Jak długo możemy nie spać bez poważnych konsekwencji zdrowotnych? Badania naukowe

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl
Ekspert o higienie snu
Ekspert o higienie snuTVN24
wideo 2/5
Ekspert o higienie snuTVN24

Niedobór snu może powodować tak poważne problemy zdrowotne, że niektórzy za nieetyczne uważają prowadzenie eksperymentów, w czasie których uczestnicy są go pozbawiani. Uniemożliwianie spania na przykład jeńcom lub więźniom jest wręcz uznane za okrutną torturę. Mimo to naukowcy starają się zbadać, jak długo przeciętny człowiek może nie spać i nie ponosić konsekwencji zdrowotnych takiego stanu rzeczy.

Najdłuższy w pełni udokumentowany czas, który zdrowy człowiek wytrzymał bez snu, to 11 dni i 25 minut - podaje serwis livescience.com. "Rekord" ten ustanowiony został w 1963 roku przez wówczas 17-letniego Randy'ego Gardnera w ramach projektu naukowego w kalifornijskiej szkole średniej. Znalazły się osoby, które utrzymywały, że przetrwały dłuższy okres - jak 18 dni i prawie 22 godziny Roberta McDonalda w 1986 roku - ale próby te nie były monitorowane tak dokładnie i pod nadzorem lekarza, jak w przypadku Gardnera. Ze względu na rosnącą świadomość tego, jak wielkie niebezpieczeństwa mogą wiązać się z długotrwałym brakiem snu, w 1997 roku komisja odpowiadająca za prowadzenie Księgi Rekordów Guinnessa przestała przyjmować zgłoszenia od osób, chcących pobić rekord w tej dziedzinie.

Bezsenność - jak leczyć, jak lepiej spać. O bezsenności przewlekłej i higienie snu czytaj w reportażu Joanny Górnikowskiej "Życie w ciągłym lęku: czy usnę?"

Badania nad skutkami ekstremalnego, długotrwałego braku snu są utrudnione choćby z tego względu, że w wielu przypadkach za nieetyczne uważa się prowadzenie tego rodzaju eksperymentów, nawet na ochotnikach. Pozbawianie snu na przykład jeńców lub więźniów jest wręcz uznane za okrutną torturę.

Pomiędzy jawą a snem

Jak podkreślają amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), niewystarczająca ilość snu niesie ze sobą ryzyko schorzeń takich jak cukrzyca, choroby serca, otyłość, depresja. Jak zalecają eksperci tej federalnej agencji USA, właściwy czas ciągłego snu dla osoby dorosłej powinien wynosić sześć do ośmiu godzin w regularnych dobowych odstępach.

Oczywiście, każdemu zdarza się "zarwać" noc, ale dr Oren Cohen, specjalista medycyny snu ze szpitala Mount Sinai w Nowym Jorku zaznacza, że już po około dobie bez spania mogą wystąpić trudności w odróżnieniu czuwania i snu. Mówiąc wprost, człowiekowi wydaje się, że czuwa, podczas gdy aktywność jego mózgu sygnalizuje, iż jest na pograniczu snu. Jak dodaje badacz, stan ten jest nazywany intruzją snu lub mikrosnem.

- Trudno by mi było uwierzyć, że ktoś może nie spać dłużej niż 24 godziny bez takich epizodów - twierdzi Cohen.

- Sen bierze górę, mózg nieuchronnie zasypia. Jeśli człowiek mówi nam: "Nie spałem od tygodnia", to jest praktycznie niemożliwe - zgadza się dr Alon Avidan, który prowadzi Centrum Zaburzeń Snu na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles.

>>> Jak się żyje, kiedy nie można opanować senności?

PAP/Maria Samczuk

Kolejne nieprzespane godziny - co się dzieje w naszym organizmie

Badania przeprowadzone w 2019 roku - wyniki opublikowano w czasopiśmie "Nature and Science of Sleep" - wykazały, że czujność i skupienie mogą nie zmieniać się przez 16 godzin bez snu. Potem jednak uwaga i koncentracja drastycznie się pogarszają, szczególnie u osób cierpiących na chroniczną bezsenność.

Inne badanie - z 2000 roku - udowodniło, że pozostawanie w stanie czuwania przez 24 godziny zmniejsza koordynację ręka-oko w takim stopniu, jak promil alkoholu we krwi. Także czas reakcji uczestników badania był wydłużony, umiejętność podejmowania decyzji - upośledzona, pamięć i uwaga - uboższe. Zakłóceniu uległo również funkcjonowanie poszczególnych zmysłów.

Według danych Cleveland Clinic - akademickiego centrum medycznego non-profit - po 36 godzinach bez snu u człowieka mogą występować zaburzenia równowagi hormonalnej, spowolniony metabolizm oraz problemy z ciśnieniem krwi. Naukowcy zaobserwowali też, że po 72 godzinach bezsenności pojawia się niepokój, stany depresyjne, a nawet halucynacje.

Naukowcy: jedna bezsenna noc postarza ludzki mózg o ponad rok

Brak snu i problemy w pracy

Istnieją dowody, że zaburzenia snu przyczyniają się do wzrostu uczucia wypalenia zawodowego, częstszego popełniania błędów w pracy oraz większej impulsywności w sytuacjach stresowych w miejscu pracy. W grupie szczególnie narażonej na konsekwencje braku właściwej porcji snu są pracujący w zmiennych porach, gdyż ich rytm dobowy jest poważnie i stale zaburzony. Często odsypiają w ciągu dnia, co koliduje z prawidłowym cyklem snu i czuwania.

Jak podkreśla dr Alon Avidan, ci, którzy nie dosypiają, zaciągają swego rodzaju dług. Według naukowca, by odrobić jedną godzinę straconego snu, potrzeba pełnych ośmiu przespanych godzin.

JEŚLI DOŚWIADCZASZ PROBLEMÓW EMOCJONALNYCH I CHCIAŁABYŚ/CHCIAŁBYŚ UZYSKAĆ PORADĘ LUB WSPARCIE, TU ZNAJDZIESZ LISTĘ ORGANIZACJI OFERUJĄCYCH PROFESJONALNĄ POMOC - ZARÓWNO DZIECIOM, JAK I DOROSŁYM.

Autorka/Autor:kw

Źródło: livescience.com, tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

IMGW wydał ostrzeżenia meteorologiczne. W ponad połowie województw wydane zostały ostrzeżenia przed burzami, lokalnie spodziewane są także opady gradu. Ponadto obowiązują alerty przed silnym wiatrem.

Uwaga na burze i silny wiatr. Alerty IMGW w 13 województwach

Uwaga na burze i silny wiatr. Alerty IMGW w 13 województwach

Źródło:
IMGW

Gdzie jest burza? W niedzielę rano nad Polską występują wyładowania atmosferyczne. Grzmi w północnych regionach kraju. Sprawdź, gdzie jest burza, i śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wyładowania zmierzają na wschód

Gdzie jest burza? Wyładowania zmierzają na wschód

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Drugi dzień weekendu przyniósł nam pogorszenie pogody. Od rana nad krajem przetaczają się burze, w niektórych regionach występują opady deszczu. Odpowiedzialny za nie chłodny front atmosferyczny będzie w ciągu dnia zmierzał na południowy wschód, przynosząc dalsze zagrożenia.

Chłodny front kroczy nad Polską. Burzowy poranek to dopiero początek

Chłodny front kroczy nad Polską. Burzowy poranek to dopiero początek

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. Na niedzielę 14.04 prognozuje się przelotne opady deszczu. Miejscami mogą pojawić się też burze. Aura niekorzystnie wpłynie na nasze samopoczucie.

Pogoda na dziś - niedziela, 14.04. Temperatura sięgnie 24 stopni, może zagrzmieć

Pogoda na dziś - niedziela, 14.04. Temperatura sięgnie 24 stopni, może zagrzmieć

Źródło:
tvnmeteo.pl

Nadchodzące dni przyniosą przelotne opady deszczu, a miejscami także i burze. W połowie tygodnia aura drastycznie się zmieni, bo przyjdzie spore ochłodzenie. Zimno tłoczyć mają wiry niżowe znad północnego Atlantyku i Skandynawii.

Najpierw burze, później napływ arktycznego powietrza. Jak bardzo się ochłodzi?

Najpierw burze, później napływ arktycznego powietrza. Jak bardzo się ochłodzi?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Poziom wody w rzece Ural, która przebiega w pobliżu rosyjskiego miasta Orenburg, wzrósł do 11,83 metra - poinformowało w sobotę ministerstwo do spraw sytuacji nadzwyczajnych. Miejscowe władze wezwały tysiące mieszkańców do ewakuacji. Miasto to zmaga się od wielu dni z powodzią.

Poziom wody sięga prawie 12 metrów. "Sytuacja pozostaje trudna"

Poziom wody sięga prawie 12 metrów. "Sytuacja pozostaje trudna"

Źródło:
Reuters, PAP

Naukowcy uczą czworonożnego robota-psa poruszania się po górzystym terenie. Ćwiczenia odbywają się na terenie Mount Hood w amerykańskim stanie Oregon. Teren ten ma symulować ekstremalne warunki panujące na Księżycu i Marsie.

Robot-pies uczy się chodzić po terenie przypominającym powierzchnię Marsa

Robot-pies uczy się chodzić po terenie przypominającym powierzchnię Marsa

Źródło:
BBC, Reuters

Tegoroczny sezon pożarowy w Kanadzie może być "katastrofalny", podobnie jak zeszłoroczny - poinformowały władze tego kraju. Zdaniem ekspertów wpływ na ilość, siłę i zasięg pożarów, które mogą wybuchnąć w tym roku, mają ponadprzeciętnie wyższa temperatura powietrza i zjawisko El Niño.

To może być kolejny "katastrofalny" sezon pożarowy

To może być kolejny "katastrofalny" sezon pożarowy

Źródło:
Reuters

W wyniku powodzi, które nawiedziły Kenię, zginęło co najmniej 13 osób - poinformowało w piątek biuro Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Koordynacji Pomocy Humanitarnej. Żywioł zmusił do przesiedlenia około 15 tysięcy osób. W Tanzanii również zmagają się z powodzią.

Autobus szkolny utonął w zalanym wodą wąwozie

Autobus szkolny utonął w zalanym wodą wąwozie

Źródło:
PAP

Choć to dopiero pierwsza połowa kwietnia, to drzewa w wielu miejscach są już zielone, zakwitły kasztanowce, magnolie, tulipany. Widać też żółte dywany rzepaku. Taki "wybuch" wiosny może nas cieszyć, jednak należy pamiętać, że może mieć też negatywne konsekwencje. Jak podkreśla Maja Popielarska, prezenterka tvnmeteo.pl i prowadząca programu "Nowa Maja w ogrodzie" w HGTV, niemal wszystko kwitnie w jednej chwili, a to "zaburza pracę owadów zapylających, które później będą mieć mniej pokarmu".

Wiosna "dostała zadyszki". Niektóre rośliny kwitną miesiąc wcześniej

Wiosna "dostała zadyszki". Niektóre rośliny kwitną miesiąc wcześniej

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, IMGW

Pod koniec maja w szkockim jeziorze Loch Ness rozpoczną się kolejne poszukiwania słynnego potwora. O pomoc została poproszona amerykańska agencja kosmiczna. - Mamy nadzieję, że eksperci z NASA mogą dysponować zaawansowaną technologią obrazowania do skanowania jeziora. Musielibyśmy usiąść i porozmawiać z nimi o tym, jak ją tu sprowadzić - powiedziała Aimee Todd z Loch Ness Centre. W tym roku mija 90 lat od pierwszej zorganizowanej ekspedycji w celu wyjaśnienia tajemnicy.

Będą szukać potwora z Loch Ness. Proszą NASA o pomoc

Będą szukać potwora z Loch Ness. Proszą NASA o pomoc

Źródło:
PAP

Dwie znacznych rozmiarów asteroidy w poniedziałek miną naszą planetę - wynika z danych udostępnionych przez Centrum ds. Badań Obiektów Bliskich Ziemi (CNEOS). Są one zaliczane do tak zwanych obiektów potencjalnie niebezpiecznych.

Dwie "potencjalnie niebezpieczne" asteroidy zbliżą się do Ziemi

Dwie "potencjalnie niebezpieczne" asteroidy zbliżą się do Ziemi

Źródło:
PAP

W berlińskim Muzeum Obrzydliwej Żywności można spróbować pieczonych świerszczy, byczego prącia czy smażonej tarantuli. - Chcę prowadzić działania edukacyjne na temat uprzedzeń kulinarnych i kulturowych - mówi dyrektorka Aleksandra Bernsteiner.

Jak smakuje smażona tarantula albo prącie byka? Tu można się o tym przekonać

Jak smakuje smażona tarantula albo prącie byka? Tu można się o tym przekonać

Źródło:
Reuters

Ptak naśladował dźwięk syreny policyjnej w angielskim hrabstwie Oxfordshire. Zwierzęciu udało się niemal idealnie odwzorować charakterystyczny odgłos towarzyszący przejazdowi auta na sygnale. Jak potwierdzili funkcjonariusze w mediach społecznościowych, to wcale nie spóźniony żart primaaprilisowy.

Ptak zaśpiewał jak syrena policyjna

Ptak zaśpiewał jak syrena policyjna

Źródło:
Reuters, BBC, All About Birds

Lirydy pojawią się na nocnym niebie. Ten rój meteorów charakteryzuje się sporą szybkością, i chociaż nie zawsze jest bardzo aktywny, od czasu do czasu towarzyszą mu efektowne deszcze spadających gwiazd. Sprawdź, kiedy warto będzie spojrzeć w niebo.

Tę atrakcję zobaczysz gołym okiem. Będzie widoczna na niebie już niebawem

Tę atrakcję zobaczysz gołym okiem. Będzie widoczna na niebie już niebawem

Źródło:
PAP

Policja z Florydy ratowała ludzi uwięzionych przez wody powodziowe. W czwartek nad miastem Tallahassee przeszły dwie silne burze, które przyniosły lokalnie ponad 250 litrów deszczu na metr kwadratowy. Opady uszkodziły drogi, domy i samochody.

Wody przybywało, zostali uwięzieni. Nagranie

Wody przybywało, zostali uwięzieni. Nagranie

Źródło:
Reuters, Tallahassee Democrat, NWS

- Obecne zmiany klimatyczne będą miały reperkusje przez dziesiątki tysięcy, a nawet setki tysięcy lat - podkreśla geolog Jan Zalasiewicz, emerytowany profesor Uniwersytetu w Leicester, który jest jednym z inicjatorów koncepcji ustanowienia epoki nazywanej antropocenem. Jak mówi, "zmieniliśmy biologię w każdym zakątku Ziemi w niespotykanej wcześniej skali i wyjątkowo krótkim czasie".

"Pod tym względem jesteśmy wyjątkowi w historii świata". Co po nas zostanie?

"Pod tym względem jesteśmy wyjątkowi w historii świata". Co po nas zostanie?

Źródło:
PAP

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi społeczności łowiecko-zbierackich. Na dawnym cmentarzu w Argentynie archeolodzy odnaleźli szczątki przedstawiciela gatunku Dusicyon avus, wymarłego kuzyna dzisiejszych psowatych. Sposób pochówku zwierzęcia wskazywał na to, że było ono bliskim towarzyszem jednego z ówczesnych mieszkańców Patagonii.

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi człowieka

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi człowieka

Źródło:
CNN, NY Times

Mieszkańcy jednego z bloków w warszawskim Śródmieściu znaleźli na klatce schodowej węża zbożowego. Liczącego ponad 1,2 metra egzotycznego gościa odłowili strażnicy miejscy.

Na schodach przestraszył ich czerwony wąż

Na schodach przestraszył ich czerwony wąż

Źródło:
PAP

Kończy się sezon narciarski w Tatrach. Duże ocieplenie w ostatnich dniach spowodowało, że na szczytach szybko ubywa śniegu. Otwarty jest jeszcze szlak na odcinku Czarny Staw - Rysy oraz rejon Kotła Gąsienicowego.

"Śnieg ginie w oczach". Ostatnia szansa na narty w Tatrach

"Śnieg ginie w oczach". Ostatnia szansa na narty w Tatrach

Źródło:
PAP, TPN

Archeolodzy natknęli się w Pompejach na malowidła, na których widać sceny z mitologii greckiej. Freski są zachowane w doskonałym stanie. - To naprawdę prawdziwy skarbiec, bo za każdym razem podczas wykopalisk odkrywamy coś pięknego i znaczącego - powiedział włoski minister kultury Gennaro Sangiuliano.

Doskonale zachowane freski odkryte w Pompejach

Doskonale zachowane freski odkryte w Pompejach

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Wysychają ważne dla mieszkańców stolicy Kolumbii i okolic źródła wody pitnej. Władze podjęły decyzję o racjonowaniu wody dla około dziewięciu milionów ludzi.

W tej stolicy trzeba racjonować wodę. Sytuacja najgorsza od 40 lat

W tej stolicy trzeba racjonować wodę. Sytuacja najgorsza od 40 lat

Źródło:
PAP, Reuters. tvnmeteo.pl

Trzech rozbitków zostało uratowanych z bezludnej wyspy w Mikronezji. Ich łódź została uszkodzona podczas rejsu, na który wybrali się w Niedzielę Wielkanocną. Odnalezienie mężczyzn było możliwe dzięki wykonanemu na piasku napisowi.

Spędzili dziewięć dni na bezludnej wyspie. Ocalił ich "akt pomysłowości"

Spędzili dziewięć dni na bezludnej wyspie. Ocalił ich "akt pomysłowości"

Źródło:
BBC, Reuters

Troje holenderskich turystów zginęło na skutek zejścia lawiny w austriackich Alpach. Do wypadku doszło w rejonie Alp Ötztalskich niedaleko popularnego kurortu Soelden. Jak podkreślają służby ratunkowe, warunki w górach są trudne.

Lawina porwała turystów. Trzy osoby nie żyją

Lawina porwała turystów. Trzy osoby nie żyją

Źródło:
PAP, Reuters, Ruhr Nachrichten

Znak ostrzegający przed nisko latającymi bocianami został ustawiony w niemieckiej miejscowości Sandstedt. Dochodziło tam do wypadków z udziałem tych majestatycznych ptaków, które podczas zbliżania się do gniazd często znajdowały się na drodze ciężarówek.

"Uwaga, nisko latające bociany!" Postawiono nietypowy znak

"Uwaga, nisko latające bociany!" Postawiono nietypowy znak

Źródło:
RTL

Wiosna zaskakuje temperaturą. W pierwszych dniach kwietnia zrobiło się tak gorąco, że poczuliśmy lato. Jakiej pogody spodziewać się w wakacje? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej stworzył eksperymentalną długoterminową prognozę pogody na lato 2024.

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Oto prognoza IMGW na lato 2024

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Oto prognoza IMGW na lato 2024

Źródło:
IMGW

Powstanie i funkcjonowanie Jedwabnego Szlaku było kluczowe dla rozprzestrzenienia się kury domowej ze środkowej Azji na inne obszary - twierdzą naukowcy. Po przeanalizowaniu dziesiątek tysięcy fragmentów skorupek jaj udało im się określić, że ptaki te towarzyszyły ludziom od około V wieku przed naszą erą.

Kury mogły przywędrować do nas Jedwabnym Szlakiem

Kury mogły przywędrować do nas Jedwabnym Szlakiem

Źródło:
PAP, Max Planck Institute od Geoanthropology

Naukowcy przedstawili właśnie bezpośrednie dowody na istnienie kryształu Wignera. Choć od dziesięcioleci ten niezwykły rodzaj materii, składający się wyłącznie z elektronów, był przedmiotem wielu eksperymentów, po raz pierwszy udało się go zaobserwować.

Oto bezpośredni dowód na istnienie kryształu Wignera

Oto bezpośredni dowód na istnienie kryształu Wignera

Źródło:
princeton.edu, newscientist.com, tvnmeteo.pl

Europejska Agencja Kosmiczna za kilka miesięcy wyśle misję Proba-3, dzięki której będzie możliwe wywołanie sztucznego zaćmienia Słońca. Nietypowy instrument ma wykonać zdjęcia tarczy naszej dziennej gwiazdy.

ESA chce wywołać sztuczne zaćmienie Słońca

ESA chce wywołać sztuczne zaćmienie Słońca

Źródło:
PAP, ESA, tvnmeteo.pl

Położona na północy Norwegii gmina Vadso zwróciła się do Komisji Europejskiej o wsparcie w utworzeniu strefy czasowej z dobą wydłużoną o dwie godziny. Według władz przyciągnie to więcej mieszkańców i dzięki temu bliscy będą mieli więcej czasu na spotkania ze sobą.

Chcą wydłużyć dobę do 26 godzin

Chcą wydłużyć dobę do 26 godzin

Źródło:
PAP