TVN24 | Polska

Projekt zmian w sądach powszechnych pojawił się na rządowej stronie

TVN24 | Polska

Autor:
js,
mjz
//now
Źródło:
tvn24.pl
Zbigniew Ziobro o założeniach zmian w sądach powszechnych (wideo z listopada 2021 roku)
TVN24Zbigniew Ziobro o założeniach zmian w sądach powszechnych (wideo z listopada 2021 roku)

Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczący sądów powszechnych został opublikowany we wtorek na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Jego głównym założeniem jest "spłaszczenie" struktury sądów, które minister Zbigniew Ziobro zapowiadał już jesienią. W uzasadnieniu do projektu napisano, że "ustrój sądów powszechnych wymaga całkowitej przebudowy". Według wnioskodawców celem projektowanych zmian jest "stworzenie, w ramach konstytucyjnych zasad ustrojowych, struktury sądów powszechnych zdolnych do sprawnego realizowania swoich zadań".

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy "Prawo o ustroju sądów powszechnych", którego wnioskodawcą jest minister sprawiedliwości. Obecnie projekt jest na etapie opiniowania.

Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, "celem projektowanej ustawy jest stworzenie, w ramach konstytucyjnych zasad ustrojowych, struktury sądów powszechnych zdolnych do sprawnego realizowania swoich zadań, w sposób adekwatny do potrzeb społecznych i gospodarczych nowoczesnego państwa, respektującego zobowiązania międzynarodowe i prawa chronione Konwencją Praw Człowieka Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. a zarazem uwzględniającego potrzebę racjonalizacji kosztów sprawowanego przez sądy wymiaru sprawiedliwości".

W dokumencie napisano także, że "ustrój sądów powszechnych wymaga całkowitej przebudowy". Wyliczono także potrzeby, które - jak twierdzi wnioskodawca - uzasadniają potrzebę zmiany. Są to między innymi: "dostosowania sądownictwa do potrzeb społecznych i gospodarczych", "minimalizacja przewlekłości i uchybiania standardom rzetelności i sprawności postępowań", "zmniejszenie nierównomiernego obciążenia sędziów pracą orzeczniczą", "odejście od nieefektywnej struktury sądownictwa", "skoncentrowanie działalności sądów i sędziów na czynnościach stricte orzeczniczych, z odciążeniem ich od czynności o charakterze technicznym i administracyjnym", "odejście od dysfunkcjonalnego modelu awansu zawodowego sędziów" czy "likwidacja większości stanowisk i dodatków funkcyjnych". Autorzy projektu dodają, że potrzebne jest także "wzmocnienie niezawisłości sędziowskiej przez eliminację instytucji 'awansu' i wprowadzenia zasady, że powołanie do służby sędziowskiej w sądownictwie powszechnym następuje tylko raz".

"Spłaszczenie" struktury sądów jako jeden z "celów szczegółowych" projektu

W dalszej kolejności wymieniono natomiast "cele szczegółowe", którymi są:

- zmiana struktury organizacyjnej sądownictwa przez zniesienie jednego szczebla sądów odwoławczych - tak zwane "spłaszczenie" struktury, 

- ograniczenie liczby okręgów sądowych z jednoczesnym dalszym funkcjonowaniem dotychczasowych jednostek orzeczniczych w postaci oddziałów sądów (dotychczasowe sądy rejonowe), 

 - zrównoważenie obciążenia sędziów, 

- ograniczenie liczby stanowisk funkcyjnych, 

- maksymalne wykorzystanie potencjału kadry orzeczniczej, asystentów sędziów i urzędników sądowych, 

- modyfikacja nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów, 

- upowszechnienie informatyzacji i wykorzystanie systemów informatycznych w sądach. 

Projekt ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Ziobro zapowiadał "uwolnienie przeszło dwóch tysięcy stanowisk sędziowskich"

O wspomnianym wyżej "spłaszczeniu" struktury sądów Zbigniew Ziobro mówił już w listopadzie 2021 roku.

- Poprzez spłaszczenie struktury sądownictwa chcemy po pierwsze uzyskać efekt w postaci uwolnienia przeszło dwóch tysięcy stanowisk sędziowskich - wskazywał wówczas na konferencji prasowej.

Podkreślił, że będzie to bardzo istotne wzmocnienie sądów, gdyż po zmianach sędziowie, zamiast angażować się w prace biurokratyczne, zajmą się orzekaniem, czyli tym, na co liczy i czego oczekuje polskie społeczeństwo. - Jesteśmy przekonani, że już tylko ta jedna zmiana istotnie i pozytywnie przełoży się na sposób funkcjonowania polskiego sądownictwa - ocenił minister sprawiedliwości.

W projekcie ustawy napisano, że "sądami powszechnymi są sądy okręgowe oraz sądy regionalne", przy czym sąd okręgowy rozpoznaje sprawy w pierwszej instancji, a sąd regionalny - w drugiej instancji, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Sędzia sądu powszechnego

Projekt określa też pojęcie "sędziego sądu powszechnego". Jak zapisano w projekcie, "sędzią sądu powszechnego jest osoba powołana na to stanowisko przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej".

- Reforma, którą proponujemy, prowadzi bezpośrednio do takiego wniosku, do takiej konsekwencji, że sędziowie będą mieli jeden status. Chcemy wprowadzić zasadę równości sędziów sądów powszechnych w Polsce - mówił Ziobro w listopadzie. - Każdy sędzia raz jeden będzie powoływany i będzie miał status sędziego sądu powszechnego i wszyscy sędziowie będą sobie równi - wyjaśniał minister sprawiedliwości, dodając, że takie rozwiązanie zwiększy niezależność i niezawisłość sędziów.

Jeżeli sędzia złoży wniosek o przeniesienie w inne miejsce, decyzję w tej sprawie podejmie szef resortu sprawiedliwości, "mając na względzie między innymi "racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego" - wynika z projektu złożonego w Rządowym Centrum Legislacji.

Powołanie się na inne kraje

Wnioskodawca uważa także, że proponowane ukształtowanie struktury sądownictwa powszechnego "nie stanowi bynajmniej w skali europejskiej ewenementu". Powołuje się na systemy sądownictwa w innych krajach. "Podobnie do przewidzianej niniejszym projektem dwuszczeblowej struktury sądów powszechnych jest zorganizowane sądownictwo powszechne choćby w Królestwie Niderlandów, w którym sprawy cywilne i karne rozpatrywane są w pierwszej instancji przez sądy okręgowe (Rechtbanken), a w drugiej - przez Gerechtshoven, czyli sądy apelacyjne" - czytamy.

"Model dwuszczeblowej struktury sądów przyjęła również Francja, gdzie w zależności od rodzaju sprawy lub wartości przedmiotu sporu w sprawach cywilnych orzekają sądy I instancji (tribunal d’instance), sądy wielkiej instancji (tribunal de grande instance) lub wyspecjalizowane sądy cywilne, tj. sąd pracy (conseil des prud’hommes) oraz sąd gospodarczy (tribunal de commerce)" - czytamy dalej w uzasadnieniu projektu.

Zaślepka materiału TVN24GO
TVN24 na żywo - oglądaj w TVN24 GO
Materiał jest częścią serwisu TVN24 GO

Autor:js, mjz //now

Źródło: tvn24.pl

Pozostałe wiadomości