4 października w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie odbyła się 30. edycja Nagrody Literackiej Nike. Najlepszą książką 2025 roku został uznany "Null" Szczepana Twardocha.
Bohaterem powieści jest Koń, historyk po czterdziestce mieszkający w Warszawie. Gdy w lutym 2022 roku Rosja napada na Ukrainę, wyjeżdża z kraju, by walczyć. Wśród przodków Konia są też Polacy zamordowani na Wołyniu. Tytułowy "Null" to strefa frontu, gdzie rozgrywają się walki.
Jurorzy i czytelnicy byli zgodni - książka Twardocha, opublikowana w 2025 roku przez wydawnictwo Marginesy, zwyciężyła też w Plebiscycie Nike Czytelników "Gazety Wyborczej".
- To moja najważniejsza książka - przyznał Twardoch ze sceny. - To nie jest powieść napisana w jakiejkolwiek sprawie, ona nie ma tezy, o nic nie walczy. Napisałem ją po to, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura - mówił. Podkreślił, że wierzy w Ukrainę i wspiera ją, ale, jak dodał, "literatura to co innego" i działa poza doraźnymi wydarzeniami.
"Te drony mogą kiedyś nadlecieć tutaj"
- Null to miejsce, w którym nie ma nic, ale jest opór - nic. (...) Żyjemy w wielkim lęku i ta książka potrafi zmieniać nas i uczyć, gdzie popełniamy błędy - powiedział przewodniczący jury Witold Bereś. Jak zaznaczył, "nagroda nie wynika z kontekstu". - To świetna literatura, to język pozbawiony politycznej poprawności, który stworzony został na potrzeby opisania tej wojny - powiedział.
- To też książka o samotności wobec technologii. Jak często obawiamy się niewidzialnego oka drona? - mówił Bereś. - Czytając tę powieść, trzymamy kciuki za cierpiących Ukraińców, ale wiemy, że te drony mogą kiedyś nadlecieć tutaj i nas pożreć - powiedział.
Finaliści Nagrody Nike
W czerwcu jury Nagrody Literackiej Nike opublikowało listę 20 nominowanych tytułów. 4 września ogłoszono finałową siódemkę. Znaleźli się w niej:
- Anna Bikont, "Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów", wyd. Czarne,
- Dorota Grabek, "Zmartwychwstanki", wyd. Czarne,
- Justyna Kulikowska, "Wnyki dla światła", wyd. WBPiCAK,
- Krzysztof Łapiński, "Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa", wyd. Agora,
- Weronika Murek, "Urodziny", wyd. Czarne,
- Zyta Rudzka, "Tylko durnie żyją do końca", wyd. W.A.B.,
- Szczepan Twardoch, "Null", wyd. Marginesy
W ubiegłym roku Nagroda Nike trafiła do Elizy Kąckiej za esej "Wczoraj byłaś zła na zielono".