Uderzenie pioruna. Co je przyciąga i jak się przed nim chronić?

Autor:
red.//az
Źródło:
TVN24.pl
Zgniłocha. Piorun uderzył w stodołę. Stanęła w płomieniach
Zgniłocha. Piorun uderzył w stodołę. Stanęła w płomieniachKontakt 24/Paweł
wideo 2/6
Kontakt 24/PawełZgniłocha. Piorun uderzył w stodołę. Stanęła w płomieniach

Ciało ludzkie nie jest odporne na porażenie piorunem, a jego skutki mogą okazać się tragiczne dla zdrowia i życia. Dlatego  podczas burzy należy unikać miejsc, gdzie piorun uderza najczęściej, a są to np. wysokie konstrukcje, samotne drzewa czy sieci elektryczne. Zdaniem naukowców posiadanie przy sobie czy nawet używanie telefonu komórkowego nie zwiększa ryzyka uderzenia pioruna.

● Energia pioruna może wynosić aż 500 MJ i nieść ze sobą ładunek elektryczny o napięciu 100 milionów volt. To mniej więcej tyle, ile niosłaby ze sobą eksplozja 122 kilogramów trotylu...   ● Ciało ludzkie nie jest odporne na porażenie piorunem, a jego skutki mogą okazać się tragiczne dla zdrowia i życia.  ● Podczas burzy należy unikać miejsc, gdzie piorun uderza najczęściej, a są to np. wysokie konstrukcje, drzewa, sieci elektryczne. ● Nie zwiększa się prawdopodobieństwo uderzenia pioruna w osobę posiadającą włączony telefon komórkowy, jak również wówczas, gdy przez telefon komórkowy jest prowadzona rozmowa. 

Uderzenie pioruna, czyli potencjalne niebezpieczeństwo podczas burzy

Jak powszechnie wiadomo, ogrzane powietrze jest lżejsze od zimnego, dzięki czemu wznosi się wyżej. Wraz z osiągnięciem pewnej wysokości, najczęściej kilku kilometrów nad ziemią, zaczyna się ono gwałtownie rozprężać, jego waga wzrasta, a zawarta w nim para wodna skrapla się. W ten sposób powstaje chmura burzowa. 

W miarę napływu kolejnych mas gorącego powietrza kryształki lodu w jej górnej warstwie zaczynają zderzać się z kroplami wody znajdującymi się w tej dolnej, prowadząc do ich naelektryzowania i inicjując burzę, w trakcie której dochodzi do wyładowań elektrostatycznych, czyli - mówiąc potocznie - piorunów. 

Czym jest i jak powstaje piorun?

W komórce burzowej dochodzi do silnego tarcia kryształów lodu i wody. Jednym ze skutków tego procesu jest „gubienie” elektronów przez przemieszczający się ku górze lód. Wskutek tego górne warstwy chmury stają się elektrododatnie. Z kolei dolne warstwy w dalszym ciągu pozostają elektroujemne, co prowadzi do różnicy potencjałów elektrycznych oraz powstania wyładowania. Energia powstałego w ten sposób pioruna może wynosić aż 500 MJ i nieść ze sobą ładunek elektryczny o napięciu 100 milionów volt. To mniej więcej tyle, ile niosłaby ze sobą eksplozja 122 kilogramów trotylu... 

Temperatura wyładowania wynosi aż 15 tysięcy stopni – to więcej niż na powierzchni Słońca (około 6 tysięcy stopni)! Pioruny mogą przybierać rozmaite kształty, tworząc liczne rozgałęzienia lub linie proste.

Skutki uderzeń pioruna

Uderzenie pioruna może przynieść poważne skutki. Drzewa, które dotknęło wyładowanie, błyskawicznie czernieją wskutek natychmiastowego wyparowania soków, a naturalna krzemionka w ziemi topi się, tworząc szkło. Niezabezpieczone odpowiednią instalacją (piorunochronem) budynki narażone są na poważne niebezpieczeństwo. Powstający wskutek uderzenia impuls elektromagnetyczny jest w stanie poważnie uszkodzić sieć elektroenergetyczną, w praktyce niszcząc przy tym podłączone do niej urządzenia, a wysoka temperatura może doprowadzić do pożaru. 

W przypadku uderzenia w samochód bądź samolot pasażerom nie powinno w zasadzie grozić niebezpieczeństwo, lecz i tak należy liczyć się z możliwością uszkodzenia niektórych podzespołów. Gorzej, jeżeli piorun trafi bezpośrednio w człowieka. Niestety, takie sytuacje również się zdarzają, powodując dramatyczne niekiedy konsekwencje.

Uderzenie pioruna w człowieka

Ogromna energia niesiona przez piorun jest w stanie zabić człowieka na miejscu. Znane są jednak przypadki osób, które wyszły z takiego zdarzenia bez szwanku lub z niewielkimi obrażeniami. Są to jednak szczęśliwe wyjątki. Ciało ludzkie nie jest odporne na porażenie piorunem, a jego skutki mogą okazać się tragiczne dla zdrowia i życia. 

Wysoka temperatura prowadzi do powstania rozległych oparzeń, a porażenie prądem jest w stanie spowodować poważne uszkodzenia układu nerwowego oraz sercowo-naczyniowego. Rytm serca może zostać zaburzony. U osoby porażonej może pojawić się apatia bądź pobudzenie, drgawki czy upośledzenie wzroku i słuchu.

Jak chronić się przed uderzeniami pioruna? Co przyciąga pioruny?

Jeżeli zdarzy się sytuacja, że zostaniemy zaskoczeni przez burzę, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach, które mogą uratować nam życie. Przede wszystkim unikać miejsc, gdzie piorun uderza najczęściej, a są to wysokie konstrukcje, drzewa, sieci elektryczne. Aby uniknąć porażenia piorunem na otwartej przestrzeni powinniśmy:

– trzymać się z daleka od wysokich konstrukcji typu słup, maszt (minimum na odległość wysokości obiektów); – unikać otwartych przestrzeni, brzegów i wzgórz; – unikać przebywania na granicy lasu: lepiej wejść do lasu, ale nie zbliżać się do samotnych drzew czy do małych grup drzew; – w lesie zachować dystans min. 5 metrów od najdłuższej gałęzi; – nie przebywać w wodzie (jezioro, rzeka, morze itd)., ale również unikać miejsc, gdzie zbiera się woda (rowy itd.); – unikać metalowych konstrukcji (jak np. ogrodzenia, balustrady); – nie trzymać w rękach metalowych przedmiotów.

Czy w czasie burzy można używać telefonu lub laptopa?

Czy obowiązuje nas bezwzględny zakaz korzystania z telefonu komórkowego? Naukowcy obalają tezę, jakoby korzystanie ze smartfona w trakcie burzy niosło za sobą zwiększone prawdopodobieństwo bycia rażonym piorunem. Polski Komitetu Ochrony Odgromowej Stowarzyszenia Elektryków Polskich 7 października 2015 zajął stanowisko w tej sprawie. Według PKOO SEP  nie zwiększa się prawdopodobieństwo uderzenia pioruna w osobę posiadającą włączony telefon komórkowy, jak również wówczas, gdy przez telefon komórkowy jest prowadzona rozmowa. 

Powyższe oświadczenie dotyczy również innych urządzeń elektronicznych, które korzystają z transmisji bezprzewodowej. Używając smartfona, tabletu czy laptopa nie musimy obawiać się o swoje bezpieczeństwo podczas burzy.

Jak obliczyć, jak daleko jest burza?

Najlepszą metodą ochrony przed uderzeniami piorunów jest niedopuszczenie do sytuacji, w której mogą nam one zagrażać. Możemy w łatwy sposób obliczyć odległość burzy, licząc sekundy od błysku do grzmotu. Każda z nich odpowiada odległości około 340 metrów

Pomocny w określeniu, gdzie są teraz burze, może okazać się radar burzowy online pokazujący aktualne burze w Polsce oraz lokalizację burz. Sprawdzić, gdzie występują burze online, możemy także wykorzystując mapę chmur burzowych świata. To z pewnością przyczyni się do poprawy naszego bezpieczeństwa w czasie letniego wypoczynku.

Autor:red.//az

Źródło: TVN24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości