Centrum Gdyni na liście UNESCO

Kamienica czynszowa Mariana Krenskiego
Wczesnomodernistyczne śródmieście Gdyni
Źródło wideo: TVN24
Źródło zdj. gł.: Michał Dębkowski TVN24
Modernistyczne Centrum Gdyni zostało wpisane na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Decyzja w tej sprawie zapadła w poniedziałek podczas 48. sesji komitetu w południowokoreańskim Pusanie.

- Te chwile dedykujemy wszystkim mieszkankom i mieszkańcom naszego miasta, którzy każdego dnia dbają o to wyjątkowe dziedzictwo i będą je chronić dla wszystkich pokoleń. Dziękuję - powiedziała tuż po głosowaniu Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka miasta Gdyni.

- W imieniu miasta chciałabym wyrazić naszą szczerą wdzięczność za ten wpis - kontynuowała, dziękując za zaufanie komitetu oraz cenne rekomendacje ICOMOS (Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych). Zaznaczyła, że decyzja ta jest szczególnie ważna ze względu na tegoroczne obchody stulecia miasta. - Wasza decyzja to wspaniały prezent z okazji naszej rocznicy i hołd dla wizji oraz determinacji ludzi, którzy stworzyli jedno z wielkich modernistycznych miast Europy - podkreśliła Gorzeńska.

Także ambasador Mariusz Lewicki, Stały Przedstawiciel RP przy UNESCO wyraził wdzięczność za decyzję o wpisaniu linearnego miasta modernistycznego na listę światowego dziedzictwa. Jak zaznaczył, że w ten sposób doceniono nie tylko wyjątkowy projekt urbanistyczny, ale także wysiłki Polski związane z odzyskaniem niepodległości po I wojnie światowej oraz pokolenia obywateli Gdyni, którzy budowali i wciąż budują to miasto od momentu jego powstania dokładnie sto lat temu.

Informację o wpisaniu na listę UNESCO podano w poniedziałek na stronie Urzędu Miasta - gdynia.pl.

"Międzynarodowe grono ekspertów, które obradowało w koreańskim Busan przez ostatni tydzień dokładnie przyjrzało się gdyńskiemu, uzupełnionemu wnioskowi (przypomnijmy, że modernistyczne Śródmieście było jedynym polskim kandydatem do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa) i potwierdziło, że Gdynię wyróżniają cechy niespotykane w innych miastach z podobną architekturą" - czytamy na stronie magistratu.

Zobacz więcej: Gdynia. Sto lat z morza i marzeń

- To dzień, który zapisze się w historii Gdyni. Wielki powód do dumy i jednocześnie zobowiązanie do dalszej troski o to wyjątkowe miejsce dla przyszłych pokoleń. To także potwierdzenie, że wizja, od której ponad sto lat temu rozpoczęła się historia nowoczesnej Gdyni, zachowała swoją siłę i uniwersalne znaczenie. Wpis jest przede wszystkim hołdem dla ludzi odważnych: urbanistów, architektów, inżynierów i budowniczych, którzy uwierzyli, że z niewielkiej wsi można stworzyć nowoczesny port i miasto. Ten sukces należy również do kolejnych pokoleń Gdynianek i Gdynian, którzy przez dziesięciolecia troszczyli się o swoje miasto i czynią to nadal - przekazała w komunikacie prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek.

Gdynia na liście UNESCO. Te miejsca są wyjątkowe

Wpisany na listę obszar to zwarty kwartał o powierzchni 87,9 ha zlokalizowany w gdyńskim Śródmieściu. Jego granice wyznaczają m.in. ulice Jana z Kolna, Wójta Radtkego i Świętego Piotra od północy oraz linia torów kolejowych od zachodu.

W opublikowanym na stronie UNESCO opisie zaznaczono, że centrum obejmuje dwie najważniejsze osie ulic oraz międzywojenne kwartały zabudowy, odzwierciedlające "zastosowanie idei modernistycznych na szeroką skalę". Zwrócono uwagę, że tworzą one charakterystyczny, zwarty organizm miejski o wyrazistych, indywidualnych formach architektonicznych. Jak wskazano, śródmieście wraz z willami na Kamiennej Górze ilustruje radykalne zerwanie z historyzmem w procesie przekształcania wsi Gdynia w nowe "główne okno na świat" państwa polskiego w okresie międzywojennym.

Więcej o wyjątkowej części Gdyni przeczytasz tutaj >>>

Gdynia ponowiła starania o status po tym, jak w 2025 r. wniosek odesłano do uzupełnienia w celu doprecyzowania strefy buforowej i wdrożenia mechanizmów oceny inwestycji.

Czym jest lista UNESCO

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO powstaje na mocy międzynarodowej konwencji z 1972 r. o ochronie dziedzictwa kulturalnego i naturalnego. Trafiają na nią obiekty charakteryzujące się "wyjątkową powszechną wartością".

Polska ma na liście UNESCO 18 obiektów. Światowy rejestr obejmuje blisko 1250 miejsc.

Źródło: PAP
Czytaj także: