Polska

Duda: nie można odmawiać zwycięskiej większości prawa do realizacji jej programu

Polska

Aktualizacja:
Zgromadzenie Narodowe na dziedzińcu Zamku Królewskiego
Zgromadzenie Narodowe na dziedzińcu Zamku KrólewskiegoSygnał TVP
wideo 2/6

Werdyktu wydanego przez obywateli przy urnach nie wolno kontestować - powiedział prezydent Andrzej Duda w orędziu przed Zgromadzeniem Narodowym. Odbyło się ono w piątek na dziedzińcu Zamku Królewskiego z okazji 550-lecia polskiego parlamentaryzmu i 100-lecia odzyskania niepodległości. W posiedzeniu nie wziął udziału klub Platformy Obywatelskiej. Politycy Nowoczesnej i PSL natomiast pojawili się, a następnie wyszli.

- Właśnie tutaj, w salach rezydencji władców Rzeczypospolitej, wielokrotnie obradowały obie izby naszego parlamentu, uchwalając najważniejsze w dziejach ojczystych akty prawne - mówił prezydent Andrzej Duda w orędziu. W tym kontekście przywołał konfederację warszawską, uchwaloną 28 stycznia 1573 roku dla zagwarantowania wszystkim obywatelom wolności religijnej i równych praw, niezależnie od wyznawanej wiary. - A działo się to – przypomnijmy – w II połowie XVI wieku. W tym samym czasie, gdy wiele krajów Europy ogarniały wojny religijne. Zaledwie niecałe pół roku wcześniej w Paryżu rozegrały się krwawe wydarzenia, nazwane nocą świętego Bartłomieja - mówił Andrzej Duda. Mądrość posłów i senatorów - powiedział prezydent - "pozwoliła zapobiec podobnej tragedii w Rzeczypospolitej". - Kiedy gdzie indziej starano się uzyskać dominację nad mniejszościami i innowiercami, w Polsce wprowadzono zasadę tolerancji. Słuszność tej decyzji potwierdziła historia - dodał Duda Jako drugi z aktów, które uchwalono na Zamku Królewskim, prezydent wymienił Konstytucję z 3 maja 1791 roku. - Obie izby parlamentu, zebrane przy podwójnej liczbie posłów i obradujące pod węzłem konfederacji, uchwaliły wtedy pierwszą w Europie i drugą na świecie (...) ustawę zasadniczą, która określiła podstawy na wskroś nowoczesnego ustroju państwowego - przypominał prezydent. Przyznał, że nie obyło się wtedy bez sporów i gwałtownych dyskusji, ale konstytucja została uchwalona i - jak powiedział - "mimo że nie zdołała wtedy ocalić naszego państwa przed zakusami mocarstw ościennych, to jednak potomni nazwali ówczesny sejm Sejmem Wielkim. Nie tylko dla jego wyjątkowej liczebności, lecz nade wszystko właśnie z powodu jego niezwykłych dokonań"

"Symbol polskiej historii"

- Spotykamy się na zamku warszawskim, symbolu polskiej historii. W miejscu, które było świadkiem najważniejszych osiągnięć polskiego parlamentaryzmu doby przedrozbiorowej i które jest znakiem ciągłości trwania i pracy Polaków - mówił prezydent.

- Zamek jest znakiem ciągłości pracy Polaków: pracy ponad 30 pokoleń, które budowały fortece i wsie, miasta i instytucje, kulturę i prawo, patriotyzm i ducha. Wszystko to, co składa się na naszą tożsamość. Wszystko to, co czyni nas narodem. Wszystko to, co czyni nas Polakami - wyliczał Andrzej Duda. Zamek Królewski - powiedział - który został zburzony i przez naród odbudowany, jest też wyrazistym znakiem tego, że "tu, na ziemi, nic nie jest wieczne ani stałe", a każdy znajduje się w drodze. - I my wszyscy razem. jako wspólnota narodowa i polityczna, obywatelska, także wędrujemy przez dzieje. Nasza Rzeczpospolita znajduje się zawsze w nieustannej drodze przez historię. Trwa, ale zmienia się. Rozwija się i wzrasta - stwierdził. W tym kontekście prezydent nawiązał do obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

- Jubileusz to wyjątkowy czas wspominania, ale jeszcze bardziej czas wyciągania wniosków. Czas oddawania czci temu, co było wspaniałe i godne pochwały. I czas czerpania inspiracji do naszych, współczesnych, dzisiejszych działań dla dobra wspólnego - mówił Duda.

"To nasze polskie, ustrojowe DNA"

Prezydent powiedział w orędziu, że posiedzenie Zgromadzenia Narodowego upamiętnia jeden z ważnych kroków na drodze Polski przez historię: pierwszy Sejm walny, który odbył się przed 550 laty, w 1468 roku, w Piotrkowie. - Od tamtej pory parlamentaryzm, sejmowanie, ucieranie poglądów, dążenie do jednomyślności stały się podstawową metodą stanowienia prawa i kierowania polityką Rzeczypospolitej - powiedział Andrzej Duda. Jak podkreślił, "zaangażowanie obywateli w sprawy publiczne i podejmowanie decyzji najważniejszych dla całego narodu przez jego reprezentantów to nasze polskie ustrojowe DNA, niezależne od wszelkich historycznych przemian sytuacji geopolitycznej, społecznej, czy ekonomicznej kraju". - Kiedykolwiek Polska była wolna, Sejm zawsze stanowił jedną z głównych instytucji naszego państwa i stanowi ją wraz z Senatem do dzisiaj - powiedział prezydent. Tak było - dodał - "przed stuleciem, kiedy Rzeczpospolita odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów". - Zwołanie parlamentu było jednym z pierwszych, fundamentalnych rozdziałów w dziele odbudowy państwa polskiego - powiedział Andrzej Duda.

"To polskie DNA"
"To polskie DNA"Sygnał TVP

"Polski parlamentaryzm jest naszym własnym dziełem"

Andrzej Duda podkreślił, że świadectwem przywiązania Polaków do ustroju parlamentarnego jest fakt, że również dzisiaj, w rozważaniach na temat wolnej Polski kolejnego stulecia, dyskusjach o jej kształcie ustrojowym i o potrzebie odnowienia konstytucyjnego fundamentu Rzeczypospolitej lub położenia go na nowo "dla nikogo z nas, współczesnych, nie ulega wątpliwości, że nasze państwo jest i będzie republiką, a dwuizbowy parlament pozostanie organem władzy ustawodawczej". Ta oczywistość jest - według niego - "owocem wielowiekowej tradycji i pracy dziejowej", wysiłków naszych przodków oraz 550 lat "życia politycznego tworzonego przez obywateli i ich reprezentantów, dzięki gromadzeniu doświadczeń i wysnuwaniu wniosków". - Bo my, Polacy, naszego parlamentaryzmu nie otrzymaliśmy w darze, ani nikt nam go nie narzucił. On jest naszym własnym dziełem, owocem naszych decyzji i naszego trudu - mówił prezydent. Jak dodał, Polacy niosą w "kodzie genetycznym naszej wspólnoty pamięć i mądrość, ale i doświadczenie błędów, zdobyte przez wieki sejmowania". Prezydent nawiązał też do okresu wychodzenia z komunizmu, wskazując, iż był to proces odmienny od odzyskiwania niepodległości przed stoma laty. - Pamiętamy doskonale, że był to długi proces przemian, które następowały stopniowo, zarówno w wymiarze przejmowania władzy przez autentycznych przedstawicieli narodu, jak przywracania państwu polskiemu tradycyjnej symboliki. Na drodze od zniewolenia do demokracji nie sposób wskazać cezury oddzielającej podległość od wolności podobnie ostrej, jak 11 listopada 1918 roku - mówił Duda. - Za namiastkę takiej cezury przyjęło się wskazywać datę częściowo wolnych wyborów parlamentarnych z 4 czerwca 1989 roku, mimo że Polacy mogli wybrać jedynie 35 procent posłów - stwierdził prezydent. - Bo chociaż w pełni wolne wybory do Sejmu odbyły się dopiero w 1991 roku, a pozostałości systemu trwały nadal, to nadzieje milionów Polaków i oczekiwanie zmian były tak silne, że dla wielu symbolicznym momentem końca komunizmu stał się właśnie wybory posłów z list Komitetu Obywatelskiego Solidarność. A zwłaszcza senatorów (...), którzy już wtedy w 1989 roku zajęli 99 ze stu miejsc w Senacie - dodał. Zwrócił uwagę, że jednym z wybranych wówczas senatorów został przyszły prezydent Lech Kaczyński.

Duda: nie można odmawiać zwycięskiej większości prawa do realizacji programu

Prezydent zaznaczył, że obywatele, wybierając swoich przedstawicieli, posłów i senatorów, wiedzą, że "pełna zgodność poglądów jest nieomal niemożliwa", "ich racje zawsze do pewnego stopnia będą się różnić" i że "nikt nie ma monopolu na słuszność". - Spór jest naturalny i nieunikniony. I to on jest istotą parlamentaryzmu, zawartą poniekąd w samym źródłosłowie tego pojęcia - mówił. Spory te - zastrzegł - "muszą toczyć się w granicach, które zakreśla poczucie odpowiedzialności za całość naszej wspólnoty i za to najwyższe dobro, którym jest Rzeczpospolita". Duda ocenił, że odpowiedzialność za wspólnotę "nakazuje także, aby wynik uczciwie przeprowadzonych wyborów był powszechnie respektowany". - Werdyktu wydanego przez obywateli przy urnach nie wolno kontestować. Jego przyjęcie jest oczywistym świadectwem wzajemnego uznania, zaufania i szacunku. Bo to naród jest suwerenem w Rzeczypospolitej - dodał. Dlatego też - powiedział - "nie można odmawiać zwycięskiej większości prawa do realizacji jej programu". - Spełnianie zapowiedzi wyborczych jest nie tylko przywilejem, ale jest obowiązkiem względem obywateli. Podważanie tych zasad jest zaś sprzeczne z samymi podstawami demokracji przedstawicielskiej. Podmywa fundamenty parlamentaryzmu i w żadnym przypadku nie służy dobru państwa i dobru społeczeństwa. Łamie zasady demokracji - argumentował Duda.

"Nie można odmawiać zwycięskiej większości prawa do realizacji jej programu"
"Nie można odmawiać zwycięskiej większości prawa do realizacji jej programu"Sygnał TVP

Parlamentarzyści nie mogą "ulegać wpływom czynników zewnętrznych"

Podczas wystąpienia prezydent ocenił, że demokracja przedstawicielska jest bardzo delikatnym, wrażliwym, wymagającym stałej uwagi i troski ustrojem. - Posłowie i senatorowie muszą wsłuchiwać się w głos obywateli, by należycie ich reprezentować. Każdy, kto pełnił tę zaszczytną funkcję, wie, że największą nagrodą za służbę jest, gdy ludzie mówią o nim "nasz poseł", "nasz senator", dlatego że mu ufają jako ich przedstawicielowi - stwierdził Duda. Zaznaczył, że parlamentarzyści muszą też "obejmować wzrokiem całość spraw państwowych". - Nie mogą być stronnikami partykularnych grup interesów, ulegać wpływom czynników zewnętrznych. Znamy przecież takie smutne przypadki i ich skutki w prawie każdej z epok i pamiętamy je ku przestrodze - podkreślił. Prezydent Duda stwierdził, że "sejmowanie" od samych początków było jedną z najważniejszych form urzeczywistniania się wolności w życiu publicznym, zwłaszcza wolności słowa i poglądów. - Sejm i Senat są organami suwerennej władzy ustawodawczej Rzeczypospolitej. I nie ma ponad nimi wyższego prawodawcy - podkreślił. Jak dodał, Sejm i Senat są odpowiedzialne za całość państwa i suwerena, którego reprezentują. Ta zaś odpowiedzialność - jak tłumaczył - nakazuje troskę o to, aby prowadzona debata zmierzała do "konkluzji, do rozstrzygnięć, do decyzji, szczególnie tych potrzebnych tu i teraz dla sprawnego funkcjonowania i rozwoju Rzeczypospolitej, ale potrzebnych także do jej dobrego rozwoju w przyszłości". - Spór prawdziwie polityczny, czyli wynikający z miłości do ojczyzny, nigdy nie jest jałowy, lecz zawsze wydaje owoce dobre dla wspólnoty - ocenił.

Prezydent: chcemy iść dalej, budując silną, suwerenną, demokratyczną Polskę

Duda mówił, że uczestnicy piątkowych uroczystości 550-lecia polskiego parlamentaryzmu stają, aby oddać hołd poprzednikom i przodkom, "z wdzięcznością spoglądając wstecz na ich starania, na ich dokonania w pracy dla Rzeczypospolitej", a także, by "zaczerpnąć oddechu do dalszej drogi, drogi, która przed nami". - Historia nigdy bowiem nie dobiega końca i wciąż nowe wyzwania dziejowe czekają, byśmy naszym trudem im sprostali. Chcemy więc iść dalej, budując silną, suwerenną, demokratyczną Polskę na następne stulecie niepodległości - mówił prezydent. Duda oświadczył, że wierzy głęboko, iż Polacy będą umieli "z dziedzictwa 550 lat sejmowania czerpać natchnienie i inspirację". - Wierzę, że razem zapiszemy kolejne wspaniałe karty w naszych ojczystych dziejach - dodał.

Obchody 550-lecia parlamentaryzmu

Rano w warszawskiej Archikatedrze świętego Jana Chrzciciela odbyła się msza święta z okazji obchodów 550-lecia polskiego parlamentaryzmu z udziałem między innymi prezydenta Andrzeja Dudy, marszałków Sejmu i Senatu Marka Kuchcińskiego i Stanisława Karczewskiego oraz premiera Mateusza Morawieckiego.

Mszy świętej przewodniczył metropolita warszawski kardynał Kazimierz Nycz, homilię ma wygłosił przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski arcybiskup Stanisław Gądecki. W liturgii uczestniczyli także między innymi wicepremier Piotr Gliński, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Michał Dworczyk, członkowie rządu i parlamentarzyści.

"Mamy do czynienia z agonią parlamentaryzmu"

W Zgromadzeniu Narodowym nie brał udziału klub Platformy Obywatelskiej. Lider PO Grzegorz Schetyna jako powód takiej decyzji podał "niszczenie demokracji przez Prawo i Sprawiedliwość". W piątek zorganizowano uroczyste posiedzenie klubu, na które zaproszono między innymi byłych parlamentarzystów partii.

- Nowoczesna nie zamierza wysłuchać wystąpienia prezydenta przed Zgromadzeniem Narodowym - powiedziała w piątek szefowa Nowoczesnej Katarzyna Lubnauer. Politycy tej partii pojawili się na posiedzeniu Zgromadzenia, a następnie je opuścili. Podobnie zachowali się politycy PSL.

Lubnauer mówiła po piątkowym posiedzeniu klubu, że jej partia chce "w inny sposób pokazać swój sprzeciw wobec niszczenia praworządności i parlamentaryzmu w Polsce". W jej ocenie, piątkowe Zgromadzenie Narodowe to "pogrzeb i stypa parlamentaryzmu".

- Od dwóch i pół roku mamy do czynienia z agonią parlamentaryzmu, wygaszaniem opozycji, z kneblowaniem nas, zastraszaniem przy pomocy wysokich kar finansowych. W związku z tym kpiną jest obchodzenie 550-lecia parlamentaryzmu w momencie, w którym ten parlamentaryzm chce się zakończyć - stwierdziła.

- Dlatego zdecydowaliśmy się przyjąć inną formułę protestu. Jaką, dowiedzą się wszyscy po godzinie 12. Mogę powiedzieć wprost jedną rzecz: nie zamierzamy wysłuchać pana prezydenta Andrzeja Dudy - dodała szefowa Nowoczesnej.

Jak mówiła Lubnauer, symbolem obecnej kadencji Sejmu jest niszczenie konstytucji. - "Konstytucja" jest hasłem tej części społeczeństwa, która zdaje sobie sprawę, jak ważne są ograniczenia dla polityków wynikające z przepisów ustawy zasadniczej. Konstytucja zawsze była kagańcem dla polityków, żeby nie przekraczali granic demokracji, żeby zachowali trójpodział władzy - podkreśliła szefowa Nowoczesnej.

- Zachowamy się przyzwoicie, tak jak oczekują Polacy - mówił rzecznik PSL Jakub Stefaniak, pytany czy jego ugrupowanie weźmie udział w Zgromadzeniu Narodowym.

"Bojkotowanie państwa nie ma sensu"

- Uważam, że Prawo i Sprawiedliwość psuje polski parlamentaryzm, natomiast polscy obywatele płacą nam za to, żebyśmy przychodzili (do pracy-red). Nie możemy się obrażać na Polskę. My chcemy Polskę odebrać Prawu i Sprawiedliwości, a nie robić alternatywne imprezy - powiedział TVN24 wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka (Kukiz’15). Pytany o decyzje PO i Nowoczesnej, powiedział: - Wydaje mi się, że bojkotowanie państwa nie ma sensu.

- Chodzi o to, żeby zmieniać nasze państwo, żeby oddać władzę obywatelom, natomiast trzeba to zrobić drogą przywrócenia normalnego parlamentaryzmu. Tak, żeby ustawy nie były pisane na żądanie państw zagranicznych - dodał.

Autor: JZ,js//kg,rzw / Źródło: PAP, TVN24

Źródło zdjęcia głównego: Sygnał TVP

Pozostałe wiadomości