- Jak ZEN.COM umożliwia płatności dla zakazanych w Polsce serwisów hazardowych.
- Czy Andrzej Duda odniósł się do naszych ustaleń i jakie jest stanowisko spółki, którą firmuje były prezydent.
- Czy polskie prawo skutecznie chroni przed nielegalnym hazardem online.
- Czy geoblokady i nadzór europejski są wystarczające, by powstrzymać nielegalny hazard.
"Zamiast się bać, daj o siebie zadbać" - przekonuje na swojej stronie internetowej spółka, której pełna nazwa to UAB ZEN.COM.
O litewskiej firmie zrobiło się głośno w październiku 2025 roku po tym, jak do jej rady nadzorczej wszedł Andrzej Duda. Zrobił to niecałe trzy miesiące po zakończeniu prezydentury.
- Przyjmuję na siebie współodpowiedzialność za nadzór nad tym, by ZEN.COM był instytucją maksymalnie bezpieczną dla konsumentów - zapewniał. I dodawał: - To przykład europejskiej innowacji łączącej zaufanie i transparentność.
Zaufanie, transparentność i kara
ZEN to fintech, czyli firma z sektora technologii finansowych. Działa od 2020 roku. Zajmuje się szeroko pojętym pośrednictwem w płatnościach internetowych. Ma około półtora miliona klientów, a jej przychody w 2025 roku przekroczyły 400 mln złotych. Na całym świecie zatrudnia około 600 osób. W Europie jej największym konkurentem jest Revolut.
Główny udziałowiec ZEN i większość kierownictwa to Polacy. Firma jest jednak zarejestrowana na Litwie - kraju, który do niedawna słynął z liberalnych przepisów dla branży fintech. Dzięki litewskiej licencji ZEN może działać w całej UE.
Ale Litwa, po wybuchu wojny w sąsiedniej Ukrainie, zdecydowała o zwiększeniu kontroli przepływów finansowych przez swoje terytorium. Zaczęła przykręcać śrubę fintechom oraz branży kryptowalutowej, z którą ZEN blisko współpracuje.
Po kontrolach i audytach posypały się kary, a ZEN dostał jedną z większych - 1,8 mln euro. Inspektorzy (audyt za okres X 2022 - II 2024) wskazali wiele proceduralnych uchybień. Najpoważniejsze, jak poinformował nas Bank Litwy, dotyczyły tych ze sfery zapobiegania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu.
To wszystko stało się dwa miesiące po tym, jak Andrzej Duda wszedł do rady nadzorczej spółki. ZEN dostał czas do końca marca, by uchybienia naprawić. Czy to się udało - nie wiemy. Zapytaliśmy o to Bank Litwy i czekamy na odpowiedź.
Obsługa nielegalnych w Polsce serwisów
ZEN oferuje atrakcyjne kursy wymiany walut w aplikacji mobilnej, karty płatnicze, szybkie płatności online i możliwość kupowania kryptowalut. Umożliwia też transakcje w serwisach hazardowych.
Poszliśmy tym tropem. I w ramach dziennikarskiego śledztwa ustaliliśmy, że ZEN działa jako operator płatności dla nielegalnych w Polsce platform hazardowych.
Tu wyjaśnijmy: zgodnie z polskim prawem - hazardem jest każda gra, w której można wygrać pieniądze albo rzecz, a o wyniku decyduje przypadek.
Z naszych ustaleń wynika, że ZEN był w ostatnich latach bramką płatniczą dla pięciu serwisów, których domeny Ministerstwo Finansów wpisało do rejestru stron oferujących nielegalny hazard.
Na czarną listę resortu trafiły:
- Key-Drop.com (w listopadzie 2023 roku),
- Skin.Club (w grudniu 2023 roku),
- CSGOroll.com (w styczniu 2024 roku),
- CSGOluck.com (we wrześniu 2024 roku),
- Clash.gg (we wrześniu 2024 roku).