Wpływy z akcyzy liczone w miliardach złotych. To jedno z najważniejszych źródeł dochodów państwa

Autor:
red.
Źródło:
TVN24 Biznes
Archiwalna wypowiedź prezesa PiS nt. cen paliw
Archiwalna wypowiedź prezesa PiS nt. cen paliwTVN24
wideo 2/4
TVN24Archiwalna wypowiedź prezesa PiS nt. cen paliw

Akcyza zapewnia państwowej kasie dziesiątki miliardów złotych rocznie, co oznacza, że jest jednym z najważniejszych źródeł wpływów do budżetu. Ten dodatkowy podatek naliczany jest na niektóre wyroby - paliwa, alkohol, tytoń, energię elektryczną czy samochody osobowe. Czemu służy akcyza i jak działa? Jakie produkty są nią objęte?

Akcyza - co to jest?

Akcyza jest podatkiem nakładanym na wybrane dobra konsumpcyjne. To podatek pośredni, czyli nie płacą go ci, na których jest nakładany (producenci wyrobów), ale odbiorcy dóbr, czyli konsumenci. Jest wliczana w cenę końcową objętych nią towarów, czyniąc je droższymi.

OGLĄDAJ TVN24 NA ŻYWO W TVN24 GO

Celem akcyzy jest nie tylko zapewnienie dochodów do budżetu państwa, ale także ograniczenie konsumpcji określonych dóbr.

Akcyza nakładana jest najczęściej na wyroby tytoniowe, napoje alkoholowe, wyroby ropopochodne oraz energię. Są to dobra, na które jest szczególnie wysoki popyt, a więc dodatkowy podatek nie wpłynie znacząco na ich sprzedaż. Jednocześnie część z nich, przede wszystkim wyroby tytoniowe i alkoholowe, jest szkodliwa dla zdrowia, co stanowi dodatkową motywację do objęcia akcyzą.

Wysokość akcyzy jest zróżnicowana. W przypadku dóbr, których szkodliwość dla zdrowia jest wysoka, a produkcja tania, akcyza może stanowić nawet ponad połowę ceny końcowej produktu. Sytuacja taka zdarza się przede wszystkim w przypadku wyrobów tytoniowych i alkoholowych. W przypadku innych towarów, np. większości samochodów osobowych, akcyza wynosi natomiast tylko kilka procent.

Akcyza – jak działa?

Akcyza jest jednym z głównych źródeł dochodów państwa. W roku 2020 wpływy państwowej kasy z tego tytułu przekroczyły 70 mld zł. W ostatnich latach było to drugie największe źródło tych dochodów, mniejsze jedynie od dochodów z podatku VAT.

Dochód z akcyzy na poszczególne produkty jest jednak bardzo różny. Zdecydowanie najwięcej generuje akcyza na paliwa silnikowe, która w 2019 roku odpowiadała za ok. 45 proc. wszystkich dochodów z tego podatku. Na drugim miejscu jest akcyza na wyroby tytoniowe, zapewniająca ok. 20 proc. dochodów, zaś na trzecim i czwartym akcyza na wyroby spirytusowe i piwa. Udział dochodów akcyzowych na pozostałe produkty jest już znacznie mniejszy.

Większość produktów objętych akcyzą w Unii Europejskiej podlega harmonizacji. Oznacza to, że we wszystkich państwach członkowskich obowiązują nie tylko wspólne stawki podatku akcyzowego, ale też wspólne zasady produkcji, przechowywania i transportu wyrobów nim objętych.

Część dóbr akcyzowych, m.in. samochody osobowe, broń palna, futra czy karty do gry pozostała natomiast niezharmonizowana. Wysokość i zasady naliczania podatku pozostają w ich przypadku w gestii poszczególnych państw.

Akcyza – jakie produkty?

W Polsce podatkiem akcyzowym objęte są wyroby tytoniowe, napoje alkoholowe, wyroby energetyczne (paliwa, węgiel, gaz ziemny, oleje mineralne), energia elektryczna oraz samochody osobowe.

Wyroby tytoniowe oraz alkoholowe (poza piwem) są przy tym objęte obowiązkiem odpowiedniego oznaczania tzw. banderolami, które umieszcza się na opakowaniach w widocznym miejscu.

Wysokość stawki akcyzowej jest różna i naliczana w odmienny sposób w zależności od wybranego dobra. Akcyza może być określoną procentowo częścią maksymalnej ceny detalicznej towaru – sytuacja taka występuje w przypadku wyrobów tytoniowych, w których stanowi ona 31,41 proc. ceny. W przypadku wyrobów alkoholowych, paliw i energii akcyza naliczana jest kwotowo od określonej ilości wyrobu, np. 5704 zł od hektolitra 100 proc. alkoholu etylowego.

Akcyza na dobra niezharmonizowane jest natomiast naliczana jako procent ich ceny. W przypadku samochodów osobowych jej wysokość zależy dodatkowo od pojemności silnika. Pojazdy z silnikiem o pojemności do 2000 cm3 objęte są akcyzą w wysokości 3,1 proc. ich wartości rynkowej, zaś o większej pojemności – akcyzą 18,6 proc.

Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

PKB Polski może wzrosnąć o 0,4 procent w 2023 roku ze względu na osłabiony popyt wewnętrzny, wysoką inflację i restrykcyjną politykę monetarną, zaś w 2024 roku wzrost powinien odbić do 2,6 procent - prognozuje OECD w najnowszym raporcie. Z kolei w 2025 roku organizacja spodziewa się wzrostu na poziomie 2,9 procent.

Nowe prognozy gospodarcze dla Polski

Nowe prognozy gospodarcze dla Polski

Autor:
/dap
Źródło:
PAP

Ustanowienie 24 grudnia, czyli Wigilii, dniem wolnym od pracy jest rozwiązaniem bardzo oczekiwanym przez zatrudnionych w sklepach - stwierdził w komentarzu do przyjętych w środę przez Sejm zmian w zakazie handlu wiceprzewodniczący Krajowej Sekcji Handlu NSZZ "Solidarność" Paweł Skowron. Jak dodał, związkowcom zależało jednak na tym, żeby czas pracy w dodatkowe niedziele handlowe miał skrócony wymiar.

Zmiany w zakazie handlu. Solidarność komentuje

Zmiany w zakazie handlu. Solidarność komentuje

Autor:
/dap
Źródło:
PAP

Na granicy Polski ze Słowacją na początku października przywrócono tymczasowe kontrole. Jak wynika z najnowszego projektu rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), mają one potrwać jeszcze przynajmniej do 2 stycznia 2024 roku.

Kontrole na granicy ze Słowacją. Jest projekt

Kontrole na granicy ze Słowacją. Jest projekt

Autor:
JW/dap
Źródło:
TVN24 Biznes

Po ataku hakerów na ALAB Laboratoria infolinia Biura Informacji Kredytowej jest "ekstremalnie obciążona". - Klienci pytają głównie, jak się uchronić przed ryzykiem wyłudzenia - przyznała w rozmowie z TVN24 Biznes Aleksandra Stankiewicz-Billewicz z biura prasowego BIK.

"Ekstremalne obciążenie infolinii" po wycieku danych

"Ekstremalne obciążenie infolinii" po wycieku danych

Autor:
jr/dap
Źródło:
TVN24 Biznes

Najnowszy i największy blok elektrowni atomowej Olkiluoto, położonej na zachodnim wybrzeżu Finlandii, został ponownie, w odstępie około tygodnia, automatycznie odłączony od sieci. Do awarii doszło w trakcie przeprowadzania jednego z testów. Badane są przyczyny – przekazał w środę po południu operator TVO. 

Jeden z największych reaktorów na świecie odłączony od sieci. "Badane są przyczyny" awarii

Jeden z największych reaktorów na świecie odłączony od sieci. "Badane są przyczyny" awarii

Autor:
/dap
Źródło:
PAP

Kobiety są głównym celem nienawiści w internecie, w tym wulgarnego języka, molestowania i przemocy seksualnej - wynika z ogłoszonego w środę raportu Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA).

Raport: kobiety są głównym celem nienawiści w internecie

Raport: kobiety są głównym celem nienawiści w internecie

Autor:
/dap
Źródło:
PAP

Od 1 stycznia 2024 roku na stacjach paliw zostanie wprowadzone do sprzedaży nowy typ paliwa - benzyna E10. Nie do wszystkich aut będzie można ją zatankować, ale kierowcy będą mogli to sprawdzić za pomocą specjalnej wyszukiwarki. Resort klimatu na miesiąc przed zmianami przypomina, co warto wiedzieć o nowym paliwie.

Ważna zmiana na stacjach paliw. Ministerstwo wyjaśnia

Ważna zmiana na stacjach paliw. Ministerstwo wyjaśnia

Autor:
JW/dap
Źródło:
TVN24 Biznes/Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Santander Bank Polska od 29 listopada wprowadził do oferty kredyt hipoteczny w ramach programu "Bezpieczny kredyt 2 procent" - poinformował bank w komunikacie. Pierwotnie miało się to stać 20 listopada.

Dopłaty do raty w kolejnym dużym banku

Dopłaty do raty w kolejnym dużym banku

Autor:
JW/dap
Źródło:
PAP Biznes

Do Sejmu trafił poselski projekt nowelizacji ustawy o zamrożeniu cen energii, gazu i ciepła. Duży spadek podczas środowych notowań na warszawskiej giełdzie zanotował w związku z tym kurs akcji Orlenu. Spółka ma być objęta gazową składką na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, z którego sfinansowany ma być program osłonowy dotyczący cen prądu.

Projekt w sprawie cen prądu. Kurs Orlenu ostro w dół

Projekt w sprawie cen prądu. Kurs Orlenu ostro w dół

Aktualizacja:
Autor:
kris/ams
Źródło:
PAP, TVN24 Biznes

Skala i długość trwania protestu rodzą coraz poważniejsze konsekwencje dla polsko-ukraińskich relacji politycznych i gospodarczych oraz negatywnie rzutują na międzynarodową pozycję Polski - oceniła Rada Przedsiębiorczości. Wyjaśniła, że problemy transportowe na granicy szkodzą polskiej racji stanu, w centrum której leży zdolność Ukrainy do odpierania rosyjskiej agresji. Zaapelowała do polskich władz o natychmiastowe zaangażowanie się w ich rozwiązanie.

"Narastające problemy branży zbyt długo pozostawały nierozwiązane"

"Narastające problemy branży zbyt długo pozostawały nierozwiązane"

Aktualizacja:
Autor:
jr/dap
Źródło:
PAP

Sejm przyjął z poprawką nowelę ustawy w sprawie zakazu handlu w tegoroczną Wigilię. Przepis wprowadza zakaz handlu 24 grudnia oraz pozwala na otwarcie sklepów w dwie niedziele poprzedzające, czyli 10 i 17 grudnia.

Jest plan na niedziele handlowe w grudniu. Decyzja posłów

Jest plan na niedziele handlowe w grudniu. Decyzja posłów

Autor:
kris/ams
Źródło:
TVN24 Biznes, PAP

Polska złożyła skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na Niemcy w związku z niedopełnieniem obowiązków wynikających z prawa UE - podało w środę Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dodano, że sprawa dotyczy uprzątnięcia 35 tysięcy ton odpadów, które z Niemiec "trafiły nielegalnie do Polski".

Skarga na Niemcy do TSUE. Komunikat ministerstwa klimatu

Skarga na Niemcy do TSUE. Komunikat ministerstwa klimatu

Autor:
JW/dap
Źródło:
PAP

Nowy minister finansów Andrzej Kosztowniak jest absolutnie nieprzypadkową osobą. Mamy polityka, który wykona to, czego będzie od niego żądała partia - mówił w TVN24 dziennikarz "Superwizjera" i autor reportażu o "układzie radomskim" Bertold Kittel. Opisał ponadto udział Kosztowniaka w "układzie radomskim" i jego wcześniejsze działania jako prezydenta Radomia.

Kittel o nowym ministrze finansów i "układzie radomskim"

Kittel o nowym ministrze finansów i "układzie radomskim"

Autor:
kris/ams
Źródło:
TVN24 Biznes

W 2024 roku wakacje kredytowe miałyby przysługiwać, jeżeli wydatki kredytobiorcy związane z obsługą miesięcznych rat kredytu mieszkaniowego przekraczają 40 procent średniego miesięcznego dochodu - przewiduje projekt skierowany do Sejmu przez posłów Polski 2050-Trzeciej Drogi.

Wakacje kredytowe po nowemu. Jest projekt

Wakacje kredytowe po nowemu. Jest projekt

Autor:
mp/ToL
Źródło:
PAP

Volkswagen przygotowuje swoich pracowników na redukcję zatrudnienia - pisze portal tygodnika "Zeit". - Za mało zamówień i zbyt wysokie koszty: VW nie jest już konkurencyjny - twierdzi szef marki Thomas Schaefer. - Sytuacja jest bardzo krytyczna - powiedział na spotkaniu z przedstawicielami związku IG Metall.

Gigant planuje zwolnienia. "Sytuacja jest krytyczna"

Gigant planuje zwolnienia. "Sytuacja jest krytyczna"

Autor:
mp/ToL
Źródło:
PAP

Uber ogłosił nawiązanie współpracy ze słynnymi londyńskimi czarnymi taksówkami. Kierowcy takich pojazdów będą mogli wyrazić zgodę na uzyskanie dostępu do zleceń przejazdów od Ubera, a korzystający z aplikacji będzie mógł zamówić kurs specjalnie takim autem i z góry będą znali cenę przejazdu.

Mariaż londyńskich taksówek z popularną aplikacją

Mariaż londyńskich taksówek z popularną aplikacją

Autor:
JW/ams
Źródło:
CNN

Charlie Munger, który przez wiele lat był wiceprezesem i zastępcą Warrena Buffetta w Berkshire Hathaway, zmarł we wtorek. Munger miał 99 lat, a 1 stycznia skończyłby 100. Jak podał Berkshire, zmarł spokojnie w szpitalu w Kalifornii. Nie podano przyczyny - poinformowała Agencja Reutera.

Charlie Munger, wieloletni doradca Warrena Buffetta nie żyje

Charlie Munger, wieloletni doradca Warrena Buffetta nie żyje

Autor:
kris/ams
Źródło:
Reuters