Sinice w Bałtyku, lista zamkniętych kąpielisk

Pomorze

Aktualizacja:
Na Pomorzu wciąż zamknięte kąpieliskatvn24
wideo 2/9

- Ostatnie tak intensywne zakwity obserwowaliśmy w 2006 roku. Wtedy ponad 50 kąpielisk polskiego wybrzeża było zamkniętych właśnie z powodu sinic - mówi Justyna Kobos z Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Sytuację może zmienić załamanie pogody, prądy wody albo wiatr.

Z powodu sinic zamknięto już kilkanaście kąpielisk. Sytuacja jednak cały czas się zmienia, dlatego trzeba ją kontrolować na bieżąco.

- Wygląda to jak plamy oleju unoszące się na wodzie. Są to jednak sinice, które w sprzyjających warunkach miały okazję namnożyć się w takich ilościach. Nie tylko na zatoce, ale przede wszystkim w Bałtyku centralnym i stamtąd prądami do nas je przywiało - mówi dr Justyna Kobos z Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego.

Jak zaznacza, tak silny rozkwit naukowcy zaobserwowali ostatnio 12 lat temu.

- Wtedy ponad 50 kąpielisk polskiego wybrzeża było zamkniętych właśnie z powodu sinic. Zazwyczaj dotyczy to tylko niektórych kąpielisk Zatoki Gdańskiej, dwa trzy dni i prądy sprawiają, że one odpływają gdzie indziej - mówi Kobos.

Tym razem problem utrzymuje się już od prawie tygodnia.

Problemy żołądkowe, wysypki

Sinice wytwarzają niebezpieczne toksyny, dlatego należy wystrzegać się kąpieli przed rozwiązaniem problemu.

- Dopóki sinice unoszą się w tej toni wodnej, takie toksyny są zawarte w tych komórkach. W momencie śmierci komórek, ich obumierania i opadania na dno ich toksyny uwalniane są do wody - tłumaczy Kobos.

Jak zaznacza, prądy wody je rozcieńczą, jednak potrzeba na to czasu.

- Jakby ktoś chciał zastosować jakikolwiek chemiczny środek, czymś je posypać, żeby one po prostu zniknęły i woda była czysta, spowodowałby uwolnienie tych toksyn od razu do wody - mówi doktor.

Konsekwencje kąpieli w wodach, gdzie są bakterie mogą być różne, często bardzo niebezpieczne.

Jak mówi Tomasz Augustyniak, dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku, kiedy napijemy się takiej wody, o dużym stężeniu sinic, jaka jest obecnie u wybrzeży, możemy mieć problemy żołądkowe, takie jak biegunki i wymioty.

- Grożą nam konsekwencje zdrowotne, bo te cyjanobakterie produkują szereg różnych toksyn, szczególnie przy ich rozpadzie, pod koniec własnego życia, mogą wydzielać neurotoksyny, hepatoksyny i dermatotoksyny, czyli wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, łącznie z porażeniami mięśni przy większej ilości i częstszym dostaniu się ich do organizmu. Hepatoksyny mogą uszkodzić naszą wątrobę, a dermatotoksyny tylko po samym wejściu do wody mogą spowodować świąd, pokrzywkę i różne wypryski - mówił dodatkowo we wtorek w programie "Wstajesz i wiesz" w TVN24 Marek Posobkiewicz, Główny Inspektor Sanitarny.

"Zakwity, które każdy traktuje jako śmieci, my chcemy wykorzystać"

Sinice nie są glonami, a prostymi mikroorganizmami. Zieloną barwę zawdzięczają chlorofilowi niezbędnemu do fotosyntezy. Ich naturalnym środowiskiem jest woda zarówno słodka, jak i słona. Szczególną właściwością tych bakterii jest zdolność do przyswajania azotu z atmosfery, przetwarzanego następnie w azotyny i azotany. Ta cecha pozwala im bytować w różnorodnych środowiskach.

- Sinice to takie organizmy, które żyją w zasadzie od początku świata, który my rozumiemy jako świat. Są bardzo stare - powiedział na antenie TVN24 profesor Bogdan Chojnicki, klimatolog z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Dodał, że bardzo dużo występuje ich w miejscach, gdzie jest odpowiednia ilość biogenów, czyli substancji, na bazie których mogą się rozwijać. Jednak potrzebna im jest również odpowiednio ciepła woda.

Chociaż dla mieszkańców i turystów sinice są problemem, to dla naukowców stanowią one potencjał badawczy.

- Wiele prac prowadzonych jest w poszukiwaniu związków biologicznie aktywnych, produkowanych przez te mikroorganizmy, do wykorzystania później w medycynie i farmacji - mówi dr Justyna Kobos.

- Zakwity, które każdy widzi i traktuje jako śmieci, my chcemy wykorzystać. Szukamy możliwości wykorzystania tej wielkiej biomasy, którą daje nam natura, bo sinice stanowią ogromny potencjał badawczy - dodaje.

Skąd się wzięły?

Wykwit sinic, podczas którego uwalniają się trucizny, zależy od kilku czynników. Podstawowe znaczenie mają jednak odpowiednio duże nasłonecznienie i temperatura wody przekraczająca 18 stopni Celsjusza, a także brak silnego wiatru. Kolejnym czynnikiem jest eutrofizacja Bałtyku, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w pierwiastki biofilne, skutkujący wzrostem trofii, czyli żyzności wód.

- Warto wspomnieć o tym, że Polska jest w dużej mierze krajem rolniczym. Produkujemy olbrzymie ilości jedzenia, ale to się odbywa w oparciu o nawożenie pól. Te biogeny, o których wspominałem na początku, one olbrzymią masą spływają rzekami do morza - tłumaczył profesor Bogdan Chojnicki. Dodał również, że nasz udział w eutrofizacji Bałtyku jest dużo większy niż Szwedów czy Finów. Zaznaczył, że jesteśmy "liderami, jeśli chodzi o zanieczyszczenie Bałtyku". Eutrofizacja wody to tak zwana baza, na której mogą rozwijać się sinice. - Problem sinic jest bardzo poważny - podkreślił.

Sytuację poprawi zmiana pogody

Teraz wszystko zależy od pogody. Jak mówią naukowcy w momencie, kiedy zmienią się prądy wody, wiatr albo nastąpi załamanie pogody, bakterie "zostaną rozmyte".

- Jeżeli woda zacznie się odsuwać od brzegów, cała populacja sinic zostanie zupełnie odsunięta od brzegu. Zajmie to miejsce woda czysta, w której te organizmy nie będą występowały - wyjaśnił profesor Chojnicki.

Dodał jednak, że jest to kwestia kilku tygodni.

Obecnie zamkniętych jest kilkadziesiąt kąpielisk. – Sytuacja cały czas się zmienia i warto ją kontrolować na bieżąco – radzi Tomasz Augustyniak, dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku.

Zamknięte kąpieliska (1 sierpnia, stan na godzinę 15.00)

Pomorskie:

Puck plaża po wschodniej stronie części falochronu portu jachtowego na Zatoce Puckiej, Rewa od strony Zatoki Gdańskiej, Mechelinki, Gdynia Śródmieście, Gdynia Babie Doły, Gdynia Redłowo, Gdynia Orłowo, Sopot - Kamienny Potok - Koliba, Sopot - Hotel Sopot - Beach Club, Sopot - Hotel Haffner - Esentra, Sopot - Park Północny I, Sopot - Park Północny II, Sopot - K22, Sopot - Łazienki Południowe, Sopot - EKO - Tropikalna Wyspa, Sopot - Plaża Rybaki, Sopot - 32A - 33, Gdańsk Jelitkowo, Gdańsk Klipper Jelitkowo, Kąpielisko Kuźnica "Kościół", Kąpielisko Jastarnia "Nadmorska- Plażowa", Kąpielisko Jastarnia "Ogrodowa", Kąpielisko Jastarnia "Zdrojowa", Kąpielisko Jastarnia "Leśna", Kąpielisko morskie w Białogórze,

Jeśli chcielibyście nas zainteresować tematem związanym z Waszym regionem - czekamy na Wasze sygnały/materiały. Piszcie na Kontakt24@tvn.pl.

Autor: MAK/gp / Źródło: TVN 24 Gdańsk

Źródło zdjęcia głównego: tvn24