Stany Zjednoczone wyraziły zgodę, by Wielka Brytania przekazała Mauritiusowi wyspy Czagos. Rząd Keira Starmera finalizuje porozumienie z niegdysiejszą kolonią. Na jego mocy przekaże on zwierzchnictwo nad archipelagiem, ale jedną z jego wysp wydzierżawi na co najmniej 99 lat. Podpisanie traktatu spodziewane jest w niedługiej przyszłości.
- Wielka Brytania planuje przekazać Mauritiusowi archipelag Czagos. Będzie jednak dzierżawić od niego strategicznie istotną wyspę Diego Garcia.
- Na wyspie znajduje się założona przez USA baza wojskowa.
- Administracja Donalda Trumpa zatwierdziła już kształt umowy.
- Krytycy kwestionują zasadność i koszty traktatu.
Wielka Brytania i Mauritius pracują na finalizacją umowy w sprawie wysp Czagos. Archipelag ma trafić pod zwierzchnictwo tego drugiego. Brytyjczycy mają jednak objąć w dzierżawę wyspę Diego Garcia, gdzie znajduje się utworzona przez USA baza wojskowa. Administracja Donalda Trumpa zatwierdziła już treść porozumienia - podały we wtorek brytyjskie media.
- Współpracujemy z rządem Mauritiusa, by sfinalizować i podpisać traktat. Dokument zostanie przedłożony izbom parlamentu do kontroli i ratyfikacji - powiedział pytany o sprawę Tom Wells, zastępca rzecznika premiera Starmera. O planach przekazania zwierzchnictwa nad wyspami informowano już w październiku 2024 roku, ale zmiany we władzach Mauritiusa oraz USA opóźniły prace.
Coraz bliżej przekazania Czagos Mauritiusowi
Planowana dzierżawa wyspy Diego Garcia, gdzie znajduje się baza morska i lotnicza, ma potrwać co najmniej 99 lat. Baza znajduje się obecnie pod jurysdykcją brytyjsko-amerykańską. Zdaniem Kemi Badenoch, liderki opozycyjnej wobec rządu Starmera Partii Konserwatywnej i licznych polityków tego ugrupowania, oddawanie wysp i późniejsze płacenie za możliwość użytkowania jednej z nich "nie leży w interesie narodowym" Wielkiej Brytanii. Rząd nie precyzuje, ile kosztować będzie dzierżawa. Zapowiada jednak, że w najbliższej przyszłości podzieli się danymi na ten temat.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:
Archipelag Czagos
Na archipelag Czagos składa się ponad 60 małych, ale istotnych strategicznie wysp. Do 1965 roku pozostawał administracyjnie powiązany z Mauritiusem. Ze względu na plan przyznania niepodległości Mauritiusowi, Wielka Brytania oddzieliła jednak od niego wyspy i utworzyła osobny podmiot o nazwie Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego. Później, z powodu negocjowanej wówczas umowy ze Stanami Zjednoczonymi o utworzeniu bazy wojskowej na Diego Garcia, jedynej zamieszkanej wyspie archipelagu, wysiedliła z niej całą ludność.
Mauritius od dawna argumentował, że został zmuszony do oddania wysp Czagos w zamian za zgodę Wielkiej Brytanii na swoją niepodległość, ale przez lata nie udawało mu się uzyskać żadnego znaczącego poparcia dla tych roszczeń. W ostatnich latach sytuacja zaczęła się zmieniać. Wsparcie dla sprawy okazały państwa afrykańskie, a także różne organa ONZ, co skłoniło poprzedni brytyjski rząd do rozpoczęcia negocjacji.
Autorka/Autor: jdw//am
Źródło: PAP, BBC
Źródło zdjęcia głównego: Photo by USGS/NASA Landsat data/Orbital Horizon Gallo Images