W kierunku Ziemi zmierza kapsuła z materiałem z początku Układu Słonecznego

Aktualizacja:
Źródło:
CNN, tvnmeteo.pl, Reuters
Trójwymiarowy model asteroidy Bennu
Trójwymiarowy model asteroidy BennuNASA/ Goddard University of Arizona/Lockheed Martin
wideo 2/6
Trójwymiarowy model Asteroidy BennuNASA/ Goddard University of Arizona/Lockheed Martin

Misja OSIRIS-REx po siedmiu latach dobiega końca. W kierunku Ziemi zbliża się sonda przewożąca kapsułę z próbką materiału z asteroidy Bennu. Ma ją zrzucić w niedzielę. - Dosłownie przyglądamy się materiałom geologicznym, które powstały zanim jeszcze istniała Ziemia - powiedział główny naukowiec misji Dante Lauretta z Uniwersytetu Arizony. Będzie to największa kosmiczna próbka, jaka dotrze na Ziemię od czasów misji Apollo.

Sonda OSIRIS-REx wystartowała w kosmos w 2016 roku na pokładzie rakiety z Przylądka Canaveral na Florydzie. Dotarła do asteroidy Bennu w 2018 r., po czym spędziła ponad dwa lata na jej orbicie, zanim zbliżyła się do niej na tyle, aby 20 października 2020 r. móc pobrać próbkę materiału z jej powierzchni. Statek kosmiczny wyruszył w powrotny rejs w kierunku Ziemi w maju następnego roku.

Próbka asteroidy Bennu dotrze na Ziemię w niedzielę

Kapsuła zawierająca próbkę ma dotrzeć na naszą planetę w najbliższą niedzielę 24 września. O ile wszystko przebiegnie zgodnie z planem, oddzieli się ona od reszty statku kosmicznego i wejdzie w ziemską atmosferę i, opadając na spadochronie, wyląduje na pustyni w amerykańskim stanie Utah na obszarze o wymiarach 58 na 14 kilometrów.

NASA spodziewa się, że kapsuła znajdzie się w atmosferze ziemskiej w niedzielę o godzinie o godzinie 16.42 polskiego czasu. Wylądować ma około 13 minut później, gdzie będzie czekał na nią zespół naukowców amerykańskiej agencji kosmicznej. Następnie zostanie przetransportowana śmigłowcem do "czystego pomieszczenia" znajdującego się w pobliżu w celu wstępnego jej zbadania, a kolejnego dnia trafi do centrum załogowych lotów kosmicznych NASA w Huston w Teksasie, gdzie zostanie poddana dwuletniej analizie.

Jak poinformowali na piątkowym briefingu prasowym przedstawiciele amerykańskiej agencji kosmicznej, prognozy pogody dla spuszczenia kapsuły w niedzielę są korzystne. Nie ma konieczności korekty toru lotu sondy. 

Według naukowców próbka waży około 250 gramów. To znacznie więcej niż ilość materiału pobranego z asteroidy Ryugu w 2020 r. i asteroidy Itokawa 10 lat wcześniej. Będzie to największa próbka pozyskana z ciała niebieskiego od czasów misji Apollo na Księżyc - podkreśla CNN.

Siedmioletnia misja kosmiczna dobiega końca
Siedmioletnia misja kosmiczna dobiega końca

Trafi do ponad 200 naukowców

Około 25 procent pozyskanego materiału zostanie wysłane do badaczy na całym świecie. Będzie mieć dostęp do niego ponad 200 naukowców z 35 instytucji. W ramach współpracy pół procent próbki otrzyma Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA).

Jak powiedział doktor Amy Simon, starszy naukowiec z NASA, "cała reszta zostanie zarchiwizowana do wykorzystania w przyszłości w eksperymentach, o których jeszcze nawet nie pomyśleliśmy".

"Bennu była pełna niespodzianek"

Kiedy trzy lata temu sonda pozyskała próbkę z powierzchni planetoidy, okazało się, że wyłapała go zbyt dużo - było go tyle, że wystąpiły trudności z zamknięciem pojemnika. To spowodowało, że cenny materiał zaczął wylatywać w przestrzeń kosmiczną. Operacja pobrania próbki trwała cztery i pół godziny. Głowica zbierająca materiał zagłębiła się powierzchnię Bennu na głębokość 0,5 metra. Statek wystrzelił azot pod ciśnieniem w planetoidę, używając gazu jako sposobu na podniesienie materiału z powierzchni, a głowica zbierająca wychwyciła poruszony materiał.

Jak przyznał dr Simon, "Bennu była pełna niespodzianek." - Zaskoczyło nas wiele rzeczy, ale prawdopodobnie pierwszą z nich było to, że powierzchnia była pokryta dużymi głazami i spodziewaliśmy się, zobaczyć wgłębienia lub kratery pełne piasku i pyłu, które znacznie ułatwiłyby pozyskanie próbek. Takich miejsc nie było - opisywał. - Musieliśmy więc bardzo dokładnie przemyśleć sposób pobrania próbki - dodał. 

Zbadanie próbki ma pomóc w zrozumieniu kluczowych szczegółów dotyczących pochodzenia naszego Układu Słonecznego, asteoridy są bowiem pozostałościami z czasów formowania się jego 4,5 miliarda lat temu.

- Dosłownie przyglądamy się materiałom geologicznym, które powstały zanim jeszcze istniała Ziemia - mówił Dante Lauretta, główny badacz misji z Uniwersytetu Arizony.

Asteroida Bennu na zdjęciu z 2018 rokuNASA/Goddard/University of Arizona

Asteroida Bennu

Asteroida Bennu jest niewielka, ma około 500 metrów szerokości, zaokrąglone kształty i składa się ze skał połączonych ze sobą za sprawą siły grawitacji. Jest bogata w węgiel. Została odkryta w 1999 r. To najmniejszy obiekt, jaki kiedykolwiek został okrążony przez statek kosmiczny.

Bennu należy do grupy obiektów bliskich Ziemi (ang. Near Earth Objects), czyli takich, które znajdują się od Ziemi w odległości co najmniej 193 milionów km. Zalicza się ją także do kategorii obiektów potencjalnie niebezpiecznych (ang. Potentially Hazardous Asteroids). Należą do niej ciała niebieskie, które zbliżają się do Ziemi na odległość mniejszą niż 0,05 jednostki astronomicznej (19,5 razy więcej niż dystans do Księżyca). Obecnie na liście tej, prowadzonej przez NASA, jest ponad 2200 tego typu obiektów.

Asterodia znajduje się stosunkowo blisko Ziemi co sześć lat. Naukowcy oceniają, że prawdopodobieństwo jej uderzenia w naszą planetę wynosi 1 do 2700 pod koniec następnego wieku.

Po tym, jak próbka znajdzie się na naszej planecie, sonda wyruszy w dalsza podróż po Układzie Słonecznym. Tym razem jej celem będzie asteroida Apophis. Misja o nazwie OSIRIS-APEX zaplanowana jest na 2029 rok.

Sonda OSIRIS-REx zbadała asteroidę Bennu - wizualizacjaNASA
Moment "spotkania" sondy OSIRIS-REx z asteroidą - wizualizacjaNASA

Autorka/Autor:ps

Źródło: CNN, tvnmeteo.pl, Reuters

Źródło zdjęcia głównego: NASA

Pozostałe wiadomości

Trzeci stopień zagrożenia lawinowego obowiązuje w wysokich partiach Tatr. Jak wyjaśnili ratownicy, wzrost zagrożenia ma związek z bardzo dużym ociepleniem, odczuwalnym także wysoko w górach. Eksperci apelują o ostrożność podczas wycieczek.

W Tatrach panują "nietypowe" warunki. Uważajcie na siebie

W Tatrach panują "nietypowe" warunki. Uważajcie na siebie

Źródło:
TPN, TOPR

IMGW wydał prognozę zagrożeń meteorologicznych. W części kraju kolejne godziny mogą przynieść niebezpieczne oblodzenie jezdni i chodników. Miejscami zagrożenie stanowić może również gęsta mgła.

Lód może skuć jezdnie i chodniki

Lód może skuć jezdnie i chodniki

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Silny boczny wiatr uniemożliwił w poniedziałek lądowanie na lotnisku Heathrow w Londynie. Na nagraniu widać, jak podmuchy miotają samolotem linii British Airways, a pilot decyduje się na przerwanie próby lądowania.

Wiatr miotał samolotem, pilot przerwał lądowanie. Nagranie

Wiatr miotał samolotem, pilot przerwał lądowanie. Nagranie

Źródło:
BBC, Reuters, FlightRadar 24

Niezwykle wysoka temperatura, jaką przyniósł nam tegoroczny luty, przyniosła spore ożywienie wśród roślin i zwierząt. Przyroda zbudziła się do życia także w ogrodzie prezenterki tvnmeteo.pl Doroty Gardias, która na antenie TVN24 zaprezentowała pierwsze w tym roku okazy rabarbaru.

Wiosna w lutym. W ogrodzie Doroty Gardias wyrósł już rabarbar

Wiosna w lutym. W ogrodzie Doroty Gardias wyrósł już rabarbar

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Do środkowej Europy, w tym do Polski, napływa wyjątkowo ciepłe powietrze. We wtorek na południu kraju temperatura przekraczała aż 19 stopni Celsjusza, a w kilku miastach odnotowano rekordy. W Warszawie było cieplej niż w stolicy Hiszpanii.

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW, wetteronline.de

Smog snuje się nad Polską w środowy poranek. Miejscami na mapie jakości powietrza pojawiły się czerwone i pomarańczowe punkty. Sprawdź, jakim powietrzem oddychasz.

Najlepiej byłoby wstrzymać oddech. Gdzie jest smog

Najlepiej byłoby wstrzymać oddech. Gdzie jest smog

Źródło:
tvnmeteo.pl

Meksykański wulkan Popocatepetl znów się przebudził, wyrzucając w powietrze kłęby pyłu i dymu. Z tego powodu niektóre linie lotnicze zdecydowały się na odwołanie lotów ze stołecznego lotniska. W regionie ogłoszono alert ostrzegający przed aktywnością wulkaniczną.

77 wyziewów z krateru. Alert w Meksyku

77 wyziewów z krateru. Alert w Meksyku

Źródło:
PAP, El Pais, CENAPRED

Pogoda na dziś. W środę 28.02 na dużym terenie Polski należy spodziewać się słabych opadów deszczu. Termometry wskażą od 7 stopni Celsjusza na północy kraju do 18 stopni na południowym wschodzie.

Pogoda na dziś - środa 28.02. Duże różnice temperatury i deszcz w wielu miejscach

Pogoda na dziś - środa 28.02. Duże różnice temperatury i deszcz w wielu miejscach

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do naszego kraju na przełomie lutego i marca nieprzerwanie będzie płynąć ciepłe powietrze. W pierwszy weekend kolejnego miesiąca nawet na północy kraju, w tym na Suwalszczyźnie, temperatura sięgnie kilkunastu stopni Celsjusza. W niektórych regionach pojawią się opady deszczu, ale będą słabe i przelotne.

Pogoda na 5 dni. Fala ciepła obejmie całą Polskę. Taki będzie początek marca

Pogoda na 5 dni. Fala ciepła obejmie całą Polskę. Taki będzie początek marca

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pokazano kolejne zdjęcia z historycznego lądowania na Księżycu, do którego doszło w ubiegłym tygodniu. Widać na nich powierzchnię naturalnego satelity Ziemi z bliskiej odległosci. Pozostały już prawdopodobnie tylko godziny, zanim sonda Odyseusz przestanie działać.

Odyseusz wysłał kolejne zdjęcia. To być może ostatnie godziny jego "życia"

Odyseusz wysłał kolejne zdjęcia. To być może ostatnie godziny jego "życia"

Źródło:
space.com, Reuters, tvnmeteo.pl

Pierwszy bocian przyleciał do wsi Krutyń na Mazurach - poinformował we wtorek w mediach społecznościowych Mazurski Park Krajobrazowy. To ptak, który od trzech lat zjawia się w tej miejscowości wcześniej niż inne bociany.

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Metalową bliznę zauważono na powierzchni białego karła WD 0816-310. Dawniej obiekt ten był wielkości naszego Słońca, jednak zakończył swoje życie pochłaniając otaczające go planety i planetoidy. To właśnie ten proces pozostawił po sobie unikatowy ślad.

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Źródło:
ESO

Pożary lasu szaleją w stanie Missisipi. W poniedziałek strażacy walczyli z ogniem, który pochłonął ponad 600 hektarów lasu. Funkcjonariusze apelowali do mieszkańców o powstrzymanie się od rozpalania ognia w wietrzne dni.

Od trzech dni walczą z żywiołem

Od trzech dni walczą z żywiołem

Źródło:
Reuters, MS Forestry Commission

Dzud - zjawisko uniemożliwiające wypas zwierząt - opanował około 80 procent terenu Mongolii. Do tej pory przyczynił się on do śmierci ponad 2,9 milionów sztuk bydła. Wszystko wskazuje na to, że przez zmiany klimatyczne do podobnych katastrof będzie dochodziło coraz częściej.

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

Źródło:
PAP, Daily Sabah

Osuwisko całkowicie pogrzebało wioskę w środkowej Boliwii. Do zdarzenia doszło, gdy woda przelała się przez tamę pobliskiego zbiornika wodnego. To nie jedyne miejsce w kraju, gdzie obfite opady deszczu

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Źródło:
Reuters, opinion.com.bo, urgente.bo

Ariane 6, nowa rakieta nośna Europejskiej Agencji Kosmicznej, dotarła do Gujany Francuskiej. Budowana przez kilkaset firm z 13 krajów konstrukcja ma zapewnić Europie niezależność w dostępie do orbity. Pierwszy lot zapowiadany jest na lato bieżącego roku.

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Źródło:
PAP, ESA

Fala zimna dotknęła w weekend Hiszpanię. Temperatura gwałtownie się obniżyła, a w północnej części kraju spadł śnieg. W efekcie obfitych opadów drogi łączące północne regiony ze środkową częścią kraju zostały zamknięte dla ciężarówek. Hiszpanie zmagają się też z intensywnymi opadami deszczu i z silnym wiatrem.

Śnieg spadł w Hiszpanii

Śnieg spadł w Hiszpanii

Źródło:
ENEX, El Pais, elobservador.com.uy, AEMET

Zima w tym roku przypomina wiosnę, a przyroda zaczęła budzić się do życia z wyprzedzeniem. Jak tłumaczy synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, natura wcale nie dała się całkowicie wyprowadzić w pole ciepłej aurze. Niewykluczone także, że w tym roku jeszcze liźnie nas jęzor zimna "Bestii ze Wschodu".

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Japoński lądownik SLIM przetrwał noc księżycową, choć nie był zaprojektowany do "przeżycia" w tak ekstremalnych warunkach - poinformowała w poniedziałek agencja kosmiczna JAXA. To pierwszy w historii lądownik, który precyzyjnie wylądował na powierzchni Srebrnego Globu.

Na Księżycu stał się "cud"

Na Księżycu stał się "cud"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Mieszkańcy wsi Piasek pod Cedynią (województwo zachodniopomorskie) proszą o pomoc, ponieważ wody opadowe i gruntowe zatrzymują się na ich podwórkach, a niektórym zalewa też piwnice. Jak zaznaczają, to przez nową zaporę przeciwpowodziową. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie mówi, że "wał został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową".

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, IMGW

Zanieczyszczenia powietrza mają przełożenie na ilość opadów. Jak wynika z badań amerykańskich naukowców, znajdujące się w atmosferze cząsteczki sprawiają, że powietrze staje się chłodniejsze i suchsze. Zjawisko to może maskować pełną skalę zmian klimatycznych poprzez ukrywanie ekstremalnych opadów związanych z ocieplaniem się planety.

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Źródło:
Berkeley Lab

Pająk Joro, inwazyjny gatunek z Japonii, bardzo dobrze radzi sobie w miastach. Przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych badanie wykazało, że stawonogom tym nie przeszkadzają silne wibracje związane z ruchem drogowym. Ta cecha prawdopodobnie ułatwi im w przyszłości opanowanie kolejnych regionów.

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Źródło:
CNN, UGA Today

Przed nami absolutnie niezwykła temperatura w ostatnich dniach lutego. A jak zacznie się marzec? Czy będzie równie wyjątkowo ciepło, czy jednak zima wróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Źródło:
tvnmeteo.pl

Osuwisko porwało dwoje dzieci w Kalifornii. Jak poinformowała policja, do tragedii doszło na polu namiotowym w pobliżu zapory na rzece Sacramento. Chociaż do akcji natychmiast wkroczyły służby ratunkowe, dzieci nie udało się uratować.

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Źródło:
San Francisco, ABC 7 News

Nowe księżyce Urana i Neptuna zostały zaobserwowane przez astronomów. Jak wyjaśnili odkrywcy, to prawdopodobnie najciemniejsze obiekty tego typu, jakie da się zaobserwować za pomocą ziemskich teleskopów. Ich znalezienie wymagało wykorzystania specjalnej techniki obróbki obrazu.

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Źródło:
Carnegie Science

Na plaży na włoskiej wyspie Lido, oddzielającej Lagunę Wenecką od Morza Adriatyckiego, znaleziono zwłoki ogromnej ryby. Mierzyła 2,5 metra i ważyła tonę.

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Źródło:
ANSA, tvnmeteo.pl