Kierownik programowy Kampanii Przeciw Homofobii Przemysław Walas przekazał, że czwartkowe rozstrzygnięcie NSA dotyczyło trzech par, które zawarły związki małżeńskie poza granicami Polski, jednak w odróżnieniu od sprawy, w której wyrok zapadł w marcu, te pary nie mieszkały na stałe w innym kraju Unii Europejskiej.
- One wyjechały z Polski, zawarły małżeństwa, ale do Polski wróciły i tutaj prowadziły swoje życie, więc to był istotny wyrok, ponieważ NSA rozstrzygał o trochę innym stanie faktycznym - wyjaśnił.
Zaznaczył, że we wszystkich trzech sprawach NSA uchylił decyzje odmowne wojewody mazowieckiego, tym samym obligując Urząd Stanu Cywilnego m.st. Warszawy do dokonania transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw.
Dwa małżeństwa, których dotyczy czwartkowy wyrok, zawarte zostały w Portugalii, a jedno w Niemczech - w Berlinie.
"Trudna i długa walka"
- Nie mam słów. Czuję się niesamowicie. W końcu po czterech latach od zawarcia związku małżeńskiego we własnym kraju jesteśmy małżeństwem - mówił po ogłoszeniu wyroku w rozmowie z reporterką TVN24 Dominiką Ziółkowską Miłosz Przepiórkowski. Z Mateuszem Urbanem zawarli małżeństwo w Niemczech. Jak dodał, walka trwała cztery lata.
- Już teraz, przy wypełnianiu wszelkich formularzy czy dokumentów będziemy mogli napisać, że nie jesteśmy kawalerami, tylko, że mam męża, partnera. Bardzo fajne uczucie - dodał Mateusz Urban.
- Popłakałyśmy się oczywiście. Ogromnie ważny dzień - powiedziała Karolina Skowron-Baka. Jak podkreśliła, "to była trudna i długa walka, bardzo stresująca, ale warta tego". - Czujemy, że jesteśmy częścią historii. Mamy nadzieję też, że pomożemy innym parom tym sposobem - dodała. - Jesteśmy bardzo zadowolone. Nareszcie - komentowała Hanna Baka. Małżeństwo zawarły w 2022 roku na Maderze.
Komentarz pełnomocniczki rządu
Do decyzji NSA odniosła się pełnomocniczka rządu do spraw równości Katarzyna Kotula.
"Dziś kolejne 3 pary zwyciężyły przed NSA ws. transkrypcji. Za wyrokami, pismami i procedurami stoją prawdziwi ludzie, ich rodziny oraz historie o pragnieniu szczęścia, miłości i bezpieczeństwa. To wszystko Wam się po prostu należy! Nie ma na co czekać. Już czas!" - napisała w serwisie X.
Przełomowa decyzja NSA
Marcowy wyrok NSA dotyczył małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 roku w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Chcąc być traktowanymi w kraju jako małżonkowie, mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową, uzasadnioną tym, że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci.
W sprawie tej w 2023 roku NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dwa lata później - w listopadzie 2025 roku - Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków.
Według resortu spraw wewnętrznych i administracji pełna realizacja wytycznych TSUE oraz wprowadzenie procedury transkrypcji wymaga zmian legislacyjnych.
Na początku kwietnia przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazali, że resorty pracują nad rozwiązaniami, które umożliwią wykonanie wyroku NSA. Chodzi o zmianę rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Przewiduje ona zmianę wzoru odpisu skróconego i zupełnego aktu małżeństwa poprzez zastąpienie określeń "kobieta" i "mężczyzna" określeniami "pierwszy małżonek" i "drugi małżonek", a tym samym umożliwienie transkrypcji aktów małżeństw osób tej samej płci.
Źródło: PAP, TVN24