Decyzje w sprawie ekshumacji podjęto na posiedzeniu ukraińskiej Państwowej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojny i Represji Politycznych, które odbyło się w piątek 7 sierpnia.
"W ramach realizacji ustaleń osiągniętych przez Ukraińsko-Polską Grupę Roboczą ds. Pamięci Narodowej komisja wyraziła zgodę na przeprowadzenie badań ekshumacyjnych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka" - ogłosił UINP w sobotę we wpisie na Facebooku.
"Ponadto, w ramach działań na rzecz zachowania miejsc pamięci narodu polskiego w Ukrainie, uzgodniono przeprowadzenie badań ekshumacyjnych pochówków osób, które zginęły lub zaginęły bez wieści podczas II wojny światowej na terenie wsi Ugły w hromadzie [gminie - red.] miejskiej Sarny, w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego" - powiadomiono w komunikacie.
W odrębnej decyzji - jak podał UINP - komisja zgodziła się na pobranie próbek materiału genetycznego (DNA) ze szczątków pochowanych w latach 1992–2015 na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Zapowiedź Wołodymyra Zełenskiego
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w lipcu zapowiedział otwarcie archiwów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) i Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczących "tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu" oraz zwiększenie liczby zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje.
Według polskich historyków w lipcu 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków na Wołyniu, co stało się kulminacją zbrodni określanej w Polsce jako ludobójstwo wołyńskie.
Łącznie od lutego 1943 roku do wiosny 1945 roku na Wołyniu i w Galicji Wschodniej zginęło, według badaczy, ponad 100 tysięcy Polaków. Za sprawców uznawani są członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podporządkowanej jej UPA.