Najwyższy przywódca duchowy Iranu ajatollah Ali Chamenei został zabity w czasie ataku USA i Izraela. Zgodnie z irańską konstytucją, jego uprawnienia przechodzą tymczasowo na radę składającą się z prezydenta, zwierzchnika władzy sądowniczej i starszego duchownego z Rady Strażników, do czasu wyboru nowego przywódcy przez Zgromadzenie Ekspertów. Jak wskazuje Reuters, ważną rolę w obradach duchownych, którzy zdecydują, kto zastąpi ajatollaha Alego Chameneiego, prawdopodobnie odegra Hassan Chomeini. To jeden z 15 wnuków ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego, przywódcy rewolucji islamskiej, która obaliła szacha Mohammada Rezę Pahlawiego. To po Ruhollahu Chomeinim urząd przejął Ali Chamenei.
Kim jest Hassan Chomeini?
53-letni Hassan Chomeini pełni symboliczną, ale ważną rolę w życiu publicznym, jako strażnik mauzoleum swojego dziadka w południowym Teheranie. Nigdy nie sprawował funkcji rządowej, ale - według doniesień dziennika "The New York Times" - już w czerwcu 2025, podczas wojny 12-dniowej z Izraelem, został wyznaczony przez Chameneiego na jednego z jego potencjalnych następców.
Jest postrzegany jako duchowny o stosunkowo umiarkowanych poglądach, który wzywa do reform i okazjonalnie wyraża sprzeciw wobec władz. Niektórzy politycy w Iranie postrzegają go jako rywala radykałów, którzy zyskali wpływy za czasów Chameneiego, zwłaszcza jego syna, Modżtaby - ocenia Reuters. Jak pisze "Time" Chomeini ma cieszyć się "szacunkiem wśród Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i wyższych rangą duchownych Iranu".
Bliski przyjaciel Chomeiniego w rozmowie z agencją Reutera w 2015 roku, opisywał go jako postępowego teologa, zwłaszcza w odniesieniu do muzyki, praw kobiet i wolności społecznej. Wnuk ajatollaha ma śledzić trendy w mediach społecznościowych i interesować się filozofią zachodnią - równie mocno, co myślą islamską. Biegle włada językiem arabskim i angielskim, a do 21. roku życia był zapalonym piłkarzem.
W 2012 roku niektórzy reformatorzy namawiali go do kandydowania na prezydenta, ale odmówił. Dziesięć lat temu starał się o start w wyborach do Zgromadzenia Ekspertów, organu odpowiedzialnego za wybór najwyższego przywódcy duchowego. Uzyskał początkowo akceptację Chameneiego, został jednak zdyskwalifikowany przez Radę Strażników.
Według dziennika "The New York Times", poza Chomeinim, wśród swoich potencjalnych następców Chamenei wskazał też szefa władzy sądowniczej Golamhosejna Mohseni Edżeia oraz szefa sztabu ajatollaha Asgara Hedżazi. Nie wskazał natomiast swojego syna. "Modżtaba, który odgrywa ważną zakulisową rolę, cieszy się poparciem niektórych frakcji, ale Chamenei powiedział swoim zwolennikom, że nie chce, aby stanowisko najwyższego przywódcy było dziedziczne" - informował "NYT".
Opracowała Ewa Żebrowska / am
Źródło: Reuters, CNN, Time, Financial Times
Źródło zdjęcia głównego: Iranian Leader Press Office / Getty Images