów, stojący na skraju zapadliska. Osoby przebywające w budynku ewakuowano.

Luksusowy kompleks apartamentów tuż nad przepaścią

Luksusowy kompleks apartamentów tuż nad przepaścią

Źródło:
Reuters