Nowa ustawa Izraela zawiera przepisy wymagające wykonania kary śmierci przez powieszenie w ciągu 90 dni od wydania wyroku przez sąd wojskowy bez prawa do ułaskawienia, ale dopuszcza też możliwość orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności zamiast kary śmierci.
Izraelskie media donosiły, że w celu uniknięcia międzynarodowej krytyki, premier Izraela Benjamin Netanjahu zażądał złagodzenia niektórych elementów ustawy. Pierwotny projekt nie przewidywał możliwości dożywotniego pozbawienia wolności.
Zachodni Brzeg zamieszkuje ponad 500 tysięcy żydowskich osadników oraz około 3,4 miliona Palestyńczyków. Obie grupy funkcjonują w odrębnych systemach prawnych: osadnicy podlegają prawu izraelskiemu i sądom cywilnym, natomiast Palestyńczycy - prawu wojskowemu i sądom wojskowym administrowanym przez władze okupacyjne.
W izraelskich sądach cywilnych nowe przepisy przewidują karę dożywotniego pozbawienia wolności lub karę śmierci dla każdego, kto został skazany za "umyślne spowodowanie śmierci osoby z zamiarem zakończenia istnienia Izraela", co w praktyce wyklucza obywateli żydowskich.
Krytyka wobec ustawy
Jeszcze przed głosowaniem projekt ustawy napotkał krytykę ministrów spraw zagranicznych Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii, którzy ocenili, że ma on "de facto dyskryminujący" charakter wobec Palestyńczyków.
"Przyjęcie tego projektu ustawy groziłoby podważeniem zobowiązań Izraela w zakresie zasad demokratycznych" - stwierdzili ministrowie w niedzielę we wspólnym oświadczeniu.
Ustawa wywołała również sprzeciw ekspertów z ONZ, a także niektórych specjalistów z izraelskich służb bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości, którzy argumentowali, że jest niekonstytucyjna i nieskuteczna. Izraelskie organizacje praw człowieka i członkowie opozycji parlamentarnej zapowiedzieli, że zaskarżą ustawę do Sądu Najwyższego Izraela, który może ją uchylić.
Izraelska organizacja praw człowieka B’Tselem podała, że sądy wojskowe na Zachodnim Brzegu, w których sądzeni są Palestyńczycy, mają około 96-procentowy wskaźnik skazań. Według organizacji system ten ma również historię wymuszania zeznań, w tym przy użyciu tortur.
Kara śmierci w Izraelu
Izrael zniósł karę śmierci w 1954 roku. Izraelskie sądy wojskowe zachowały możliwość orzekania jej, ale jak dotąd tego nie zrobiły. Jedyną osobą, która kiedykolwiek została stracona w Izraelu po procesie w sądzie cywilnym, był w 1962 roku Adolf Eichmann, który odpowiadał za gromadzenie Żydów i ich wysyłkę do niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych w okupowanej Polsce.
Projekt ustawy został opracowany przez skrajnie prawicowego ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben Gwira, który opowiada się za wypędzeniem Arabów z Izraela i terytoriów okupowanych oraz wzywa do aneksji całego Zachodniego Brzegu.
W 2007 roku Ben Gwir został skazany za rasistowskie podżeganie przeciwko Arabom i wspieranie zdelegalizowanej w Izraelu partii Kach, popierającej antyarabskie zamachy i dążącej do ustanowienia żydowskiej teokracji. Unia Europejska i Stany Zjednoczone uznały Kach za organizację terrorystyczną.
Ben Gwir, który przed głosowaniem nosił przypinki w kształcie pętli, uczynił karę śmierci dla palestyńskich terrorystów główną obietnicą w swojej kampanii wyborczej w 2022 roku.
Szef Palestyńskiego Klubu Więźniów Abdallah al-Zughari powiedział Reutersowi, że Palestyńczycy w izraelskich więzieniach byli już poddawani "praktyce powolnego zabijania", która doprowadziła do śmierci ponad 100 więźniów od czasu ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku.
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: knesset.gov.il