Najważniejsze wydarzenia z życia Rosetty

Po 12 latach kończy się misja sondy Rosetta
Po 12 latach kończy się misja sondy Rosetta
Po 12 latach kończy się misja sondy Rosetta

Sonda kosmiczna Rosetta zakończyła dziś swoją misję. Po 12 latach naukowcy zdecydowali się wykonać kontrolowany upadek na kometę. Historyczny moment nastąpił o godzinie 13.22 czasu polskiego.

Zakończyła się misja Rosetta, zorganizowana przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). W czwartek o godz. 22.50 na wysokości 19 km od komety wykonano końcowy manewr. W piątek o godz. 13.22 czasu polskiego sonda zderzyła się z kometą. Było to kontrolowane zetknięcie, które odbyło się z prędkością równą szybkiemu krokowi człowieka.

Było to pierwsze w historii lądowanie sondy na komecie. Misja zakończyła się sukcesem i dostarczyła naukowcom wartościowych danych do dalszych badań. Przygotowaliśmy podsumowanie 12-stu lat tej historycznej misji w kosmosie.

Kalendarium

Mijane przez Rosettę obiekty:

- 4 marca 2005 - sonda minęła Ziemię,

- 25 lutego 2007 - sonda minęła Marsa,

- 13 listopada 2007 - ponowne mijanie Ziemi,

- 5 września 2008 - mijanie planetoidy Steins,

- 13 listopada 2009 - kolejne mijanie Ziemi,

- 10 lipca 2010 - mijanie planetoidy Lutetia.

Kluczowe wydarzenia podczas przebiegu misji:

W marcu 2010 roku powstało pierwsze zdjęcie komety, zrobione przez sondę.

8 czerwca 2011 do 20 stycznia 2014 sonda latała w stanie hibernacji.

W maju 2014 sonda zbliżyła się do badanej komety Czuriumow-Gierasimienko.

6 sierpnia 2014 nastąpiło wejście sondy na orbitę komety Czurumow-Gierasiemienko. Rozpoczęto wówczas planowane badania i dokonano dokładnego fotografowania.

10 września 2014 rozpoczęto przygotowywanie dokładnych map na podstawie przeprowadzonych badań.

12 listopada 2014 odbyło się wypuszczenie lądownika Philae przez sondę Rosetta na powierzchnię komety.

Do końca 2015 roku sonda towarzyszyła komecie, w celu obserwacji rosnącej aktywności jądra, w miarę zbliżania się komety do Słońca. Z końcem roku 2015 sonda zakończyła swoją podstawowa misję i rozpoczęto misję przedłużoną.

30 września 2016 roku o godz. 13.22 czasu polskiego sonda zderzyła się z kometą i zakończyła swoją misję.

Gumowa kaczka

Podczas misji ustalono między innymi kształt badanej komety. Okazało się, że jest ona podobna do... gumowej kaczki. Właśnie taka nazwa przyjęła się podczas rozmów podsumowujących. Ustalono także, że kometa obraca się w czasie 12,4 h. Podczas badań miała temperaturę powierzchni od -68 st. C do -43 st. C.

Warunki do istnienia życia

Najważniejsze jest jednak odkrycie na komecie obecności składników, które są niezbędne do istnienia życia. Jest to prosty aminokwas - glicyna i fosfor, które wchodzą w skład błon komórkowych i DNA. Znaleziono także duże ilości tlenu, który okazał się czwartym pod względem obfitości gazem na komecie, zaraz po wodzie, tlenku węgla i dwutlenku węgla.

Skład izotopowy na komecie jest jednak inny niż w ziemskich morzach i oceanach - stosunek deuteru do wodoru jest znacznie większy niż na ziemi. Na podstawie tych badań ustalono, że uformowanie komety odbyło się znacznie dalej od Słońca, niż pierwotnie przypuszczano.

Czuriumow-Gierasimienko

Celem misji było poznanie pochodzenia komet i ustalenie, jakie mają znaczenie dla Układu Słonecznego. Badaniom poddano kometę 67P/Czuriumow-Gierasimienko.

Misja rozpoczęła się 2 marca 2004 z ponad rocznym opóźnieniem z powodu awarii. Oficjalnie zakończyła się w piątek 30 września o godzinie 12.40 czasu polskiego, z opóźnieniem dziewięciu miesięcy względem pierwotnie planowanego czasu. Koszty całej misji Rosetta to 1,4 mld euro. Suma ta obejmuje koszty budowy sondy, instrumenty naukowe, lądownik, rakietę nośną, a także koszty poniesione już w trakcie przebiegu misji.

Polacy podczas misji

W misji Rosetta brali udział również polscy naukowcy z warszawskiego Centrum Badań Kosmicznych PAN. Mieli oni udział w budowie lądownika Philae.

W zespole sterowania, przy systemach danych pracował Andrzej Olchawa, który wspomaga także inne akcje w kosmosie. Jeden z zespołów misji ma polskiego managera - Artura Chmielewskiego.

W 2014 roku ESA zorganizowała konkurs na film, który miał towarzyszyć przebudzeniu sondy Rosetta ze stanu hibernacji. Konkurs wygrał Polak, Józek Dobrowolski. Jego nagrodą było zaproszenie do centrum kontroli misji na dzień lądowania Philae.

Na zlecenie ESA powstał również polski film o misji Rosetta. Zrealizował go Tomasz Bagiński.

Autor: mg/jap / Źródło: pap, crazynauka.pl, przystaneknauka.us.edu.pl

Pozostałe wiadomości

IMGW ostrzega przed burzami, którym towarzyszyć będą obfite opady deszczu i silny wiatr. Obowiązuje też prognoza zagrożeń na sobotę i niedzielę. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Przybyło ostrzeżeń IMGW. Uważajmy

Przybyło ostrzeżeń IMGW. Uważajmy

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Delos już niedługo zatonie w Morzu Egejskim. Wyspa, na której znajdują się ruiny świątyń, domów mieszkalnych i amfiteatrów, jest coraz bardziej narażona na skutki rosnącego poziomu morza, a część budynków już uległa zniszczeniu. Archeolodzy przewidują, że zniknięcie Delos to kwestia dekad.

Tę grecką wyspę za 50 lat pochłoną morskie fale

Tę grecką wyspę za 50 lat pochłoną morskie fale

Źródło:
AFP, Greek City Times

Obfite opady deszczu doprowadziły do powstania powodzi w południowej części stanu Floryda. Zalane zostały domy i ulice. W kilku hrabstwach wprowadzono stan wyjątkowy. Przez gwałtowną aurę odwołano setki lotów.

Zalane domy i ulice, setki odwołanych lotów. "Nie prowadźcie pojazdów"

Zalane domy i ulice, setki odwołanych lotów. "Nie prowadźcie pojazdów"

Źródło:
Reuters, PAP

Kamera znajdująca się w autobusie miejskim uchwyciła dramatyczny moment, w którym jeleń uderza w przednią szybę pojazdu i ją rozbija. Zwierzę prawie wpadło na pasażerów siedzących w środku. Do zdarzenia doszło w mieście Warwick w stanie Rhode Island.

Uderzył w przednią szybę i wpadł do autobusu. Nagranie

Uderzył w przednią szybę i wpadł do autobusu. Nagranie

Źródło:
Reuters, eu.usatoday.com, abc7.com

W kolejnych dniach czeka nas stopniowe odejście od zimnej, wilgotnej aury, w której kłębią się deszczowe chmury. Wraz z weekendem do Polski zawita fala cieplejszego powietrza. Przyniesie temperaturę sięgającą 27 stopni Celsjusza, ale również powrót gwałtownych zjawisk.

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. Czwartek 13.06 przyniesie nam dość niskie wartości na termometrach - od 15 do 20 stopni Celsjusza. Dzień zapowiada się pochmurno, ale dość spokojnie, tylko w niektórych regionach może intensywniej popadać deszcz. Warunki biometeorologiczne będą przeważnie neutralne.

Pogoda na dziś - czwartek, 13.06. Będzie chłodno

Pogoda na dziś - czwartek, 13.06. Będzie chłodno

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pierwsza ofiara śmiertelna małpiej ospy została odnotowana w Republice Południowej Afryki. Jak przekazał minister zdrowia RPA, w kraju potwierdzono pięć przypadków zarażenia ludzi tym wirusem. To niejedyny kraj, który zmaga się z tą niebezpieczną chorobą.

Wirus małpiej ospy zabija w kolejnym kraju

Wirus małpiej ospy zabija w kolejnym kraju

Źródło:
PAP, Sowetan Live

Około 1000 zwierząt spłonęło w pożarze targowiska w Bangkoku. Ogień wybuchł we wtorek na skutek zwarcia instalacji elektrycznej w części bazaru, w której mieściły się sklepy zoologiczne.

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Źródło:
BBC, Reuters, Khaosod

Fala upałów utrzymuje się nad Grecją. Jak przewidują meteorolodzy, temperatura powyżej 40 stopni Celsjusza będzie męczyć mieszkańców kraju jeszcze w czwartek. Część osób pracuje zdalnie, w Atenach uczniowie nie poszli do szkół.

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Aktualizacja:
Źródło:
EMY, PAP, ekathimerini.com, tvnmeteo.pl

Pożar wybuchł na południu Francji. Ogień strawił ponad 600 hektarów. W akcji gaszenia biorą udział samoloty i śmigłowce gaśnicze oraz 137 pojazdów. - Siła, z jaką wybuchł ten pożar, zaskoczyła nas wszystkich - powiedział Michel Persoglio, strażak. 

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

Źródło:
tf1info.fr, francetvinfo.fr

Na Cyprze wybuchł pożar, który zmusiły mieszkańców pięciu miejscowości do ewakuacji. Co najmniej trzy domy zostały zniszczone, a kilka innych uszkodzonych - podały lokalne media.

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Źródło:
ENEX, cyprus-mail.com

Mieszkaniec Bydgoszczy zauważył na parapecie swojego okna pustułkę. Nagranie, na którym widać młodego osobnika, przesłał na Kontakt 24. - W tej fazie wciąż jest jeszcze karmiona przez rodziców, ale za kilka tygodni się usamodzielni - powiedział ornitolog Przemysław Chylarecki.

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

Źródło:
Kontakt 24

Lej kondensacyjny pojawił się w środę nad Bałtykiem w rejonie Mielna (Zachodniopomorskie). Zalążek trąby wodnej udało się uchwycić na zdjęciach.

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kenijski rząd zapowiedział plan eliminacji wron orientalnych. Według krajowych służb ochrony dzikiej przyrody, ten inwazyjny gatunek wypiera rodzime gatunki, przenosi choroby oraz zakłóca spokój mieszkańców i turystów. Jak tłumaczą władze, eliminacja tych ptaków mieści się w ramach środków prawnych mających na celu kontrolę problematycznego szkodnika.

Chcą wybić milion wron

Chcą wybić milion wron

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Pierwsza fala upałów może nawiedzić Polskę już w przyszłym tygodniu. Z modeli meteorologicznych wynika, że w niektórych regionach temperatura maksymalna może wzrosnąć powyżej 30 stopni Celsjusza. Jak wyjaśnił prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, kulminacja ciepła spodziewana jest na środek tygodnia.

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kobiety mogą być bardziej odporne na stres związany z lotem w kosmos niż mężczyźni - wynika z opublikowanych badań. Zdaniem naukowców, aktywność genów u astronautów jest bardziej zaburzona niż u astronautek, a powrót do normy po wylądowaniu na Ziemi zajmuje im więcej czasu.

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Źródło:
PAP, nature.com, The Guardian

Zaczął się sezon na obłoki srebrzyste. Lśniące chmury, najwyższe spośród wszystkich, jakie da się zobaczyć z powierzchni naszej planety, dostrzegł nocą z wtorku na środę Reporter 24 w Suwałkach.

Niebo w Suwałkach zalśniło

Niebo w Suwałkach zalśniło

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

W sąsiedztwie popularnych wśród turystów plaż Portugalii coraz częściej jest obserwowana obecność atlantyckich wielorybów - informują biolodzy, cytowani przez miejscowe media. Według specjalistów może to wynikać z podnoszącej się temperatury wody u wybrzeża.

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Źródło:
PAP, Publico

Około dwa miliony lat temu Układ Słoneczny przeszedł przez gęsty obłok międzygwiazdowy i to mogło doprowadzić do zmian klimatu na Ziemi - wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature Astronomy".

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Źródło:
PAP, eurekalert.org

Ulewy sparaliżowały największe lotnisko na Majorce. Woda opadowa wdarła się do hali budynku, zalewając sklepy i poczekalnie, oraz całkowicie pokryła płytę lotniska. Przez kilka godzin ruch na lotnisku był wstrzymany.

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Źródło:
PAP, Reuters, Ser100, AENA

Najwyższa góra Układu Słonecznego od czasu do czasu bywa oszroniona. Dane zebrane przez sondę ExoMars TGO pokazały, że na wulkanie Olympus Mons w porannych godzinach pojawia się wodny szron. To pierwsze takie odkrycie w pobliżu marsjańskiego równika i niezwykle ważny szczegół w kontekście przyszłych misji załogowych na Marsa.

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Źródło:
ESA, UNIBE

Służby w amerykańskim stanie Kalifornia uratowały kitesurfera, który utknął na plaży u wybrzeży hrabstwa Santa Cruz. W odnalezieniu pomógł napis z kamieni ułożony przez mężczyznę.

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Źródło:
CBS News

Płonie równina Pantanal w Ameryce Południowej, czyli największe mokradła na świecie. W porównaniu do tego samego okresu ubiegłego roku pożarów jest więcej o niemal 1000 procent. - Najbardziej niepokojące jest to, że nawet w porze deszczowej mieliśmy do czynienia ze wzrostem liczby pożarów - podkreślił Vinicus Silguerio z organizacji pozarządowej Instituto Centro de Vida.

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował eksperymentalną, długoterminową prognozę na miesiące lipiec, sierpień, wrzesień i październik. Jak wynika z przewidywań synoptyków, dwa letnie miesiące mogą być cieplejsze niż zazwyczaj.

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Źródło:
IMGW

Ponad 40-stopniowe upały nadciągają do Grecji. Niektóre szkoły zamknięto, część pracowników budżetówki pracuje zdalnie, wydano ostrzeżenie przed pożarami.

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Źródło:
PAP

Naukowcy odkryli, że słonie afrykańskie zwracają się do siebie pomrukami, które przypominają imiona używane przez ludzi. Wyniki wieloletnich badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Nature".

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Źródło:
PAP, CNN

W wyniku powodzi błyskawicznych w północnym Wietnamie zginęły co najmniej trzy osoby, w tym dziecko, a jedna zaginęła - poinformowały władze. Z powodu zalanych dróg setki turystów było uwięzionych w dystrykcie Dong Van.

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Źródło:
Reuters

Indie zmagają się z najdłuższą falą upałów, jaką kiedykolwiek odnotowano w tym kraju. Temperatura przekracza 45 stopni Celsjusza. Szczególnie trudna sytuacja panuje w północnej części kraju. Według służb medycznych do końca maja upały przyczyniły się do śmierci dziesiątek osób.

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Ulewny deszcz dał się w poniedziałek we znaki mieszkańcom wschodniej i południowej Polski. W województwie świętokrzyskim deszcz zalał drogę dojazdową do przedszkola. Konieczna była interwencja strażaków, którzy ewakuowali dzieci przy pomocy pontonu.

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Źródło:
KW PSP Kielce, Państwowa Straż Pożarna

Grad poważnie uszkodził samolot lecący do Wiednia. W niedzielę nad krajem szalały gwałtowne burze, a w jedną z nich niespodziewanie wleciał Airbus A320 linii Austrian Airlines. Grad poważnie uszkodził przednią część samolotu - przednie szyby i fragment dziobu.

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Źródło:
ABC News, Airlive

Wirusy o imponujących rozmiarach zostały znalezione na powierzchni pokrywy lodowej na Grenlandii. Ich występowanie jest prawdopodobnie powiązane z obecnością śnieżnych alg - glonów zamieszkujących najzimniejsze regiony świata, które podczas zakwitów przyspieszają topnienie pokrywy lodowej. Wiedza o tym, jak kontrolować te drobnoustroje, może pomóc ograniczyć utratę lodu.

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Źródło:
PAP, Aarhus University

Ryba rzadko spotykanego gatunku została znaleziona na plaży nad Pacyfikiem w stanie Oregon na północnym zachodzie USA. Mierzący ponad dwa metry przedstawiciel rodzaju samogłowów zapuścił się daleko od swoich rodzinnych stron - zwierzęta te zamieszkują głównie wody południowej półkuli i okolice równika. Po raz pierwszy gatunek ten opisano niecałą dekadę temu.

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Źródło:
CNN, ADW