Wycieczka do lasu, parku czy spacer z psem po łące - podczas wiosennego odpoczynku można nie zauważyć, że do domu wrócił z nami pasażer na gapę: kleszcz.
Sezon na kleszcze "na dobre się zaczął"
- Po pacjentach, którzy przybywają, których diagnozujemy i leczymy na odkleszczowe zapalenie mózgu, już widzimy, że ten sezon na dobre się zaczął - komentuje prof. Joanna Zajkowska z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.
Małe ukłucie i wielki problem. Choć bezbolesne, ukąszenie kleszcza może wiązać się z ogromnym ryzykiem zakażenia.
- Jeżeli już znajdziemy kleszcza, trzeba go niezwłocznie usunąć, dlatego że im dłużej on przebywa w naszej skórze, tym zwiększa się ryzyko transmisji bakterii, krętków boreliozy - ostrzega prof. Joanna Zajkowska.
Przypadków boreliozy jest coraz więcej
Lekarze i Narodowy Fundusz Zdrowia alarmują. Gwałtownie wzrasta liczba zakażeń boreliozą. Od początku roku do połowy kwietnia to już 3659 przypadków. To wzrost o około 20 procent w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, kiedy było ich 3042.
W całym 2025 roku przypadków boreliozy było 48725, czyli o prawie 19 tysięcy więcej niż w 2024 roku, kiedy było ich 29860. Tak wynika z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowego Instytutu Badawczego.
- Dwie przyczyny: jedna to jest na pewno większa rozpoznawalność, większa świadomość osób, które zgłaszają się do lekarza, ale i samych lekarzy. Druga - tych kleszczy jest zdecydowanie więcej - ocenia rzeczniczka prasowa wielkopolskiego oddziału NFZ Marta Żbikowska-Cieśla.
Tendencja wzrostowa utrzymuje się od wielu lat. - W większości lat ta zima jest łagodna i kleszcze właściwie cały rok mogą być aktywne - zwraca uwagę Martyna Frątczak, lekarz weterynarii.
- Zaobserwowaliśmy, że w Wielkopolsce dwukrotnie wzrosła liczba osób, które zgłaszały się do lekarza z rozpoznaniem boreliozy w ciągu ostatnich pięciu lat - informuje Marta Żbikowska-Cieśla.
Objawy boreliozy. Jak rozpoznać wędrujący rumień?
Pierwsze objawy boreliozy mogą pojawić się nawet dwa tygodnie od ukłucia. Jeśli na naszej skórze pojawi się rumień wędrujący, powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.
- Jeżeli mamy wątpliwości, a zobaczymy rumień na skórze, warto zaznaczyć brzegi, ich margines, na przykład długopisem, i zobaczyć, co się będzie działo następnego dnia. Jeżeli się poszerza, to jest to z pewnością rumień boreliozowy - radzi prof. Joanna Zajkowska.
- Po każdym pobycie na łonie natury warto skontrolować się wieczorem, kąpiąc się, czy na pewno nie mamy gdzieś kleszcza - podpowiada Martyna Frątczak.
Jest szczepionka na odkleszczowe zapalenie mózgu
Przed kleszczami najlepiej się chronić ubiorem: pomogą długie spodnie i koszule z długim rękawem. Szczepionka na boreliozę nie istnieje, w odróżnieniu od kleszczowego zapalenia mózgu - tę warto przyjąć.
- Jeżeli mamy kontakt z naturą, to jak najbardziej możemy się zaszczepić, tym bardziej że powikłania od kleszczowego zapalenia mózgu są poważne - mówi Wojciech Bartkowiak, wiceprezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej. Na kleszczowe zapalenie mózgu nie ma leków, a wśród powikłań jest nawet porażenie i trwały paraliż kończyn.
Wiosna to ostatni moment, by o pomyśleć o szczepieniu. Realną odporność zyskujemy po drugiej dawce.
- Rzeczywiście, sezon się zbliża. Można pomyśleć o trybie przyspieszonym. (...) Praktycznie każdy może się zaszczepić. Tyczy się to też dzieci od pierwszego roku. Oczywiście, wtedy to już nie w aptece, tylko w przychodniach. Jeżeli chodzi o osoby dorosłe, tutaj nie ma jakichś większych ograniczeń - opisuje Wojciech Bartkowiak.
Źródło: Fakty po Południu TVN24
Źródło zdjęcia głównego: TVN24