Informacje
  • Teleskop Hubble'a pomaga rozwiązać tajemnicę supernowych

    12-01-2012 10:20 Ważny krok w astrofizyce
    Teleskop Hubble'a pomaga rozwiązać tajemnicę supernowych

    Supernowe powstały z eksplozji dwóch białych karłów

    PAP/EPA

    Za pomocą Teleskopu Kosmicznego Hubble’a astronomom udało się rozwiązać zagadkę dotyczącą przodka supernowej, dzięki któremu dochodziło do widowiskowej eksplozji gwiazdy. Odkrycie daje badaczom nowe możliwości w tworzeniu scenariuszy wybuchów.

    Wiele lat temu, dzięki obserwacjom dokonanym za pomocą teleskopów naziemnych, astronomowie ustanowili klasę supernowych, którą nazwali Type Ia.

    To właśnie po supernowej tego typu pozostał obłok gazowy SNR 0509-67.5 odkryty w 2010 roku. Leży 170 tys. lat świetlnych od Ziemi w Wielkim Obłoku Magellana.

    Eksplozja białych karłów

    Teoretycznie, ten typ supernowych powstaje kiedy węglowo-tlenowy biały karzeł ściąga na siebie materię z towarzyszącej mu gwiazdy. Ponieważ badacze nie znaleźli żadnych resztek gwiezdnego towarzysza, stwierdzili, że taki scenariusz nie pasuje do tego przypadku. Teoria jednak wciąż może się sprawdzać dla innych supernowych tego typu.

    Według badaczy, przypadek SNR 0509-67.5  najlepiej wyjaśnia teoria, w której dwa orbitujące blisko siebie białe karły ścierają się i wybuchają.

    Supernowe superważne

    Od 40 lat poszukiwania tego typu przodków supernowych stanowią kluczową kwestię w astrofizyce. Problem zyskał na ważności podczas ostatniej dekady, kiedy to supernowe typu Ia stały się najważniejszym narzędziem do mierzenia rozszerzającego się wszechświata.

    Badane supernowe uwalniają ogromną energię i wytwarzają światło jaśniejsze niż cała galaktyka gwiazd. Problem stanowiło zidentyfikowanie typu gwiezdnego systemu, który doprowadza do eksplozji.

    Sugerowano wiele rozwiązań, jednak najwięcej badaczy wśród najwazniejszych czynnik

    ów wymieniało obecność gwiazd towarzyszących eksplodującemu karłowi i stanowiących jego pozostałość.

    Wielki Obłok Magellana

    Najlepszym sposobem na rozróżnienie modeli przodków supernowych jest według naukowców spojrzenie głęboko w centrum pozostałości po starej supernowej, żeby wynaleźć jej byłą gwiazde-towarzysza.

    W 2010 roku badacze przygotowywali propozycję szukania tych byłych towarzyszy w centrach czterech pozostałości po supernowych w Wielkim Obłoku Magellana. Niedługo potem okazało się, że Teleskop Kosmiczny Hubble'a już zrobił pożądane zdjęcie jednej z pozostałości. Nazwano ją SNR 0509-67.5.

    Podwójny model degeneracyjny

    Po analizie centralnego regionu odkryto, że w SNR 0509-67.5 nie ma gwiazd, które mógłby wykryć Teleskop Kosmiczny Hubble’a. Doktor Bradley Schaefer z uniwersytetu w Luizjanie sugeruje, ze najlepszym wytłumaczeniem tego faktu, jest tzw. podwójny degeneracyjny model, w którym dwa białe karły ze sobą kolidują.

    Nie ma żadnych nagranych obserwacji eksplodujących gwiazd. Jakkolwiek badacze zidentyfikowali światło z supernowej, które zostało odbite od międzygwiezdnego pyłu, opóźniając jego przybycie na Ziemię o 400 lat.

    Bańka o symetrycznym kształcie

    Opóźnienie to, zwane echem świetlnym wybuchu supernowej, pozwoliło również astronomom zmierzyć widmo światła pochodzącego z eksplozji. Ze względu na kolor widma, astronomowie byli w stanie wywnioskować, że to supernowa typu Ia.

    Ponieważ pozostałość po supernowej ma kształt symetrycznej muszli bądź bańki, łatwo można wyznaczyć jej centrum. To sprawia, że SNR 0509-67.5 jest idealnym środowiskiem do poszukiwania kompanów. Także jej młody wiek świadczy o tym, że wszelkie gwiazdy, które przetrwały, nie zdązyły się od niej mocno oddalić.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:
  • JAKA ENERGIA
    Nie wiesz? Energia emitowana przez Słońce Peru!
    ~astronomik /2012-01-12 14:21
  • madry a glupi
    @madry
    nie ma "sily jadrowej", wiec nie moze byc w rownowadze z sila grawitacji (ktora zreszta jest rozna w roznych miejscach). itp. itd. nieprecyzyjne nic-nie-wyjasniajace komentarze sa (moze) OK nt. polityczne, ale tu irytuja (=pseudowiedza =gdzies dzwoni ale...). po co pisac komentarz kiedy (a) ewidentnie sie "nie do konca rozumie", (b) wszystko jest w podrecznikach...?
    ~arek /2012-01-12 13:48
  • Energia
    Wybuch supernowej zachodzi gdy równowaga pomiędzy siłami grawitacji a fuzjii jądrowej zostaje zachwiana poprzez żelazo. Nieststy dla gwiazdy chwila gdy tworzy żelazo jest jej ostatną gdyż nie może doprowadzic do jego fuzji w inne pierwiastki. Taka gwiazda zapada się grawitacyjnie do granicznego momentu gdy wybucha. W chwili jej wybuchu powtają cięższe niż żelazo pierwiastki (złoto, platyna...).
    Inny typ supernowej to wybuch białego karła, który pożerając inną gwiazdę przekroczył masę krytyczną. tego typu wybuchy służą nam do okreslania odległosci we wszechswiecie gdyż następują one ze stałą siła (jasnością).
    ~madry /2012-01-12 13:32
  • Potęga
    Oto jest potęga Boża
    ~Marta /2012-01-12 12:16
  • Jaka energia
    Jaka energia powoduje taki wybuch i taką dużą jasność?
    ~tom /2012-01-12 11:20

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Przez Polskę przejdzie zimny front, za którym z północy dotrze do nas ochłodzeni...

Wojciech Raczyński

alt

Polska znajduje się pod wpływem klina wysokiego ciśnienia związanego z wyżem Wal...

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Przed nami kolejna fala gwałtownej pogody - rządy przejmuje bowiem pogodowa "Cos...