"Mordownie, nie schroniska". Wyniki kontroli i pytania w Sejmie

Nadzwyczajna Komisja do spraw ochrony zwierząt w Sejmie
Litewka o powodach zamknięcia schroniska: to jest policzek dla wszystkich, którzy od lat walczyli o Sobolew
Źródło wideo: TVN24
Źródło zdj. gł.: PAP/Marcin Obara
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Interwencje organów państwa często następują dopiero po eskalacji problemu - mówiła Ewelina Wiśniewska z Fundacji Psa Karmela w trakcie obrad Nadzwyczajnej Komisji do spraw ochrony zwierząt. Przedstawiciele organizacji prozwierzęcych alarmowali o "systemowych zaniedbaniach" i "braku skutecznej kontroli" w schroniskach. W dyskusji brali udział przedstawiciele rządu, posłowie, a także angażujące się w ochronę zwierząt Małgorzata Rozenek-Majdan i Dorota Rabczewska (Doda).

W piątek w Sejmie odbyło się posiedzenie Nadzwyczajnej Komisji do spraw ochrony zwierząt (NOZ) o aktualnej sytuacji w schroniskach, ze szczególnym uwzględnieniem placówek w Sobolewie i Bytomiu.

W dyskusji brali udział przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, główny lekarz weterynarii Paweł Majer, posłowie oraz kilkudziesięciu przedstawicieli organizacji prozwierzęcych. 

Nadzwyczajna Komisja do spraw ochrony zwierząt w Sejmie
Nadzwyczajna Komisja do spraw ochrony zwierząt w Sejmie
Źródło zdjęcia: PAP/Marcin Obara

"Zamarznięta woda, niewłaściwe ocieplenie bud, zbyt niska temperatura". Uchybienia w 49 schroniskach

Jako pierwszy głos zabrał wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak. Przekonywał, że w Polsce są przepisy, które pozwalają na egzekwowanie od schronisk opieki nad zwierzętami. - Są przepisy prawa w Polsce, które dotyczą funkcjonowania schronisk, organizacji, schronisk i wszystkich spraw związanych z tym, kto prowadzi schroniska - mówił i podkreślił, że prowadzenie placówek jest zadaniem własnym wójta, burmistrza lub prezydenta. W jego ocenie to ich "rolą jest, żeby ta umowa była konkretnie realizowana". 

O tym, jak gminy realizują ten obowiązek, a także ograniczonych możliwościach urzędników w trakcie kontroli schronisk mówili goście "Debaty TVN24+".  zwracający uwagę na to, jak nasze prawo umiejscawia zwierzęta towarzyszące nawet poniżej poziomu rzeczy, bo kwestię prowadzenia schronisk regulują te same przepisy, które dotyczą m.in. usuwania śmieci w gminach.

Główny lekarz weterynarii przedstawił przed komisją wnioski z 380 kontroli przeprowadzonych przez organy terenowe, a także wojewódzkich oraz powiatowych lekarzy weterynarii. - Podczas kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości dotyczące przede wszystkim, w związku z warunkami pogodowymi, zamarzniętej wody, niewłaściwego ocieplenia bud, zbyt niskiej temperatury w pomieszczeniach, w których te zwierzęta muszą przebywać, prowadzenia dokumentacji, procedur, również w zakresie szczepień lub innych działań związanych z profilaktyką - wymieniał Majer.

Jak poinformował uchybienia zostały stwierdzone w 49 schroniskach. - W części podmiotów na bieżąco są one usuwane na podstawie zaleceń wydanych przez służby kontrolujące - dodał. Wyjaśnił, że w takich przypadkach wyznaczany jest termin na usunięcie nieprawidłowości lub decyzja o wstrzymaniu działalności do czasu wykonania nakazu. 

- Jeżeli podmiot nie usuwa uchybień, podejmowane są decyzje o zakazie prowadzenia działalności i skreślenia takiego podmiotu z rejestru. Powiatowi lekarze weterynarii wydali sześć decyzji administracyjnych - powiedział w trakcie komisji. Trzy z nich dotyczyły województwa mazowieckiego, a pozostałe podkarpackiego, śląskiego i świętokrzyskiego. 

Główny lekarz weterynarii o kontrolach w Sobolewie i Bytomiu

Mejer przedstawił też informacje dotyczące schronisk w Sobolewie i Bytomiu. Powtórzył wcześniejsze deklaracje o rozszerzeniu kontroli w Sobolewie o cały okres funkcjonowania placówki. 

- Jeżeli chodzi o schronisko w Bytomiu, to chciałbym powiedzieć, że tam w zeszłym roku było pięć kontroli. Były wydane decyzje, zostały one usunięte, nie było nowych decyzji w tym zakresie. W tym roku były przeprowadzone cztery kontrole. Dwie kontrole były planowane w harmonogramie, dwie były doraźne - powiedział. Główny lekarz weterynarii nie mówił jednak o przyczynach usunięcia decyzji. 

- Z informacji, jakie posiadamy od służb terenowych wynika, że nigdy nie były sygnalizowane ani przez wolontariuszy, ani przez, przez osoby z obsługi jakiekolwiek sygnały dotyczące warunków lub łamania praw zwierząt [w Bytomiu -red.] - kontynuował i zapowiedział, że w związku z doniesieniami medialnymi rozszerzył plan kontroli schroniska w Bytomiu, dodając placówkę do planu kontroli Biura Kontroli Głównego Lekarza Weterynarii w pierwszym kwartale tego roku. 

Wiceminister MSWiA Tomasz Szymański informował komisję o zleconych przez resort kontrolach w schroniskach w związku z trudną sytuacją pogodową w kraju. - Sytuacja, która miała miejsce ze względu na informacje pojawiające się w przestrzeni publicznej, spowodowała natychmiastowe działanie i reakcję w porozumieniu z nadzorem weterynaryjnym. Te kontrole trwają do dzisiaj - mówił.

Jak poinformował Szymański, "w poszczególnych sytuacjach, w razie konieczności dysponowane są służby policji celem zabezpieczenia schronisk". Zapowiedział też, że resort będzie reagował na wszystkie sygnały dotyczące nieprawidłowości w schroniskach. 

"Obecny system kontroli jest reaktywny, a nie prewencyjny"

W kontrze do deklaracji przedstawicieli rządu członkowie organizacji pozarządowych podnosili kwestię "systemowych zaniedbań" i "braku skutecznej kontroli". – Z perspektywy organizacji społecznych szczególnie niepokojące jest to, że interwencje organów państwa często następują dopiero po eskalacji problemu, po zgłoszeniach medialnych lub długotrwałej presji ze strony obywateli. Oznacza to, że obecny system kontroli jest reaktywny, a nie prewencyjny – oceniła Ewelina Wiśniewska z Fundacji Psa Karmela. 

Podkreśliła, że konieczne jest "wzmocnienie regularnych, niezapowiedzianych kontroli, wprowadzenie jednolitych i egzekwowalnych standardów w funkcjonowaniu schronisk oraz realnej odpowiedzialności administracyjnej i finansowej za naruszenia dobrostanu zwierząt".

Konieczny: to musi rodzić tego typu patologie

W dalszej części obrad głos zabrali także posłowie. Maciej Konieczny z partii Razem zwracał uwagę na nieskuteczność zlecania zadań prowadzenia schronisk przez gminy. - Na przypadku Bytomia doskonale widzimy, że kontrola gminy nad działalnością schroniska była kompletną fikcją. Mówimy o sytuacji, w której to schronisko znajdowało się w Bytomiu, a dobrze wiemy, że przy tej komercyjnej realizacji zadania gminy, często te schroniska znajdują się nawet w sąsiedniej gminie lub dużo dalej. Trudno oczekiwać, że to zadanie kontrolne będzie efektywnie realizowane - komentował.

Dziennikarka tvn24.pl Joanna Rubin-Sobolewska tłumaczyła w środę w trakcie "Debaty TVN24+" o patoschroniskach, że gminy zwykle decydują się na placówki, które proponują najtańszą ofertę odławiania bezdomnych zwierząt i często są oddalone nawet o 100-200 kilometrów od gminy.

Joanna Rubin-Sobolewska: gminy wybierają tańsze schroniska, oddalone nawet 100-200 kilometrów
Źródło: TVN24

Jak mówił Konieczny jego partia proponuje, aby zadanie opieki nad bezdomnymi zwierzętami było "wykonywane przez władzę publiczną, a nie tylko zlecane", co miałoby zwiększyć ich odpowiedzialność w tym zakresie. - Źródłem zła jest to, że mamy komercyjne przedsięwzięcia, które chcą zarobić. Mamy gminy, które rozliczane są przede wszystkim z ceny i to musi rodzić tego typu patologie. Dlatego kontrola jest ważna. Interwencje osób, które widzą krzywdę zwierząt, są kluczowe, ale jeżeli chcemy systemowo uniknąć takich sytuacji, to potrzebujemy, żeby to było zadanie w pełni wykonywane przez władzę publiczną - mówił. 

Poseł Razem zaproponował, aby zadania prowadzenia schronisk były realizowane na szczeblu wojewódzkim. 

Litewka: to są mordowanie, nie schroniska

Poseł Lewicy Łukasz Litewka zwrócił uwagę, że powodem formalnym zamknięcia schroniska w Sobolewie nie były warunki, ale "brak ewidencji" zwierząt. - To jest policzek dla wszystkich, którzy od lat walczyli o Sobolew (...). Wszyscy, którzy byli na miejscu, a także wszyscy, którzy mają internet, widzieli, jak wyglądał Sobolew - skomentował.

- Jesteśmy tutaj z jednego prostego powodu. Ponieważ etyka spotyka się z ekonomią. Dla jednych zwierzę to istota żyjąca, która odczuwa cierpienie. Dla innych to tak zwane zadanie gminy. I wszyscy mamy tutaj świadomość tego, że system nie działa - przekonywał. 

W jego ocenie niskie ceny oferowane gminom przez schroniska "powodują brak jakiejkolwiek opieki dla zwierząt, które się tam pojawiają". - Są to mordownie. To nie są schroniska - podkreślił polityk Lewicy. 

Doda i Rozenek-Majdan na posiedzeniu komisji sejmowej

W dyskusji wzięły udział także wokalistka Dorota Rabczewska (Doda), która w ostatnich tygodniach nagłaśniała nieprawidłowości w schroniskach oraz Małgorzata Rozenek-Majdan, od dawna zaangażowana w debatę nad ochroną zwierząt.

- Nic się nie wydarzy lepiej, jeżeli nie będzie sterylizacji, kastracji i czipowania - powiedziała Rozenek-Majdan. Zaproponowała, aby efektem prac komisji było przedstawienie harmonogramu prac i "kolejnych kroków" w tej sprawie.

Małgorzata Rozenek-Majdan
Małgorzata Rozenek-Majdan
Źródło zdjęcia: PAP/Marcin Obara

Według Rabczewskiej po kontrolach w schroniskach "nic nie jest egzekwowane". - Mam zdjęcia aktualne z wczoraj, z przedwczoraj. Tam nadal jest dramat. Dzisiaj jest minus 10 [stopni Celsjusza -red], jutro jest minus 15 i wszyscy się cieszą z Sobolewa. A z czego tu się cieszyć? - komentowała. 

Artystyka mówiła też o konieczności sterylizacji i kastracji zwierząt w schroniskach. Jak podkreśliła należy "uderzyć w przyczynę", a nie w "efekt końcowy". 

Dorota Rabczewska
Dorota Rabczewska
Źródło zdjęcia: PAP/Marcin Obara
OGLĄDAJ: "Jesteśmy krajem, gdzie za znęcanie się nad zwierzętami dostaje się pieniądze"
pc
Ten i inne materiały obejrzysz w subskrypcji
Źródło: TVN24
Autorka/Autor: os/adso