Zróżnicowanie klimatu w strefie zwrotnikowej, jakie są jego cechy?

Źródło:
pwn.pl
Widoki z pustyni Atakama (Chile)
Widoki z pustyni Atakama (Chile)
tvnmeteo.pl
Widoki z pustyni Atakama (Chile)tvnmeteo.pl

Klimat zwrotnikowy to jedna z pięciu stref klimatycznych naszej planety (klasyfikacja Wincentego Okołowicza). W obrębie tej strefy wyróżnia się kilka typów klimatów, a każdy z nich jest zróżnicowany pod względem czynników atmosferycznych. Strefa klimatu zwrotnikowego jest też bardzo różnorodna pod względem fauny i flory.

● Strefa klimatów zwrotnikowych charakteryzuje się średnimi temperaturami miesięcznymi wynoszącymi ponad 10 st. Celsjusza zimą, a latem powyżej 20 st. Celsjusza.

● W strefie zwrotnikowej, ze względu na duże amplitudy temperatury, miejscami jest skrajnie sucho.

● W strefie klimatów zwrotnikowych wyróżnia się m.in. klimat wilgotny, pośredni, kontynentalny suchy i klimat skrajnie suchy.

Jakie są cechy klimatu zwrotnikowego?

Do klimatu zwrotnikowego zalicza się rejony północnego Meksyku, północnej i południowej Afryki, Półwyspu Arabskiego, Półwyspu Indochińskiego i Indyjskiego, środkowej Ameryki Południowej oraz Australii. Wysokie amplitudy temperatur są także charakterystyczne dla południowo-wschodniej części USA. W obrębie strefy zwrotnikowej wyróżnia się następujące typy klimatów:

- wilgotny i wilgotny monsunowy, - pośredni i pośredni monsunowy, - kontynentalny suchy i kontynentalny suchy monsunowy, - wybitnie i skrajnie suchy.

W przypadku obszarów lądowych zaobserwować można wysokie ciśnienie atmosferyczne, malejące na peryferiach. Zjawisko to ma wpływ na niską wilgotność i niewielkie zachmurzenie w okresie letnim. Na obszary lądowe oddziałują silne promienie UV. Latem temperatury osiągają dużą wartość, przekraczając 20 stopni Celsjusza. Obszary lądowe strefy zwrotnikowej to w większości pustynie. Wśród nich warto wskazać Saharę, Atakamę i Ar-Rub al-Chali. Na zachodnich wybrzeżach, prądy morskie wpływają na znaczne ograniczenie opadów atmosferycznych. W przypadku wschodnich wybrzeży obserwuje się natomiast silne wiatry, dzięki którym powietrze jest wilgotne.

ZOBACZ TEŻ: Czym jest las równikowy? Zjawiska pogodowe w strefie równikowej

Jakie są amplitudy temperatur w strefie zwrotnikowej?

W ciągu roku temperatury klimatu zwrotnikowego przekraczają 20 stopni Celsjusza. Wartości wskazywane w danym miesiącu na termometrach są bardziej zróżnicowane niż w przypadku strefy równikowej. W najchłodniejszych dniach temperatura nie spada poniżej 10 stopni Celsjusza. W najcieplejszym okresie termometry mogą wskazywać aż 35 stopni Celsjusza. Latem rzadko zdarza się, by temperatura spadała poniżej 30 stopni. Cechą charakterystyczną klimatu zwrotnikowego są duże amplitudy dobowe. Wynika to z niewielkiego zachmurzenia nieba. Różnice te najsilniej odczuwa się na pustyniach, gdzie dobowe amplitudy przekraczają kilkadziesiąt stopni.

Jakie rośliny i zwierzęta występują w klimacie zwrotnikowym?

W przypadku strefy skrajnie suchej zaobserwować można trawiaste sawanny z akacjami i baobabami, palmy i eukaliptusy. Obszary pustynne nie obfitują natomiast w liczne gatunki roślin ze względu na trudne warunki glebowe i atmosferyczne. W suchej strefie występują buroziemy o silnym odczynie zasadowym wynikającym z dużej ilości wapnia oraz soli. Każdy z tych składników ma niską wartość użytkową. W kontekście gorącej i wilgotnej strefy zwrotnikowej warto wspomnieć o licznych obszarach leśnych, w obrębie których rosną paprocie, buki, palmy i bambusy.

Zwierzęta charakterystyczne dla klimatu zwrotnikowego to m.in. stekowce, dziobaki, koale, krety workowate, kangury i wilki workowate. W Australii żyje także dziki pies dingo. Wśród nietoperzy żyjących w strefie klimatu zwrotnikowego uwagę zwracają rudawki o stucentymetrowej rozpiętości skrzydeł. Inne zwierzęta to m.in. tygrysy, antylopy, węże i krokodyle.

Czym wyróżnia się klimat zwrotnikowy suchy?

Klimat zwrotnikowy suchy rozciąga się na obszary Półwyspu Arabskiego, środkowej Australii, południowych Stanów Zjednoczonych i Wyżyny Meksykańskiej. Opady atmosferyczne w tym rejonie nie przekraczają 300 mm rocznie. Temperatura powietrza dochodzi natomiast do 30 stopni Celsjusza, a amplituda – 40 stopni Celsjusza.

ZOBACZ TEŻ: Huragany. Kiedy powstają, jaką mają siłę i dlaczego często są im nadawane kobiece imiona?

Czym charakteryzuje się klimat zwrotnikowy wilgotny?

W strefie klimatu zwrotnikowego wilgotnego minimalna średnia temperatura wynosi powyżej 10 stopni Celsjusza. Amplituda temperatury natomiast mierzy zazwyczaj poniżej 10 stopni Celsjusza. Opady atmosferyczne w wilgotnym klimacie zwrotnikowym nie przekraczają 2000 mm. Ten typ klimatu występuje m.in. w Australii, Północnym Meksyku i na Florydzie.

Czym wyróżnia się klimat zwrotnikowy monsunowy?

Klimat zwrotnikowy monsunowy obejmuje tereny południowo-wschodniej Azji. Półroczny okres letni stanowi czas obfitych opadów. Zimą powietrze jest natomiast niezwykle suche. Amplituda temperatur wynosi 20 stopni Celsjusza.

Czym jest monsun?

Monsun stanowi układ wiatrów zmieniających kierunek na przeciwny w zależności od panującej pory roku. Wieją one pomiędzy oceanem a lądem. Monsuny dzieli się na:

- letnie z wysokimi opadami, wynikającymi z niskiego ciśnienia nad lądem, a wysokiego nad morzem; - zimowe z suchą pogodą, wysokim ciśnieniem nad lądem, a niskim nad morzem.

Wiatry te powstają na skutek różnic w nagrzewaniu się powierzchni wody i lądu. Monsun letni jest ciepły i wilgotny, a zimowy – suchy i chłodny.

ZOBACZ TEŻ: Czym jest wiatr słoneczny i jakie zjawiska wywołuje?

Źródła: encyklopedia.pwn.pl Vademecum. Geografia, Janusz Stasiak, Zbigniew Zaniewicz, Wydawnictwo pedagogiczne OPERON, 2006 zpe.gov.pl Strefy klimatyczne. Atlas geograficzny, Wincenty Okołowicz, wydawnictwo: PPWK, 1990 Nauka o klimacie. Wydanie II poprawione, Marcin Popkiewicz, Aleksandra Kardaś, Szymon Malinowski, Wydawnictwo Sonia Draga, Wydawnictwo Nieoczywiste, 2019

Autorka/Autor:red.//am

Źródło: pwn.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed czwartkowymi burzami. Alert został ogłoszony dla siedmiu województw.

Alert RCB. "Jeśli możesz, zostań w domu"

Alert RCB. "Jeśli możesz, zostań w domu"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami w czwartek. Najbardziej niebezpieczne burze, z intensywnymi opadami deszczu i gradem, synoptycy zapowiadają w centrum i na południowym wschodzie Polski. Dla kilku województw wydano ostrzeżenia drugiego stopnia.

Burze z gradem i ulewami. Siedem województw szczególnie zagrożonych

Burze z gradem i ulewami. Siedem województw szczególnie zagrożonych

Źródło:
IMGW

50-latek z Auckland został ukarany grzywną po tym, jak w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie, na którym widać, jak skacze z łodzi do wody wprost na orki pływające w pobliżu. Działanie mężczyzny oceniono jako "celowe, szokujące i głupie".

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Źródło:
ABC News, DOC

Co najmniej pięć osób zginęło, a kilkadziesiąt zostało rannych - to bilans ofiar po przejściu potężnego tornada we wtorek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Duża część miejscowości została zniszczona. - To trwało kilka sekund - mówią mieszkańcy, którzy przy pomocy służb usuwają skutki żywiołu. 

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

Źródło:
CNN, Reuters, tvnmeteo.pl

Środa była kolejnym burzowym dniem w Polsce. Strażacy interweniowali kilkaset razy. Ulewny deszcz zalewał domy i posesje. W Radzewie w województwie wielkopolskim piorun uderzył w budynek mieszkalny. Nie ma informacji o poszkodowanych w tym zdarzeniu - poinformowała straż pożarna. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy zdjęcia i nagrania pokazujące skutki gwałtownej pogody.

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, PAP, Kontakt 24

Pogoda na dziś. Czwartek 23.05 w wielu miejscach kraju okaże się burzowy. Zjawiskom będą towarzyszyły ulewny deszcz oraz opady gradu. Lokalnie zrobi się już chłodniej, ale w części Polski utrzyma się gorąco - termometry pokażą do 27 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - czwartek 23.05. Do 27 stopni i wysoka wilgotność

Pogoda na dziś - czwartek 23.05. Do 27 stopni i wysoka wilgotność

Źródło:
tvnmeteo.pl

W kolejnych dniach w pogodzie wciąż będzie się sporo dziać. W wielu miejscach kraju na termometrach zobaczymy wartości zbliżające się do 30 stopni Celsjusza. Do letniej temperatury dołączą burze, które lokalnie mogą przynosić intensywne opady deszczu, a lokalnie nawet gradu.

Gorąca i burzowa aura na razie nam nie odpuści. Pogoda na 5 dni

Gorąca i burzowa aura na razie nam nie odpuści. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

W ostatnich kilkudziesięciu godzinach część mieszkańców Czech musiała zmagać się ze skutkami ulew. Zalane zostały domy, potrzebna była pomoc strażaków.

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

Źródło:
ENEX, plzen.cz, idnes.cz

Potężne tornado przeszło we wrotek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Policja informuje o "licznych ofiarach śmiertelnych" i kilkunastu rannych osobach. Jest wiele zniszczeń.

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

Źródło:
PAP, Reuters

Starship, czyli najpotężniejsza rakieta świata, czeka na swój czwarty testowy lot. Ma się on odbyć za około dwa tygodnie - poinformował Elon Musk, właściciel firmy SpaceX, która skonstruowała statek kosmiczny.

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze szalały we wtorek w Serbii. W mieście Sombor na północy kraju zginęła jedna osoba, w Nowym Pazarze na południu w związku z ryzykiem powodzi ogłoszono stan wyjątkowy. W sąsiedniej Chorwacji tego samego dnia silny wiatr powalał drzewa z korzeniami.

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Źródło:
PAP

Burze z gradem przeszły w poniedziałek nad północną Holandią. Zjawiskom towarzyszyły ulewy, które spowodowały poważne podtopienia. W niektórych wioskach opady były tak intensywne, że woda i grad wdzierały się do budynków przez system kanalizacji.

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Źródło:
Reuters, rtl.nl, Hart van Nederland

Gradobicie przeszło we wtorek nad Majorką. Przez około godzinę nad północną częścią wyspy szalała burza z ulewnym deszczem. Zmiana pogody zaskoczyła żeglarzy przepływających w pobliżu miejscowości Alcudia, w tym Reporterkę 24. Jej relację otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Źródło:
Kontakt 24, Cronica Balear

Od trzech miesięcy odwiedzający zoo w Walencji w Hiszpanii widzą poruszające zachowanie jednej z mieszkających tam szympansic. Zwierzę o imieniu Natalia straciło młode kilka dni po narodzinach i od tego czasu nie chce się z nim rozstać.

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Źródło:
Reuters, abc.es, The Olive Press

Lokalne władze apelują o spokój po poniedziałkowym trzęsieniu ziemi we Włoszech, w wyniku którego konieczna była ewakuacja mieszkańców. Chociaż zniszczenia okazały się niewielkie, aktywność sejsmiczna budzi niepokój - została bowiem odnotowana w rejonie największego superwulkanu Europy, Pól Flegrejskich.

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

Źródło:
PAP, The Guardian, La Reppublica

Wrony zaatakowały mieszkańców miasta Nisz w Serbii. Agresywne zachowanie ptaków może dziwić, ale było ono podyktowane instynktem rodzicielskim. Lokalne media ostrzegły, że podobne sytuacje mogą zdarzać się jeszcze przez kilka dni.

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Źródło:
PAP, jugmedia.rs

W Polsce zaczął się letni sezon burzowy. To niebezpieczne zjawiska, które są zagrożeniem dla naszego zdrowia, a nawet życia i powodują duże szkody materialne. Jak zachować się w czasie burzy, by być bezpiecznym?

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

Źródło:
tvnmeteo.pl, policja.pl

Silna burza gradowa nawiedziła w poniedziałek Gniezno. Zrobiło się biało jak od śniegu, a w wyniku ulewy zalane były ulice i budynki. Trwa sprzątanie i liczenie strat. Jak mówiła na antenie TVN24 synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, zaczął się okres "typowo letni, z krótkotrwałymi, ale bardzo niebezpiecznymi burzami".

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, IMGW

Rośnie liczba ofiar śmiertelnych trwającej od początku maja ogromnej powodzi w stanie Rio Grande do Sul na południu Brazylii. Zginęło prawie 160 osób, niemal 90 osób jest poszukiwanych - podały władze. Utrzymujące się opady i wysoka woda doprowadziły do pojawienia się drapieżnych zwierząt na zalanych ulicach miast tego regionu.

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Nie żyje 23-letni wspinacz, poszukiwany przez kilka dni po tym, jak zaginął w Górach Skalistych w Stanach Zjednoczonych - poinformowały władze Parku Narodowego Gór Skalistych. W dniu, w którym wysłał ostatnią wiadomość, przez park przeszły silne burze. Wstępne dochodzenie wykazało, że mężczyzna "spadł z dużej wysokości".

Burza zaskoczyła go w górach, 23-latek "spadł z dużej wysokości"

Źródło:
CNN, tvn24.pl

Naukowiec z Brazylii prowadził badania nad jadowitymi wężami poprzez... wielokrotne nadeptywanie na nie. Celem było sprawdzenie, w jakich sytuacjach są najbardziej skłonne do ataku. Wężom nic się nie stało - w przeciwieństwie do samego badacza.

Nadepnął na grzechotniki ponad 40 tysięcy razy

Nadepnął na grzechotniki ponad 40 tysięcy razy

Źródło:
Science, dw.com, ADW

Śliniki luzytańskie mogą stanowić zagrożenie dla populacji wilków. Chociaż te inwazyjne ślimaki wyglądają niegroźnie, są wektorami wielu groźnych patogenów. Nie przepadają za nimi również rolnicy.

Ten ślimak skolonizował Polskę. "Choć trudno w to uwierzyć, może być zagrożeniem dla wilka!"

Ten ślimak skolonizował Polskę. "Choć trudno w to uwierzyć, może być zagrożeniem dla wilka!"

Źródło:
Karkonoski Park Narodowy, GDOŚ, WCVM

Mikroplastik został znaleziony w ludzkich i psich jądrach. Badanie amerykańskich naukowców wskazało, że w tkankach męskiego układu rozrodczego mogą gromadzić się spore ilości tworzyw sztucznych. Ich obecność może powodować problemy z płodnością.

Składnik toreb i butelek przenika do jąder

Składnik toreb i butelek przenika do jąder

Źródło:
PAP, UNM

Bolid przemknął w niedzielną noc po niebie nad Portugalią. Jego spaleniu w atmosferze towarzyszył efektowny rozbłysk, który na kilka chwil zabarwił niebo na niebiesko. Fragmenty kosmicznej skały prawdopodobnie spadły na ląd.

Błękitna kula ognia zmieniła noc w dzień

Błękitna kula ognia zmieniła noc w dzień

Źródło:
Publico

Zmiany klimatu negatywnie oddziałują na ludzi z chorobami mózgu - twierdzą brytyjscy naukowcy na łamach pisma "Lancet Neurology". Z badań wynika, że szczególnie niebezpieczne są ekstrema związane z temperaturą powietrza i jej duże wahania.

Zbadali wpływ zmian klimatu na chorych. Ci pacjenci są szczególnie narażeni

Zbadali wpływ zmian klimatu na chorych. Ci pacjenci są szczególnie narażeni

Źródło:
PAP

Kleszcz afrykański, nazywany też wędrownym, pojawił się w Europie, a być może także w Polsce. Maciej Grzybek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnił na antenie TVN24, że badanie obecności tego pajęczaka w naszym kraju jest ważne ze względu na przenoszone przez niego choroby. Jak opowiadał, każdy z nas może pomóc w poszukiwaniach.

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Kleszcz afrykański. Ekspert o tym, jak poważne stanowi zagrożenie

Źródło:
TVN24, tvnmteo.pl

W zeszłym tygodniu Ziemia doświadczyła burzy geomagnetycznej, która zaowocowała zorzami polarnymi widocznymi nawet stosunkowo blisko równika. W rozmowie z tvnmeteo.pl Helena Ciechowska z Centrum Badań Kosmicznych PAN wyjaśniła, jak powstają "światła północy" i dlaczego od pewnego czasu są szczególnie efektowne.

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

"Wygląda na to, że zaczynamy maksimum cyklu słonecznego"

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl, scientificamerican.com