Kiedy pozwolić pacjentowi umrzeć? Lekarze chcą zmian w prawie

Bywa, że lekarze stosując uporczywą terapię, nie biorą pod uwagę cierpień chorego i jego bliskichsxc.hu

Zespół lekarzy i prawników chce zmian w prawie, dotyczących uporczywej terapii. Uważają, że w przypadkach śmiertelnie chorych pacjentów, należy dać im możliwość decydowania, jak chcą umrzeć. Projekt ustawy złożyli prezydentowi.

Portal tvn24.pl dotarł do projektu nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw.

Napisała go grupa prawników i lekarzy m.in. Paweł Andruszkiewicz (Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Warszawskiego Uniwersytet Medyczny), Prof. Ryszard Grenda (Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego Centrum Zdrowia Dziecka), Małgorzata Szeroczyńska (zastępca Prokuratora Rejonowego Warszawa Śródmieście).

Autorzy projektu chcą jasnej regulacji prawnej dla lekarzy, kiedy mogą zakończyć uporczywą terapię (leczenie nieuleczalnie chorej osoby), tak by nie musieli obawiać się oskarżenia o spowodowanie śmierci przez zaniechanie (tak jest obecnie). Chcą też zagwarantować pacjentowi i jego bliskim prawo głosu przy podejmowaniu takiej decyzji.

– Naszym obowiązkiem jest ratowanie życia zgodnie z najlepszą wiedzą medyczną, ale nie zadając nieuzasadnionych cierpień, które nie zmienią losu nieuleczalnie chorego pacjenta – mówi nam prof. Ryszard Grenda.

Trudna decyzja

Obecnie proces decyzyjny związany z zaprzestaniem uporczywej terapii nie jest w polskim prawie jasno unormowany.

- Przepisy są tak sformułowane, że mogą być sprzecznie interpretowane - mówi prokurator i doktor prawa Małgorzata Szeroczyńska.

Lekarz powinien leczyć nawet nieuleczalnie chorego za wszelką cenę, zadając mu wielkie cierpienia. Może przy tym, zgodnie z prawem, niemal całkowicie ignorować wolę pacjenta oraz rodziny.

Jeśli odstąpi od leczenia, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej i odpowiadać za śmierć przez zaniechanie.

Stąd – jak mówią rozmówcy tvn24.pl - medycy w obawie przed problemami z prokuraturą są bardziej skłonni do nieprzerywania uporczywej terapii.

Chory czy jego bliscy nie mają praktycznie nic do powiedzenia. Medycy mogą, ale nie muszą, pozostawić im ostateczną decyzję ws. dalszego podtrzymywania życia. Oprócz tego mogą, ale nie muszą, uszanować wolę dorosłego pacjenta, jeśli wyraził ją przed zachorowaniem.

W praktyce zdarza się, że lekarze dla świętego spokoju stosują uporczywą terapię, nie biorąc pod uwagę cierpień chorego i jego bliskich. Na dodatek bywa, że rodzina w wielu szpitalach nie jest należycie informowana o postępach choroby i musi trwać w niepewności.

Zmiany konieczne

Autorzy projektu uważają, że taki stan rzeczy jest zły. Ich zdaniem należy stworzyć wyraźne ramy prawne, tak aby była jasna możliwość zgodnego z prawem zaprzestania uporczywej terapii, oraz aby sam pacjent, albo jego przedstawiciele, mogli, po konsultacjach z lekarzami, mieć decydujący głos w tej sprawie.

Projekt nie dotyczy konkretnego zestawu chorób, w przypadku których można by przerywać uporczywą terapię. Jak piszą autorzy, taka decyzja byłaby podejmowana, gdy pacjent jest śmiertelnie chory i nie ma już szans na jego uratowanie. O tym decydować ma konsylium lekarzy. Na zaprzestanie uporczywej terapii musiałby się zgodzić pacjent (lub jego pełnomocnik). Jeśli nie wyraziłby takiej zgody, uporczywa terapia byłaby nadal stosowana, nawet gdyby lekarze mieli inne zdanie.

Wolna wola

Oprócz tego, autorzy postulują wprowadzenie do przepisów prawa dwóch instytucji: testamentu życia i pełnomocnika medycznego.

Według projektu testament życia byłby spisanym oświadczeniem, w którym dorosły człowiek zastrzega, że nie chce, aby w sytuacji nieuleczalnej choroby, stosowano wobec niego uporczywą terapię, a jedynie leczenie paliatywne (pielęgnacja, podawanie jedzenia, picia i środków przeciwbólowych).

Lekarz miałby obowiązek zastosować się do woli pacjenta. Chory mógłby trafić do hospicjum, lub do swojego domu, gdzie też otrzymałby opiekę z hospicjum.

Pełnomocnikiem medycznym byłaby osoba wyznaczona przez świadomego pacjenta, która w sytuacji, gdy on sam już nie będzie mógł wyrazić swojej woli, zrobi to w jego imieniu.

Lekarze, musieliby stosować się do jego decyzji, tak jak do woli samego pacjenta. Zignorowanie woli chorego, lub jego pełnomocnika, miałoby natomiast być zagrożone karą od grzywny do więzienia.

Rozmówcy tvn24.pl są przekonani, że proponowane przez nich rozwiązania, choć znane i stosowane od lat na świecie m.in. w USA na Węgrzech, w Polsce mogą budzić kontrowersje wśród lekarzy i prawników. Dodają, że w naszym kraju pacjent jest na ogół traktowany paternalistycznie i medycy dość powszechnie są przekonani, że wiedzą lepiej, co dla chorego jest najlepsze.

- Kluczowe w naszym projekcie jest zwiększenie praw pacjenta – mówi prokurator Szeroczyńska.

Śmierć naturalna czy zabójstwo przez zaniechanie?

Pojawiają się jednak wątpliwości. Czy lekarz, którego podstawowym zadaniem jest ratowanie życia, powinien pozwolić pacjentowi umrzeć? Czy nie jest to bierna eutanazja?

Prof. Grenda: - Są sytuacje nadzwyczajne, gdy leczenie jest gorsze niż choroba. Najważniejsze jest dobro pacjenta i ono wymaga czasem pozwolenia mu na odejście bez cierpienia. Na godną, naturalną śmierć – mówi lekarz.

Autorzy projektu tak tłumaczą różnicę między odstąpieniem od uporczywej terapii a bierną eutanazją: kluczowa jest intencja lekarza. W przypadku eutanazji biernej, lekarz zaprzestałby leczenia z intencją pozbawienia chorego życia.

W przypadku wycofania się z uporczywej terapii, intencją lekarza jest natomiast "przywrócenie naturalnego procesu umierania" i "ograniczenie zbędnego cierpienia u nieuleczalnie chorego". - Nie robimy rewolucji. Nie proponujemy wprowadzenia niczego, co by było obecnie zabronione – mówi prok. Seroczyńska.

Pozytywnie do idei wycofywania się z uporczywej terapii odnosi się kościół katolicki. – Ponieważ jest to terapia nieskuteczna, daremna, powoduje zbędne cierpienie i pozbawia umierającego godności, to jest wręcz zakazana przez kościół. Świadomy pacjent ma prawo do ochrony przed nią – tłumaczy ksiądz dr Jan Kaczkowski, bioetyk i kierownik Puckiego Hospicjum Domowego.

Oficjalny pogląd Watykanu na ten temat wyłożył papież Pius XII, dopuszczając w pewnych warunkach zaprzestanie leczenia, jeśli śmierć będzie niechcianą, acz nieuniknioną konsekwencją tego działania.

Wolno rezygnować z uporczywej terapii, która nie niesie nadziei na polepszenie stanu chorego, a jedynie przysparza mu zbędnego cierpienia. W tej samej kwestii podobnie wypowiadał się papież Jan Paweł II.

Do Sejmu

Autorzy projektu chcą, by Bronisław Komorowski skorzystał z swoich uprawnień i skierował projekt do Sejmu. Dokument od miesiąca znajduje się w Kancelarii Prezydenta. Jak twierdzą lekarze, trwa analiza treści projektu. Doszło też do spotkania autorów z urzędnikami, konkretnych decyzji jednak nie ma.

Na nasze pytania kancelaria nie odpowiedziała.

Autor: Maciej Kucharczyk//mat / Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: sxc.hu

Pozostałe wiadomości

- Strona niemiecka przeprosiła za działanie niezgodne z procedurami. Ważny gest, ale powiedziałem kanclerzowi Scholzowi, że dla mnie o wiele ważniejsze od gestów jest to, żeby tego typu sytuacje nie miały miejsca i jestem przekonany, że strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości - powiedział we wtorek premier Donald Tusk.

Donald Tusk po rozmowie z Olafem Scholzem. "Strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości"

Donald Tusk po rozmowie z Olafem Scholzem. "Strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości"

Źródło:
TVN24

Po policyjnej interwencji obezwładniony już mężczyzna trafił do szpitala. Tam po podaniu leków, mimo reanimacji, zmarł. O zdarzeniu poinformowano prokuraturę, Biuro Spraw Wewnętrznych Policji oraz wydziały kontroli komendy głównej i komendy stołecznej. Została zlecona sekcja zwłok.

Mężczyzna zatrzymany przez policjantów zmarł w szpitalu

Mężczyzna zatrzymany przez policjantów zmarł w szpitalu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Gdzie jest burza? We wtorek 18.06 nad Polską pojawiają się frontowe wyładowania atmosferyczne. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Nieopodal Warszawy, ale Donald Tusk "rozwiewa chmury"

Gdzie jest burza? Nieopodal Warszawy, ale Donald Tusk "rozwiewa chmury"

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Trzech 17-latków usłyszało zarzut pobicia ze skutkiem śmiertelnym 25-letniego strażaka. Do pobicia doszło pod dyskoteką we Wtórku (Wielkopolskie). Podejrzani trzy najbliższe miesiące spędzą w areszcie. Grozi im do 15 lat więzienia.

Pobili strażaka na śmierć. Trzech 17-latków z zarzutami

Pobili strażaka na śmierć. Trzech 17-latków z zarzutami

Źródło:
PAP

Otrzymaliśmy informacje, że rosyjscy dowódcy wydali rozkazy, aby nie brać ukraińskich żołnierzy do niewoli, lecz zamiast tego zabijać ich z nieludzkim okrucieństwem, poprzez ścięcie głowy - napisał prokurator generalny Ukrainy Andrij Kostin. Do ścięcia głowy ukraińskiemu wojskowemu miało dojść w obwodzie donieckim.

Ukraińcy piszą o rosyjskim rozkazie. "Zabijać poprzez ścięcie głowy"

Ukraińcy piszą o rosyjskim rozkazie. "Zabijać poprzez ścięcie głowy"

Źródło:
PAP

Skłaniam się do tego, żeby raczej powiedzieć ministrowi Radosławowi Sikorskiemu: zostań, dalej pomagasz. Tu, na miejscu - przyznał Donald Tusk, pytany, czy szef MSZ zostanie unijnym komisarzem do spraw obronności lub obejmie inne wysokie zagraniczne stanowisko. Premier ocenił, że "dzisiaj polski minister spraw zagranicznych to jest naprawdę ważna polityczna figura w układzie europejskim".

Będzie komisarzem do spraw obronności? Tusk o "najbardziej prawdopodobnym scenariuszu" dla Sikorskiego

Będzie komisarzem do spraw obronności? Tusk o "najbardziej prawdopodobnym scenariuszu" dla Sikorskiego

Źródło:
TVN24

Byłego komendanta głównego policji wprowadził do rady nadzorczej Piasta Gliwice mniejszościowy udziałowiec, bo Jarosław Szymczyk mieszkał blisko i dbał o bezpieczeństwo w klubie. Większościowy udziałowiec, czyli miasto, poprosiło o zmianę tej decyzji. We wtorek ogłoszono, że generała w klubie sportowym nie będzie.

Jarosław Szymczyk nie będzie już pracować w klubie sportowym

Jarosław Szymczyk nie będzie już pracować w klubie sportowym

Źródło:
tvn24.pl
NIK zbada policyjne lotnictwo

NIK zbada policyjne lotnictwo

Źródło:
tvn24.pl
Premium

W poniedziałek na Teneryfie zaginął 19-letni Brytyjczyk Jay Slater - piszą brytyjskie media. Jego ostatnią znaną lokalizacją był górzysty park krajobrazowy. Jak przekazała dziewczyna, która przyjechała z nim na wyspę, zadzwonił do niej o poranku, informując, że się zgubił, potrzebuje wody i pada mu bateria w telefonie. Później kontakt się urwał.

Dzwonił, że się zgubił i pada mu bateria. Zaginął na Teneryfie

Dzwonił, że się zgubił i pada mu bateria. Zaginął na Teneryfie

Źródło:
BBC, Lancashire Post

Anouk Aimée, francuska aktorka, gwiazda "Słodkiego życia" Federica Felliniego oraz "Kobiety i mężczyzny" Claude'a Leloucha, zmarła w wieku 92 lat. "Pożegnaliśmy światowej sławy ikonę" - napisała na X francuska minister kultury Rachida Dati.

Anouk Aimée nie żyje. "Pożegnaliśmy ikonę"

Anouk Aimée nie żyje. "Pożegnaliśmy ikonę"

Źródło:
Reuters, BBC

Justin Timberlake został zatrzymany w poniedziałek - poinformowała stacja ABC News, powołując się na funkcjonariuszy policji. Po spędzeniu nocy w areszcie we wtorek stanął przed sądem, gdzie postawiono mu zarzut prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości - informuje CNN.

Media: Justin Timberlake opuścił policyjny areszt. Postawiono mu jeden zarzut

Media: Justin Timberlake opuścił policyjny areszt. Postawiono mu jeden zarzut

Aktualizacja:
Źródło:
CNN, ABC News

Rok więzienia w zawieszeniu na dwa lata oraz zadośćuczynienie w kwocie 28 tysięcy złotych - to wyrok dla kierowcy, który śmiertelnie potrącił na przejściu dla pieszych sześcioletnią dziewczynkę. W wypadku poszkodowane zostały również ciotka i młodsza siostra dziewczynki. Wymiar kary został uzgodniony z pełnomocnikiem pokrzywdzonych.

Sześciolatka zginęła pod kołami autobusu. Kierowca skazany bez procesu

Sześciolatka zginęła pod kołami autobusu. Kierowca skazany bez procesu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed zapowiadanymi na wtorkowy wieczór i najbliższą noc gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Alert został wysłany do osób przebywających na terenie sześciu województw.

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

Zmarł Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego tygodnika "Polityka" i szef serwisu internetowego pisma. O jego śmierci poinformowała redakcja. Miał 51 lat.

Nie żyje Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego "Polityki"

Nie żyje Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego "Polityki"

Źródło:
tvn24.pl, "Polityka"

We wtorek 32-letnia Marlena Engelborn, będąca potomkinią Fredricha Engelborna, założyciela przedsiębiorstwa chemiczno-farmaceutycznego BASF, rozdała majątek odziedziczony po swojej babci. Spadek w wysokości prawie 25 milionów euro został podzielony pomiędzy kilkadziesiąt organizacji pozarządowych. 

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Źródło:
PAP

Były dotacje, jest wezwanie do zwrotu pieniędzy. Ponad dwa miliony złotych muszą oddać niektóre organizacje, którym środki przyznał Narodowy Instytut Wolności. Nadzorował go ówczesny minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński. Audyt wykazał wiele nieprawidłowości. Dotacje często trafiały do organizacji powiązanych z politykami PiS-u. Zwolnionych zostało 700 ekspertów Instytutu, nominowanych przez Piotra Glińskiego.

Dotacje z Narodowego Instytutu Wolności pod lupą. Część beneficjentów musi oddać pieniądze

Dotacje z Narodowego Instytutu Wolności pod lupą. Część beneficjentów musi oddać pieniądze

Źródło:
Fakty po Południu TVN24

Był w toalecie, gdy autobus z jego kolegami odjechał. Chłopiec został sam w Miejscu Obsługi Pasażerów przy S7. Poprosił o pomoc przypadkową osobę. Przyjechali policjanci, wrócił też wycieczkowy autobus.

Odjechali bez jednego uczestnika szkolnej wycieczki

Odjechali bez jednego uczestnika szkolnej wycieczki

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zdecydował o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie akcji protestacyjnej sieci Euronet - przekazał Urząd. Dodał, nie przesądza to, czy doszło do naruszeń, a UOKiK zbada sytuację przede wszystkim pod kątem przepisów ochrony konkurencji.

Protest Euronetu. Jest decyzja w sprawie postępowania wyjaśniającego

Protest Euronetu. Jest decyzja w sprawie postępowania wyjaśniającego

Źródło:
PAP

Przechodził spokojnie przez ulicę, nagle podszedł do samochodu i potężnie uderzył z główki w przednią szybę. Po czym, równie spokojnie, poszedł dalej.

Nietypowe zachowanie pieszego. Głową uszkodził szybę w aucie

Nietypowe zachowanie pieszego. Głową uszkodził szybę w aucie

Źródło:
tvn24.pl

Dwie interwencje strażników granicznych w samolotach na Lotnisku Chopina. W pierwszym przypadku pasażer musiał opuścić pokład w asyście jeszcze przed wylotem do Madrytu. W drugim inny pasażer został wyprowadzony z samolotu, który przyleciał ze Stambułu.

Jednego wyprowadzili z samolotu przed odlotem, drugiego po przylocie

Jednego wyprowadzili z samolotu przed odlotem, drugiego po przylocie

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Mieszkańcy Majorki protestują przeciwko ogromnemu napływowi turystów na wyspę. - Blokowali turystom dostępu do plaży i wznosili wrogie okrzyki wobec lokalnych władz - przekazała policja w Palma de Mallorca. W 2023 r. zamieszkana przez 900 tys. osób Majorka była jednym z głównych kierunków wybieranych przez turystów udających się do Hiszpanii.

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Źródło:
PAP

Rosyjscy śledczy aresztowali i postawili zarzuty trzem osobom po tym, jak ponad 120 osób w Moskwie i dziesiątki w innych miastach zgłosiło się do lekarzy z powodu podejrzenia zatrucia pokarmowego.

Seria rzadkich zatruć w Moskwie i innych rosyjskich miastach

Seria rzadkich zatruć w Moskwie i innych rosyjskich miastach

Źródło:
Reuters

IMGW wydał kolejne ostrzeżenia meteorologiczne. Na południu i wschodzie kraju we znaki da się nam męczące gorąco - termometry mogą pokazać wartości sięgające 32 stopni Celsjusza. W północnej i zachodniej Polsce niebezpieczeństwo stanowić mają burze.

IMGW ostrzega prawie cały kraj. Miejscami aż drugi stopień alarmów przed burzami i gorącem

IMGW ostrzega prawie cały kraj. Miejscami aż drugi stopień alarmów przed burzami i gorącem

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Skierowaliśmy do Adama Bodnara zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej - poinformował wiceminister obrony Cezary Tomczyk. - Rozpoczęły się dwa śledztwa, sprawa jest w prokuraturze - dodał.

Jest zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej. "Trafiliśmy na bardzo ciekawy materiał dowodowy"

Jest zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej. "Trafiliśmy na bardzo ciekawy materiał dowodowy"

Źródło:
PAP

Zaginęła 39-letnia Natalia Panocha-Raczkiewicz z podpoznańskiego Gortatowa. O nagłym zniknięciu kobiety rodzina zaalarmowała policję, która opublikowała komunikat na swojej stronie. Funkcjonariusze proszą o kontakt wszystkie osoby posiadające wiedzę o tym, gdzie przebywa zaginiona. Jest wniosek do prokuratury o wszczęcie śledztwa.

Kontakt nagle się urwał. Poszukiwania 39-letniej Natalii spod Poznania. Będzie śledztwo

Kontakt nagle się urwał. Poszukiwania 39-letniej Natalii spod Poznania. Będzie śledztwo

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24

Posłanka Lewicy Wanda Nowicka zapytana, czy w ochronę naszej wschodniej granicy powinien się włączyć Frontex, stwierdziła, że ta unijna agencja zaangażuje się tylko wtedy, "gdybyśmy sobie rzeczywiście nie radzili z tymi problemami". Tak jednak nie jest. Frontex regularnie współpracuje z Polską - również w tym roku.

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Źródło:
Konkret24

Rekin podpłynął bardzo blisko plaż na Wyspach Kanaryjskich, wymuszając ich zamknięcie. Drapieżnik jest na bieżąco monitorowany przez służby morskie.

W panice uciekali przed głowomłotem. Zamknięto plaże na Gran Canarii

W panice uciekali przed głowomłotem. Zamknięto plaże na Gran Canarii

Źródło:
Onda Cero, El Norte de Castilla

Inflacja liczona według HICP w Polsce w maju 2024 roku wyniosła 2,8 procent rok do roku - podał unijny urząd statystyczny Eurostat. Wskaźnik dla Polski jest powyżej średniej Unii Europejskiej, gdzie ceny rosły w tempie 2,7 procent rok do roku.

Inflacyjna mapa Europy. Tak wypadła Polska na tle UE

Inflacyjna mapa Europy. Tak wypadła Polska na tle UE

Źródło:
tvn24.pl, PAP

"Ród smoka" powrócił. Wyczekiwany przez fanów pierwszy odcinek drugiego sezonu hitowego serialu ukazał się w HBO i na platformie Max w poniedziałek o trzeciej nad ranem. Są już pierwsze recenzje. Jak "Syna za syna" oceniają krytycy i dziennikarze?  

"Uczta dla oka i ucha". Pierwsze recenzje premierowego odcinka "Rodu smoka"

"Uczta dla oka i ucha". Pierwsze recenzje premierowego odcinka "Rodu smoka"

Źródło:
tvn24.pl