Trzy miesiące, pięć zaleceń. Co rekomenduje Polsce Bruksela

Świat

Komisja Europejska uruchomiła artykuł 7 wobec Polskitvn24
wideo 2/22

W przyjętej w środę rekomendacji dla Polski w sprawie praworządności Komisja Europejska domaga się zmiany przegłosowanych w ubiegłym tygodniu ustaw o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa, a także przywrócenia niezależności Trybunału Konstytucyjnego.

Zalecenia to narzędzie Komisji stosowane w ramach procedury praworządności, pozwalające wpływać na kraj, z którym prowadzi ona dialog.

Komisja Europejska dała władzom w Warszawie trzy miesiące na zastosowanie się do tych wytycznych. Gdyby zostały wdrożone, Komisja mogłaby zmienić zdanie w sprawie uruchomionego w środę artykułu 7 unijnego traktatu.

Co Komisja rekomenduje Polsce?

1. Sąd Najwyższy

Bruksela domaga się zmiany ustawy o Sądzie Najwyższym tak, aby nie zastosowano obniżonego wieku emerytalnego wobec obecnych sędziów.

Nowe regulacje, które czekają jeszcze na podpis prezydenta, przewidują przechodzenie sędziów SN w stan spoczynku po ukończeniu 65. roku życia, z możliwością przedłużania tego okresu przez prezydenta (dziś ten wiek to 70 lat).

Wiceszef Komisji Europejskiej Frans Timmermans podkreślił, że przepisy te będą oznaczały, iż prawie 40 procent składu Sądu Najwyższego zostanie zmuszone do przejścia na emeryturę (jeśli nie zdecydują się na wystąpienie do prezydenta Andrzeja Dudy).

Komisja chce znieść swobodę decyzyjną prezydenta dotyczącą przedłużania kadencji sędziów Sądu Najwyższego.

Bruksela domaga się też wyeliminowania postępowania na podstawie skargi nadzwyczajnej, dającego możliwość ponownego otwarcia spraw, w których prawomocny wyrok zapadł wiele lat wcześniej.

2. Krajowa Rada Sądownictwa

Bruksela rekomenduje zmianę ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa tak, aby kadencje sędziów-członków Rady nie zostały przerwane, a nowy system gwarantował wybór tych sędziów przez przedstawicieli środowiska sędziowskiego.

Przyjęta przez parlament nowelizacja wprowadza wybór 15 sędziów członków KRS na wspólną czteroletnią kadencję przez Sejm - dotychczas wybierały ich środowiska sędziowskie.

3. Sądy powszechne

Komisja chce zmiany lub wycofania ustawy o ustroju sądów powszechnych.

W szczególności chodzi o wyeliminowanie nowych uregulowań dotyczących wieku emerytalnego sędziów, w tym swobody decyzyjnej ministra sprawiedliwości do przedłużania kadencji sędziów oraz wyznaczania i odwoływania prezesów sądów.

Komisja podjęła w środę decyzję o skierowaniu sprawy dotyczącej tej ustawy do unijnego Trybunału. Kwestionuje między innymi zapis o wprowadzeniu odmiennego wieku emerytalnego dla kobiet (60 lat) i mężczyzn (65 lat) sprawujących urząd sędziowski.

Bruksela ma również zastrzeżenia do uprawnienia ministra sprawiedliwości do uznaniowego przedłużania kadencji sędziów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, jak również do uznaniowego odwoływania i powoływania prezesów sądów. Zdaniem KE podważa to niezależność polskich sądów.

4. Trybunał Konstytucyjny

Kolejny punkt rekomendacji dotyczy przywrócenia niezależności i "legitymacji Trybunału Konstytucyjnego przez zapewnienie, aby prezes i wiceprezes byli wybierani zgodnie z prawem oraz aby wyroki Trybunału były publikowane i w całości wykonywane".

5. Wymiar sprawiedliwości

Ostatnia rekomendacja mówi o "powstrzymaniu się od działań i oświadczeń publicznych, które podważają legitymację wymiaru sprawiedliwości".

PRZECZYTAJ PEŁNĄ TREŚĆ KOMUNIKATU KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Minister Szymański przed trzecim wysłuchaniem Polski przed Radą UE
wideo 2/35

Autor: pk//kg / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Unia Europejska

Tagi:
Raporty: