Niezwykłe odkrycie pod powierzchnią Marsa. Naukowcy znaleźli jezioro z ciekłą wodą

[object Object]
Animacja obrotu Marsa (NASA)NASA
wideo 2/3

Na Marsie odnaleziono zbiornik z ciekłą wodą. Niewykluczone, że jest to środowisko, w którym żyją mikroorganizmy. Naukowcy podkreślają jednak, że sprawdzenie tego może potrwać lata. Badania przeprowadzono na podstawie danych dostarczonych przez sondę Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA.

Zbiornik z ciekłą, słoną wodą znajduje się na głębokości około półtora kilometra pod powierzchnią lodu. Ma średnicę około 20 kilometrów i kształt zbliżony do trójkąta. To pierwszy stały akwen, jaki kiedykolwiek znaleziono na Marsie. Zbiornik znajduje się w rejonie południowego bieguna planety.

Niewykluczona obecność życia

Nie wyklucza się, że w wodzie mogą żyć mikroorganizmy. Naukowcy podkreślają jednak, że minie wiele lat, zanim uda się to potwierdzić, czy też temu zaprzeczyć.

- To nie jest środowisko, w którym spędzi się idealne wakacje, czy miejsce, w jakim mogłyby pływać ryby - powiedział planetolog Roberto Orosei z włoskiego Narodowego Instytutu Astrofizyki, który prowadził badania. - Istnieją jednak takie organizmy, które mogą przetrwać i rozwijać się w podobnych warunkach. Na Ziemi żyją mikroorganizmy zdolne przetrwać nawet w lodzie - zaznaczył.

Orosei dodał, że jeśli uda się odkryć więcej takich jezior, to może oznaczać, że woda w zbiorniku przetrwała nawet 3 miliardy lat. Naukowiec zadaje sobie jednak pytanie, czy jest możliwe, żeby jakaś forma życia, rozwijająca się w tamtym czasie, mogła znaleźć sposób, aby przetrwać do dziś.

- Nikt nie ośmieli się powiedzieć, że mogłyby tam istnieć bardziej złożone formy życia - podsumował.

Warstwowe osady na południowym biegunie Marsa (ESA/Roscosmos/CaSSIS; CC BY-SA 3ESA/Roscosmos/CaSSIS; CC BY-SA 3.0 IGO

Echo na granicy wody i lodu

Badania przeprowadzono na podstawie danych zebranych przez sondę Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA w latach 2012-2015. Wyniki opublikowano w magazynie "Science" w środę.

Na pokładzie sondy znajdował się radar MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding). Tego rodzaju urządzenia wysyłają ku powierzchni planety impulsy radiowe, które przenikają przez grunt i ulegają odbiciu w sposób zależny od struktury i właściwości fizycznych podłoża. Szczególnie wyraźne odbicie radarowych sygnałów zaobserwowano właśnie w miejscu odkrycia zbiornika wodnego. Na granicy cieczy i ciał stałych powstaje wyraźne echo.

Prawdopodobnie woda jest zasolona i zawiera osady, a jej warstwa ma nie mniej niż kilkadziesiąt centymetrów (cieńsza nie zostałaby wykryta przez radar tego rodzaju). Zdaniem naukowców na Marsie może być więcej takich "kieszonek" z wodą.

Artystyczna wizja sondy Mars Express (ESA/ATG medialab; Mars: ESA/DLR/FU Berlin; CC BY-SA 3ESA/ATG medialab; Mars: ESA/DLR/FU Berlin; CC BY-SA 3.0 IGO

Brakowało dowodów

Nie brak dowodów, że w przeszłości woda była obecna na powierzchni planety. Świadczą o tym chociażby wyschnięte doliny rzek. Zarówno okrążające planetę sondy, jak i lądowniki oraz łaziki wykryły też wcześniej obecność minerałów, które mogą powstać tylko w obecności płynnej wody.

- Ja bym dodał, że wodę na Marsie odkryliśmy już 10 lat temu za pomocą sondy kosmicznej Phoenix, która wykopała spod powierzchni grudki lodu. To rzeczywiście było najważniejsze odkrycie w 2008 roku - przypomniał dr Krzysztof Ziołkowski z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Jednak w ciągu 4,6 miliarda lat historii Marsa klimat znacznie się zmienił i płynna woda nie może dziś istnieć na jej powierzchni. Dlatego naukowcy szukają pod ziemią. Wcześniejsze dane uzyskane w ciągu 15 lat działania sondy Mars Express pozwoliły ustalić, że lód wodny występuje na biegunach planety i kryje się w warstwach przeplatanych pyłem.

Z badań prowadzonych na Ziemi wynika, że temperatura topnienia wody obniża się pod naciskiem lodowca. Także obecność soli może się przyczynić do obniżenia temperatury topnienia lodu i utrzymać wodę w stanie ciekłym nawet w temperaturach poniżej zera. Dlatego od dawna podejrzewano obecność ciekłej wody u podstawy polarnych czap lodowych.

Pomoże znaleźć odpowiedzi?

- Teraz słyszymy o całym jeziorze pod powierzchnią Marsa. To jest też niezwykle interesujące zjawisko, które pomoże nam zrozumieć zasadniczy dylemat, który stoi przed badaczami Marsa. Chcielibyśmy zrozumieć, co stało się z Marsem - podkreślił dr Ziołkowski.

- Obecnie na Marsie panuje klimat bardzo nieprzystępny: suchy, zimny. Z kolei wiemy na podstawie odkryć, że kiedyś ten klimat był zupełnie inny: łagodny, wilgotny, być może nawet zbliżony do ziemskiego - tłumaczył. Kiedy nastąpiła ta zmiana? Dlaczego na Marsie było kiedyś zupełnie inaczej, niż jest dzisiaj? Odpowiedzi na te pytania naukowcy dopiero szukają.

Radar wykrywające podpowierzchniową wodę (ESA/NASA/JPL/ASI/UnivESA/NASA/JPL/ASI/Univ. Rome; R. Orosei et al 2018

Autor: ao/aw / Źródło: PAP, Reuters

Źródło zdjęcia głównego: ESA/Roscosmos/CaSSIS; CC BY-SA 3.0 IGO

Pozostałe wiadomości

Choć to dopiero pierwsza połowa kwietnia, to drzewa w wielu miejscach są już zielone, zakwitły kasztanowce, magnolie, tulipany. Widać też żółte dywany rzepaku. Taki "wybuch" wiosny może nas cieszyć, jednak należy pamiętać, że może mieć też negatywne konsekwencje. Jak podkreśla Maja Popielarska, prezenterka tvnmeteo.pl i prowadząca programu "Nowa Maja w ogrodzie" w HGTV, niemal wszystko kwitnie w jednej chwili, a to "zaburza pracę owadów zapylających, które później będą mieć mniej pokarmu".

Wiosna "dostała zadyszki". Niektóre rośliny kwitną miesiąc wcześniej

Wiosna "dostała zadyszki". Niektóre rośliny kwitną miesiąc wcześniej

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Pod koniec maja w szkockim jeziorze Loch Ness rozpoczną się kolejne poszukiwania słynnego potwora. O pomoc została poproszona amerykańska agencja kosmiczna. - Mamy nadzieję, że eksperci z NASA mogą dysponować zaawansowaną technologią obrazowania do skanowania jeziora. Musielibyśmy usiąść i porozmawiać z nimi o tym, jak ją tu sprowadzić - powiedziała Aimee Todd z Loch Ness Centre. W tym roku mija 90 lat od pierwszej zorganizowanej ekspedycji w celu wyjaśnienia tajemnicy.

Będą szukać potwora z Loch Ness. Proszą NASA o pomoc

Będą szukać potwora z Loch Ness. Proszą NASA o pomoc

Źródło:
PAP

Pogoda na dziś. Sobota 13.04 zapowiada się pochmurno, jednak w większości kraju ominą nas opady deszczu. W przeważającej części Polski prognozowany jest również korzystny biomet. Termometry pokażą od 15 do 22 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - sobota 13.04. Na niebie chmury, ale można liczyć nawet na 22 stopnie

Pogoda na dziś - sobota 13.04. Na niebie chmury, ale można liczyć nawet na 22 stopnie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Dwie znacznych rozmiarów asteroidy w poniedziałek miną naszą planetę - wynika z danych udostępnionych przez Centrum ds. Badań Obiektów Bliskich Ziemi (CNEOS). Są one zaliczane do tak zwanych obiektów potencjalnie niebezpiecznych.

Dwie "potencjalnie niebezpieczne" asteroidy zbliżą się do Ziemi

Dwie "potencjalnie niebezpieczne" asteroidy zbliżą się do Ziemi

Źródło:
PAP

Sytuacja baryczna w Europie jest obecnie niezwykle stabilna, ale nie oznacza to, że najbliższe dni okażą się spokojne. W weekend i na początku przyszłego tygodnia w części kraju może zagrzmieć, a porywy wiatru sięgną nawet 90 kilometrów na godzinę. Po raz kolejny czeka nas również spadek temperatury.

Pogoda na 5 dni. Nie tylko ochłodzenie. Nadciąga duża zmiana w pogodzie

Pogoda na 5 dni. Nie tylko ochłodzenie. Nadciąga duża zmiana w pogodzie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Jeden dzień weekendu może przynieść gwałtowne zjawiska. Z prognozy zagrożeń Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej wynika, że w części kraju możliwy jest silny wiatr, a na dużym obszarze Polski pojawią się również burze.

W większości kraju może zrobić się groźnie

W większości kraju może zrobić się groźnie

Źródło:
IMGW

Ptak naśladował dźwięk syreny policyjnej w angielskim hrabstwie Oxfordshire. Zwierzęciu udało się niemal idealnie odwzorować charakterystyczny odgłos towarzyszący przejazdowi auta na sygnale. Jak potwierdzili funkcjonariusze w mediach społecznościowych, to wcale nie spóźniony żart primaaprilisowy.

Ptak zaśpiewał jak syrena policyjna

Ptak zaśpiewał jak syrena policyjna

Źródło:
Reuters, BBC, All About Birds

Lirydy pojawią się na nocnym niebie. Ten rój meteorów charakteryzuje się sporą szybkością, i chociaż nie zawsze jest bardzo aktywny, od czasu do czasu towarzyszą mu efektowne deszcze spadających gwiazd. Sprawdź, kiedy warto będzie spojrzeć w niebo.

Tę atrakcję zobaczysz gołym okiem. Będzie widoczna na niebie już niebawem

Tę atrakcję zobaczysz gołym okiem. Będzie widoczna na niebie już niebawem

Źródło:
PAP

Policja z Florydy ratowała ludzi uwięzionych przez wody powodziowe. W czwartek nad miastem Tallahassee przeszły dwie silne burze, które przyniosły lokalnie ponad 250 litrów deszczu na metr kwadratowy. Opady uszkodziły drogi, domy i samochody.

Wody przybywało, zostali uwięzieni. Nagranie

Wody przybywało, zostali uwięzieni. Nagranie

Źródło:
Reuters, Tallahassee Democrat, NWS

- Obecne zmiany klimatyczne będą miały reperkusje przez dziesiątki tysięcy, a nawet setki tysięcy lat - podkreśla geolog Jan Zalasiewicz, emerytowany profesor Uniwersytetu w Leicester, który jest jednym z inicjatorów koncepcji ustanowienia epoki nazywanej antropocenem. Jak mówi, "zmieniliśmy biologię w każdym zakątku Ziemi w niespotykanej wcześniej skali i wyjątkowo krótkim czasie".

"Pod tym względem jesteśmy wyjątkowi w historii świata". Co po nas zostanie?

"Pod tym względem jesteśmy wyjątkowi w historii świata". Co po nas zostanie?

Źródło:
PAP

Władze Orenburga położonego nad rzeką Ural wezwały w piątek mieszkańców do natychmiastowego opuszczenia domów z powodu podnoszących się wód powodziowych - informuje agencja informacyjna Reuters. Sytuację określono jako "krytyczną". Pod wodą jest wiele domów. Trwają największe powodzie od 70 lat.

Mają zabrać dokumenty i uciekać. Sytuacja jest "krytyczna"

Mają zabrać dokumenty i uciekać. Sytuacja jest "krytyczna"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi społeczności łowiecko-zbierackich. Na dawnym cmentarzu w Argentynie archeolodzy odnaleźli szczątki przedstawiciela gatunku Dusicyon avus, wymarłego kuzyna dzisiejszych psowatych. Sposób pochówku zwierzęcia wskazywał na to, że było ono bliskim towarzyszem jednego z ówczesnych mieszkańców Patagonii.

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi człowieka

Lisy mogły być najlepszymi przyjaciółmi człowieka

Źródło:
CNN, NY Times

Mieszkańcy jednego z bloków w warszawskim Śródmieściu znaleźli na klatce schodowej węża zbożowego. Liczącego ponad 1,2 metra egzotycznego gościa odłowili strażnicy miejscy.

Na schodach przestraszył ich czerwony wąż

Na schodach przestraszył ich czerwony wąż

Źródło:
PAP

Kończy się sezon narciarski w Tatrach. Duże ocieplenie w ostatnich dniach spowodowało, że na szczytach szybko ubywa śniegu. Otwarty jest jeszcze szlak na odcinku Czarny Staw - Rysy oraz rejon Kotła Gąsienicowego.

"Śnieg ginie w oczach". Ostatnia szansa na narty w Tatrach

"Śnieg ginie w oczach". Ostatnia szansa na narty w Tatrach

Źródło:
PAP, TPN

Archeolodzy natknęli się w Pompejach na malowidła, na których widać sceny z mitologii greckiej. Freski są zachowane w doskonałym stanie. - To naprawdę prawdziwy skarbiec, bo za każdym razem podczas wykopalisk odkrywamy coś pięknego i znaczącego - powiedział włoski minister kultury Gennaro Sangiuliano.

Doskonale zachowane freski odkryte w Pompejach

Doskonale zachowane freski odkryte w Pompejach

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Wysychają ważne dla mieszkańców stolicy Kolumbii i okolic źródła wody pitnej. Władze podjęły decyzję o racjonowaniu wody dla około dziewięciu milionów ludzi.

W tej stolicy trzeba racjonować wodę. Sytuacja najgorsza od 40 lat

W tej stolicy trzeba racjonować wodę. Sytuacja najgorsza od 40 lat

Źródło:
PAP, Reuters. tvnmeteo.pl

Trzech rozbitków zostało uratowanych z bezludnej wyspy w Mikronezji. Ich łódź została uszkodzona podczas rejsu, na który wybrali się w Niedzielę Wielkanocną. Odnalezienie mężczyzn było możliwe dzięki wykonanemu na piasku napisowi.

Spędzili dziewięć dni na bezludnej wyspie. Ocalił ich "akt pomysłowości"

Spędzili dziewięć dni na bezludnej wyspie. Ocalił ich "akt pomysłowości"

Źródło:
BBC, Reuters

Troje holenderskich turystów zginęło na skutek zejścia lawiny w austriackich Alpach. Do wypadku doszło w rejonie Alp Ötztalskich niedaleko popularnego kurortu Soelden. Jak podkreślają służby ratunkowe, warunki w górach są trudne.

Lawina porwała turystów. Trzy osoby nie żyją

Lawina porwała turystów. Trzy osoby nie żyją

Źródło:
PAP, Reuters, Ruhr Nachrichten

Znak ostrzegający przed nisko latającymi bocianami został ustawiony w niemieckiej miejscowości Sandstedt. Dochodziło tam do wypadków z udziałem tych majestatycznych ptaków, które podczas zbliżania się do gniazd często znajdowały się na drodze ciężarówek.

"Uwaga, nisko latające bociany!" Postawiono nietypowy znak

"Uwaga, nisko latające bociany!" Postawiono nietypowy znak

Źródło:
RTL

Wiosna zaskakuje temperaturą. W pierwszych dniach kwietnia zrobiło się tak gorąco, że poczuliśmy lato. Jakiej pogody spodziewać się w wakacje? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej stworzył eksperymentalną długoterminową prognozę pogody na lato 2024.

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Oto prognoza IMGW na lato 2024

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Oto prognoza IMGW na lato 2024

Źródło:
IMGW

Powstanie i funkcjonowanie Jedwabnego Szlaku było kluczowe dla rozprzestrzenienia się kury domowej ze środkowej Azji na inne obszary - twierdzą naukowcy. Po przeanalizowaniu dziesiątek tysięcy fragmentów skorupek jaj udało im się określić, że ptaki te towarzyszyły ludziom od około V wieku przed naszą erą.

Kury mogły przywędrować do nas Jedwabnym Szlakiem

Kury mogły przywędrować do nas Jedwabnym Szlakiem

Źródło:
PAP, Max Planck Institute od Geoanthropology

Naukowcy przedstawili właśnie bezpośrednie dowody na istnienie kryształu Wignera. Choć od dziesięcioleci ten niezwykły rodzaj materii, składający się wyłącznie z elektronów, był przedmiotem wielu eksperymentów, po raz pierwszy udało się go zaobserwować.

Oto bezpośredni dowód na istnienie kryształu Wignera

Oto bezpośredni dowód na istnienie kryształu Wignera

Źródło:
princeton.edu, newscientist.com, tvnmeteo.pl

Europejska Agencja Kosmiczna za kilka miesięcy wyśle misję Proba-3, dzięki której będzie możliwe wywołanie sztucznego zaćmienia Słońca. Nietypowy instrument ma wykonać zdjęcia tarczy naszej dziennej gwiazdy.

ESA chce wywołać sztuczne zaćmienie Słońca

ESA chce wywołać sztuczne zaćmienie Słońca

Źródło:
PAP, ESA, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze z tornadami przeszły w środę przez południe Stanów Zjednoczonych. Nie żyje co najmniej jedna osoba. Zniszczonych jest wiele domów. Na przedmieściach Huston w Teksasie uszkodzony został budynek centrum handlowego.

"Widziałem tylko budynki z powybijanymi szybami, przewrócone auta, zerwane linie energetyczne"

"Widziałem tylko budynki z powybijanymi szybami, przewrócone auta, zerwane linie energetyczne"

Źródło:
Reuters, CNN, ABC News

Położona na północy Norwegii gmina Vadso zwróciła się do Komisji Europejskiej o wsparcie w utworzeniu strefy czasowej z dobą wydłużoną o dwie godziny. Według władz przyciągnie to więcej mieszkańców i dzięki temu bliscy będą mieli więcej czasu na spotkania ze sobą.

Chcą wydłużyć dobę do 26 godzin

Chcą wydłużyć dobę do 26 godzin

Źródło:
PAP

Minął tydzień od potężnego trzęsienia ziemi, które nawiedziło wschodnie regiony Tajwanu. Miało magnitudę 7,2. Służby ratownicze odnalazły w środę na szlaku turystycznym cztery ciała, w tym dwóch obejmujących się osób. Według informacji strażaków bilans ofiar wzrósł do 16 zabitych. Trzy osoby są nadal zaginione.

Po tygodniu od trzęsienia ziemi znaleziono ciała dwóch obejmujących się osób

Po tygodniu od trzęsienia ziemi znaleziono ciała dwóch obejmujących się osób

Źródło:
PAP, Reuters