Termometry i higrometry. Rodzaje, sposób działania, odczytywanie wskazań

Źródło:
TVN Meteo
"Termometr wskazał 48,4 stopnia Celsjusza"
"Termometr wskazał 48,4 stopnia Celsjusza"TVN24
wideo 2/4
"Termometr wskazał 48,4 stopnia Celsjusza"TVN24

Termometr i higrometr to przyrządy wykorzystywane do określania czynników meteorologicznych. Pierwszy z nich służy do pomiaru temperatury, drugi – wilgotności. Warto wiedzieć, w jaki sposób działa każdy z tych przyrządów.

Zgodnie z zasadą działania, termometry dzielą się m.in. na: cieczowe, bimetalowe, gazowe, parowe, radiacyjne, elektryczne i rezystancyjne.Ze względu na przeznaczenie termometry podzielić można na: meteorologiczne, zaokienne, pokojowe, laboratoryjne i lekarskie.Higrometr, czyli wilgotnościomierz, to przyrząd służący do wyznaczania wilgotności gazów, w szczególności powietrza.

Jak działa termometr?

Termometr wykorzystywany jest do pośredniego pomiaru temperatury. Wskazywana przez przyrząd wartość zależy od zmian właściwości ciała termometrycznego. Wpływ na te wahnięcia ma temperatura. Dla przykładu, zawarta w termometrze cieczowym rtęć, która znajduje się kapilarze, rozszerza się pod wpływem wysokiej temperatury. Dzięki temu możliwy jest odczyt wartości temperatury na skali znajdującej się obok kapilary. 

Dostępne termometry można podzielić przyjmując za kryterium zasadę działania lub przeznaczenie. W przypadku pierwszego rozróżnienia należy wskazać przyrządy:

cieczowe – wykorzystują rozszerzalność cieplną cieczy: – rtęciowe – do temperatur od -38 do +356 st. Celsjusza, – alkoholowe – od -70 do +120 st. Celsjusza, – bimetaliczne – bazują na różnicach w rozszerzalności dwóch metali, – gazowe – mierzy się objętość przy stałym ciśnieniu lub ciśnienie przy stałej objętości, – parowe – opierają się na zależności ciśnienia nasyconej pary od temperatury, – radiacyjne – pomiar promieniowania emitowanego przez ciała, – elektryczne – wykorzystują wpływ temperatury na właściwości elektryczne materiałów używanych do budowy czujników,  – magnetyczne (paramagnetyczne) – do pomiaru o wartościach mniejszych od 1 kelwina, – rezystancyjne – wykorzystują zależność rezystancji (oporu) metali i półprzewodników od temperatury. W tego typu termometrach mogą być użyte takie materiały, jak: platyna, brąz, półprzewodniki, specjalne stopy (termistory – rezystory półprzewodnikowe), – termometry wykorzystujące różnicę potencjałów na stykach różnych materiałów wraz z temperaturą: termometr termoelektryczny i półprzewodnikowy.

Jeśli natomiast klasyfikacja opiera się na przeznaczeniu, wyróżnia się termometry: – meteorologiczne – maksymalny o zakresie od -35 do +50 st. Celsjusza i minimalny o zakresie od -50 do +35 st. Celsjusza,  – zaokienne – od -50 do +50 st. Celsjusza, – pokojowe – od 0 do 40 st. Celsjusza, – laboratoryjne  – od 0 do 150 st. Celsjusza, – lekarskie – zakres od 35 do 42 st. Celsjusza.

Kiedy powstał pierwszy termometr?

Za czas wynalezienia pierwszego termometru uznawany jest rok 210 p.n.e., a za jego twórcę Filon z Bizancjum – grecki pisarz, mechanik i wynalazca. Przyrząd ten znacznie odbiegał zarówno wyglądem, jak funkcjonalnością od znanych dziś termometrów. Pierwszym zatwierdzonym jako precyzyjny aparat do pomiaru temperatury jest wynaleziony w XVII wieku termometr stworzony przez Gabriela Fahrenheita. 

Co to jest higrometr?

Higrometr określany jest jako wilgotnościomierz. W obrębie tego typu przyrządów wyróżnia się m.in. psychometry. Są to przyrządy oparte na pomiarze z wykorzystaniem suchego i wilgotnego termometru. We współczesnych wilgotnościomierzach wykorzystuje się pomiar elektroniczny. Wykorzystywane rozwiązania pozwalają na określenie zawartości wody w powietrzu, temperatury, ciśnienia, itp.

Jak działa psychrometr?

Specjalną grupą higrometrów są psychrometry (gr. psychros - zimny, chłodny). Stosuje się w nim dwa termometry, z których jeden jest suchy, a drugi mokry (pojemniczek rtęciowy wilgotnego termometru otoczony jest batystem, którego koniec znajduje się w wodzie). Zachodzi wówczas zjawisko hamowania parowania przez wilgotne powietrze oraz przyspieszenia procesu parowania przez suche cząstki gazu.  Wilgotny przyrząd wskazuje temperaturę niższą od suchego odpowiednika. Wyjątek stanowi całkowite nasycenie otoczenia parą wodną. Dzięki psychrometrycznej różnicy można obliczyć względną wilgotność, wykorzystując odpowiednie tablice psychrometryczne.

Wilgotnościomierz powietrza – historia powstania

Pierwsze pomiary poziomu wilgotności odbywały się już XV i XVI wieku. Pomiary te dotyczyły określenia stężenia gęstniejącej pary wodnej w powietrzu. Za twórcę pierwszego higrometru uznawany jest Leonardo da Vinci, który w 1500 roku zbudował przyrząd składający się z kuli wełnianej zawieszonej na wadze, która zmieniała swój ciężar pod wpływem wchłoniętej wilgoci. Późniejsze badania wyodrębniły wiele różnych materiałów reagujących na zmianę wilgotności, w tym nieorganiczne (np. minerały) i organiczne (np. włosy, rośliny). 

Jak wyglądają współczesne higrometry?

Współczesne higrometry to przyrządy elektroniczne, które wskazują także wartości innych czynników atmosferycznych. Popularne są przenośne stacje meteo, dzięki którym można odczytać temperaturę, wilgotność względną itp. Urządzenia elektroniczne bazują na zmianie pojemności w czujniku sondy pomiarowej. Do termohigrometrów dołączone jest świadectwo wzorcowania, stanowiące potwierdzenie poprawności wskazywanych wartości. Certyfikat kalibracji wydaje laboratorium pomiarowe, które określa, czy dokładność urządzenia odpowiada specyfikacji producenta.

Wilgotnościomierz pokojowy – czy warto kupić?

Optymalna wilgotność w konkretnym pomieszczeniu powinna oscylować w granicach od 40 do 60 proc. Obecne na rynku przyrządy różnią się pod względem rodzaju wskazywanych parametrów. Kupując wielofunkcyjne urządzenie, nie trzeba inwestować w dodatkowy termometr, barometr itp. Wilgotnościomierz jest niezwykle przydatnym przyrządem, gdyż zbyt niska lub nadmierna zawartość pary wodnej w pomieszczeniach źle wpływa na ogólny stan zdrowia. Najczęstsze objawy gorszego samopoczucia, które wywołane jest zbyt wysoką wilgotnością powietrza, to: kaszel, ból głowy, łzawienie itp. Zbyt niska wilgotność natomiast może powodować wysuszanie się śluzówki nosa, oczu i gardła, co z kolei może prowadzić do różnych infekcji. 

Zakup wilgotnościomierza jest szczególnie wskazany dla osób mających małe dzieci. Są one bowiem szczególnie wrażliwe na niekorzystne warunki panujące w domu. Przed zakupem konkretnego modelu należy jednak upewnić się, czy ma on świadectwo wzorcowania.

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN Meteo

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Gdzie jest burza? W sobotę 18.05 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wypiętrzyły się ciemne chmury

Gdzie jest burza? Wypiętrzyły się ciemne chmury

Źródło:
tvnmeteo.pl

Już dziś Noc Muzeów, w ramach której możemy odwiedzić najciekawsze muzea w całym kraju. Niestety nie wszędzie pogoda będzie sprzyjała zwiedzaniu plenerowych wystaw i ekspozycji, a także podróżowaniu od muzeum do muzeum.

Pogoda na Noc Muzeów. Nie wszędzie aura dopisze

Pogoda na Noc Muzeów. Nie wszędzie aura dopisze

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał ostrzeżenia meteorologiczne przed burzami. Gwałtowna aura spodziewana jest w większości województw, a miejscami porywy wiatru mogą sięgnąć 70 kilometrów na godzinę. Sprawdź, gdzie może być groźnie.

Zagrzmi, może spaść grad. Ostrzeżenia IMGW

Zagrzmi, może spaść grad. Ostrzeżenia IMGW

Źródło:
IMGW

Kleszcz afrykański, nazywany też wędrownym, pojawił się w Europie, a być może także w Polsce. Maciej Grzybek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnił na antenie TVN24, że badanie obecności tego pajęczaka w naszym kraju jest ważne ze względu na przenoszone przez niego choroby. Jak opowiadał, każdy z nas może pomóc w poszukiwaniach.

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Źródło:
TVN24, tvnmteo.pl

W zeszłym tygodniu Ziemia doświadczyła burzy geomagnetycznej, która zaowocowała zorzami polarnymi widocznymi nawet stosunkowo blisko równika. W rozmowie z tvnmeteo.pl Helena Ciechowska z Centrum Badań Kosmicznych PAN wyjaśniła, jak powstają "światła północy" i dlaczego od pewnego czasu są szczególnie efektowne.

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl, scientificamerican.com

Ulewne deszcze nawiedziły zachodnie Niemcy. Woda zalała ulice wielu miast, wdarła się do piwnic i spowodowała osunięcia ziemi. W kraju związkowym Saary wprowadzono stan wyjątkowy, a służby ratunkowe przeprowadziły ponad 3000 interwencji.

Zachodnie Niemcy pod wodą. "Wszędzie przeprowadzamy ewakuacje"

Zachodnie Niemcy pod wodą. "Wszędzie przeprowadzamy ewakuacje"

Źródło:
Reuters, tagesschau.de, BR24

Po długiej przerwie Polskę w sobotę nawiedzą opady deszczu - w niektórych regionach pierwsze od niemal miesiąca. Jak wyjaśnił na antenie TVN24 prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, mogą one nie wystarczyć, by "napoić" wysuszoną glebę i rośliny. Czy w prognozach widać dalszy deszcz?

Miejscami nie padało od 28 dni. Czy sobota przerwie złą passę?

Miejscami nie padało od 28 dni. Czy sobota przerwie złą passę?

Źródło:
tvnmeteo.pl

W polskich lasach panują ekstremalnie niebezpieczne warunki pożarowe. W piątek strażacy walczyli z trzema rozległymi pożarami lasu i wieloma mniejszymi, a prognozy wskazują, że sobota również może być niebezpieczna. W części kraju nadal obowiązuje także alert RCB.

Lepiej zrezygnować z leśnych wycieczek. Ekstremalne zagrożenie pożarowe

Lepiej zrezygnować z leśnych wycieczek. Ekstremalne zagrożenie pożarowe

Źródło:
IBL, IMGW, tvnmeteo.pl, PAP, KG PSP

Wzrosła liczba ofiar śmiertelnych burzy, która w czwartek przetoczyła się nad Houston w Teksasie. Jak podały lokalne władze, przyczyniła się ona do śmierci co najmniej siedmiu osób. Silny wiatr zdewastował infrastrukturę energetyczną, a naprawa szkód może potrwać całe tygodnie.

Stan klęski żywiołowej po burzy. Nie żyje siedem osób

Stan klęski żywiołowej po burzy. Nie żyje siedem osób

Źródło:
PAP, CNN

Pogoda na dziś. W sobotę 18.05 na przeważającym obszarze Polski pojawią się opady deszczu i burze. Temperatura osiągnie od 21 do 24 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - sobota 18.05. Zagrzmi w wielu miejscach

Pogoda na dziś - sobota 18.05. Zagrzmi w wielu miejscach

Źródło:
tvnmeteo.pl

Ogromna wirująca kolumna piasku przemknęła przed jednym z hoteli w Jakuszycach (województwo dolnośląskie). Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie z monitoringu, na którym ją widać. To tak zwany diabełek pyłowy.

"Małe tornado przed hotelem". Nagranie

"Małe tornado przed hotelem". Nagranie

Źródło:
Kontakt 24

Zmiana pogody, jaka nas czeka, będzie duża. Od weekendu w wielu miejscach Polski trzeba się spodziewać opadów deszczu i burz. Przed nami również wyraźne ocieplenie. Termometry wskażą nawet 28 stopni Celsjusza.

Do upału zabraknie niewiele. Uwaga na gwałtowne zjawiska!

Do upału zabraknie niewiele. Uwaga na gwałtowne zjawiska!

Źródło:
tvnmeteo.pl

Strażacy ugasili pożar lasu w powiecie hajnowskim (Podlaskie), który objął prawie 10 hektarów. W akcji brał udział policyjny śmigłowiec Black Hawk. Jak poinformowała straż pożarna, spłonął jeden z wozów, nikomu nic się nie stało. Pożar został opanowany około godziny 17, a po godzinie 22 poinformowano o zakończeniu działań strażaków.

Las w ogniu, spłonął wóz strażacki

Las w ogniu, spłonął wóz strażacki

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Na Placu Na Stawach w Krakowie silny wiatr powalił w piątek kilka drzew. Uszkodzone zostały trzy samochody.

W Krakowie drzewa przewróciły się na samochody

W Krakowie drzewa przewróciły się na samochody

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

W wodach Odry zaobserwowano wzrost złotej algi - poinformował w piątek Zespół Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Jak czytamy komunikacie, "przypisano pierwszy stopień zagrożenia dla punktu powyżej Wrocławia w Łanach".

Złota alga w Odrze. Ogłoszono pierwszy stopień zagrożenia

Złota alga w Odrze. Ogłoszono pierwszy stopień zagrożenia

Źródło:
PAP

Pampasowiec grzywiasty wrócił na wolność w Argentynie. Zwierzę zostało znalezione w jednym z argentyńskich miast w grudniu ubiegłego roku, gdzie błąkało się po ulicach. Przyrodnicy wyjaśnili, że ze względu na zmiany klimatyczne i niszczenie siedlisk zwierzęta te są zmuszone do poszukiwania nowych terytoriów.

W mieście znaleziono "lisa na szczudłach". Teraz wrócił na wolność

W mieście znaleziono "lisa na szczudłach". Teraz wrócił na wolność

Źródło:
Reuters, ADW

W nocy z czwartku na piątek z kosmodromu w Plesiecku wystartowała rakieta Sojuz 2. Z naszego kraju nie było widać momenty startu i towarzyszącej mu charakterystycznej chmury gazów wylotowych, ale wielu osobom udało się zaobserwować deorbitację jednego z członów rakiety.

Tak wyglądał start Sojuza. "Niezła przygoda i cenna lekcja dla nas wszystkich"

Tak wyglądał start Sojuza. "Niezła przygoda i cenna lekcja dla nas wszystkich"

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, "Z głową w gwiazdach", Kontakt 24

Trwa walka z ogniem szalejącym w kanadyjskiej prowincji Alberta. Chociaż w nocy z czwartku na piątek spadł deszcz, który ograniczył rozprzestrzenianie się płomieni, zagrożenie pożarowe wciąż jest wysokie. Strażacy przewidują, że ogień może płonąć przez wiele tygodni, a nawet miesięcy.

"Ten pożar będzie trwał tygodnie, a nawet miesiące"

"Ten pożar będzie trwał tygodnie, a nawet miesiące"

Źródło:
Reuters, CBC, Fort McMurray Today

Archeolodzy w niemieckiej Bawarii odkopali szkielet mężczyzny liczący sobie 6800 lat. Przedmioty znalezione w grobie sugerują, że mógł on być ważnym członkiem swojej społeczności.

W Niemczech znaleziono szkielet sprzed 6800 lat

W Niemczech znaleziono szkielet sprzed 6800 lat

Źródło:
Reuters, spiegel.de

W Lombardii na północy Włoch doszło do gwałtownych powodzi. Niektóre rzeki wylały. W czwartek wieczorem w miejscowości Cantù trwały poszukiwania 66-letniego mężczyzny, a w Cambiago zawaliły się dwa mosty - informują lokalne media.

Powódź w Lombardii. Woda porwała mężczyznę

Powódź w Lombardii. Woda porwała mężczyznę

Źródło:
ilgiorno.it, tvnmeteo.pl

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba wykrył najodleglejsze jak dotąd połączenie się dwóch galaktyk i ich masywnych czarnych dziur. W chwili tego zdarzenia Wszechświat miał zaledwie 740 milionów lat - poinformowali badacze. To odkrycie może pomóc wyjaśnić, dlaczego supermasywne czarne dziury są tak ogromne.

Oto najodleglejsza fuzja czarnych dziur, jaką kiedykolwiek zauważyli badacze

Oto najodleglejsza fuzja czarnych dziur, jaką kiedykolwiek zauważyli badacze

Źródło:
PAP, ESA

W indyjskim Mumbaju billboard większy niż powierzchnia basenu olimpijskiego kilka dni temu runął na budynki, przygniótł ludzi. W wyniku tragicznego zdarzenia zginęło 16 osób - podały w czwartek lokalne władze.

Przygniótł ich potężny billboard. Nowy bilans ofiar śmiertelnych

Przygniótł ich potężny billboard. Nowy bilans ofiar śmiertelnych

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Chociaż jest połowa maja, to w wysoko położonych regionach Turcji spadł śnieg. Niespodziewane opady pokrzyżowały plany turystom i spowodowały utrudnienia na drogach - donoszą lokalne media.

Mija połowa maja, a u nich spadł śnieg

Mija połowa maja, a u nich spadł śnieg

Źródło:
PAP, hurriyetdailynews.com

Dzisiejsze tempo wzrostu poziomu dwutlenku węgla w atmosferze jest 10 razy szybsze niż w jakimkolwiek innym momencie w ciągu ostatnich 50 tysięcy lat - wynika z analizy gazu uwięzionego w antarktycznym lodzie.

Zbadano lód antarktyczny. Takiego wzrostu nie było od 50 tysięcy lat

Zbadano lód antarktyczny. Takiego wzrostu nie było od 50 tysięcy lat

Źródło:
PAP, EurekAlert

Chile doświadcza fali chłodu. - Tak intensywnej fali zimna nie mieliśmy od 1950 roku - przekazał Raul Cordero, klimatolog z Uniwersytetu w Santiago.

Takiej fali chłodu nie było tam od ponad 70 lat

Takiej fali chłodu nie było tam od ponad 70 lat

Źródło:
Reuters

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) zatwierdziła nazwę "Pazura" dla planetoidy (669588) 2013 AS24. Ciało niebieskie odkryli dwaj Polacy: Michał Kusiak i Michał Żołnowski. Jest to uhonorowanie polskiego aktora. 

Cezary Pazura krąży między Marsem a Jowiszem

Cezary Pazura krąży między Marsem a Jowiszem

Źródło:
PAP

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna po raz kolejny pojawiła się na polskim niebie. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24. Jak wyjaśnili eksperci, warto wieczorami obserwować stację, ponieważ w kolejnych dniach będziemy mieli okazję zaobserwować jej tranzyty na tle Księżyca.

Za nami kolejne przeloty ISS nad Polską

Za nami kolejne przeloty ISS nad Polską

Aktualizacja:
Źródło:
Z głową w gwiazdach, O kosmosie i astronautyce - Adam Hurcewicz, ISS Transit Finder, tvnmeteo.pl

Tegoroczny maj przyniósł nam ciepło, ale i wyjątkowo skąpe opady. W niektórych częściach kraju od tygodni nie padał większy deszcz, a wilgotność gleby jest niebezpiecznie niska. Czy druga połowa maja przyniesie ulgę ściółce i roślinom? By odpowiedzieć na to pytanie, synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek sprawdziła najnowsze przewidywania modeli meteorologicznych.

Maj zaczął się wyjątkowo sucho. Kiedy wróci deszcz?

Maj zaczął się wyjątkowo sucho. Kiedy wróci deszcz?

Źródło:
tvnmeteo.pl

W okolicach chorwackiego miasta Rovinj, położonego nad Adriatykiem, złowiono najbardziej trującą rybę świata Lagocephalus sceleratus - poinformował we wtorek dziennik "Politika".

Niebezpieczna ryba u brzegów Chorwacji

Niebezpieczna ryba u brzegów Chorwacji

Źródło:
PAP, vecernji.hr