"Uważaj, jeśli tego lata wybierasz się do Francji" - ostrzegł brytyjski dziennik "Guardian" pod koniec czerwca. Powód? Co najmniej 30 francuskich gmin wprowadziło grzywny w wysokości 150 euro (ok. 640 zł) dla mężczyzn chodzących z gołym torsem. Kilka lat wcześniej spacerów bez koszulki zakazał Rzym, a w ślad za Wiecznym Miastem podobne przepisy przyjęło m.in. włoskie Sorrento.
W Polsce panujące upały zachęciły niejednego mężczyznę do wyjścia z domu bez koszulki. W mediach społecznościowych znajdziemy wpisy osób niezadowolonych takim stanem rzeczy. "Chodzenie bez koszulki jest obrzydliwe. I mówię to jako chłop", "Znormalizujmy mandaty dla mężczyzn chodzących publicznie bez koszulki", "Chodźcie sobie u siebie bez koszulki a nie k***a w środku miasta" - czytamy w serwisie X.
Kara za brak koszulki?
Adwokatka Eliza Kuna w rozmowie z portalem tvn24.pl zauważa, że w naszym kraju nie ma przepisów zakazujących chodzenia bez koszulki. - Nie ma takich przepisów i w praktyce policja rzadko stosuje jakiekolwiek kary. Przestępstwa to nie stanowi - zauważa.
W literaturze prawniczej można jednak znaleźć informacje, że spacerowanie bez górnej części ubrania można zakwalifikować jako "nieobyczajny wybryk", czyli wykroczenie z art. 140 Kodeksu wykroczeń. Karą może być wówczas grzywna od 20 zł do 1500 zł, areszt lub ograniczenie wolności, czyli tzw. prace społeczne.
- W ciągu 17 lat praktyki prawniczej nie spotkałam się jednak nigdy z jakąkolwiek sytuacją mandatu, nieprzyjęcia mandatu czy odwołania za tego rodzaju zachowanie - zaznacza adwokatka. - Konia z rzędem temu, kto znajdzie prawnika, który zajmował się taką sprawą. Domyślam się, że nawet jeśli ludzie nie przyjmują mandatów w takich sprawach to sami się reprezentują - komentuje.
Co to jest nieobyczajny wybryk?
Mówiąc o górnej części ubrania lub jej braku w przestrzeni publicznej Eliza Kuna zauważa, że "to bardziej kwestia dobrej kultury". - U nas nie ma prawa kazuistycznego jak w Stanach Zjednoczonych, które opisuje każdy przypadek. W Polsce to, czy spacer bez koszulki jest "nieobyczajnym wybrykiem" czy nie, podlega ocenie policji lub sądu, jeśli nastąpi odwołanie od mandatu. W takich sytuacjach zawsze przyjmuje się normy społeczne obowiązujące rozsądnego człowieka - zwraca uwagę adwokatka.
Mandaty za nieobyczajne wybryki
Jak często służby odnotowują "nieobyczajne wybryki"? W stolicy w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2026 roku strażnicy miejscy nałożyli 122 mandaty karne, a wobec 93 sprawców zastosowali środki oddziaływania wychowawczego - poinformował Referat Prasowy Straży Miejskiej m.st. Warszawy w wiadomości przesłanej portalowi tvn24.pl.
Ile osób ukarano za zbyt skąpy strój? Tego nie wiadomo, ponieważ wspomniane wyżej czyny klasyfikowane są ogólnie według treści art. 140 Kodeksu wykroczeń. Stołeczna Straż Miejska przypomniała nam o niedawnej interwencji po tym, jak nagi mężczyzna polewał się piwem w pobliżu ulicy Stockiej na Grochowie.
"Na widok funkcjonariuszy sześćdziesięciokilkulatek stał się pobudzony i wymachując butelką ostrzegał, by się do niego nie zbliżać. Strażnicy nie skorzystali z ostrzeżenia i mimo oporu mężczyzny, zabrali go z widoku publicznego, umieszczając w przedziale przewozowym. Dopiero po dłuższym pobycie w radiowozie, ujęty doszedł do siebie. Po wyrażeniu zdecydowanej skruchy, już w ubraniu i z mandatem karnym, został zwolniony do domu" - czytamy w komunikacie.