Jak wyjaśnił Zełenski, przedstawiciele SpaceX mieli w rozmowie z ukraińskim resortem obrony oświadczyć, że firma nie wprowadziła żadnych ograniczeń. "Twierdzą, że jest to jakaś kwestia techniczna. My tak nie uważamy. Nie chodzi o to, czy im wierzymy, czy nie. Po prostu nie podzielamy tego stanowiska" - przekazał Zełenski w piątek dziennikarzom. Agencja Interfax-Ukraina przywołała jego wypowiedź w sobotę.
Ograniczenia, jak poinformował ukraiński przywódca, występują już piąty dzień. Ukraina codziennie testuje system w różnych obszarach i potwierdza problemy z jego działaniem. "Oznacza to, że nie są to pojedyncze przypadki, lecz zjawisko masowe" - ocenił Zełenski.
Kto odpowiada za ograniczenia?
Zełenski przekazał, że na okupowanych przez Rosję terytoriach Ukrainy utrzymują się ograniczenia Starshield dla obiektów o prędkości powyżej 161 km/h, podczas gdy rosyjskie drony osiągają prędkość około 320-380 km/h. Jego zdaniem to niepokojąca sytuacja, która może mieć podłoże polityczne i może świadczyć o częściowym nieuznawaniu okupowanych terytoriów za część Ukrainy.
"Dlatego uważam, że mamy prawo podnosić tę kwestię i domagać się przywrócenia poprzedniej prędkości" - zaznaczył.
Zełenski przypomniał, że wcześniej rozmawiał o ograniczeniach w działaniu Starshield z sekretarzem stanu USA Markiem Rubio. Jak wyjaśnił prezydent, po tej rozmowie nie występowały problemy z ostrzeganiem o atakach rakiet balistycznych i wymianą informacji wywiadowczych czy ograniczenia w działaniu Starlink i Starshield. Rubio miał przekazać, że Starshield w większym stopniu podlega rządowi USA niż firmie SpaceX.
Zdaniem Zełenskiego obecne ograniczenia w działaniu Starshield wskazują na to, że wprowadziła je firma SpaceX. "Tak informuje mnie nasz zespół. Nie do końca zgadza się to z tym, co słyszeliśmy wcześniej. Dlatego wszystko trzeba dokładnie wyjaśnić" - podkreślił.
Media: demokraci chcą wyjaśnień od SpaceX
Według "Wall Street Journal" senatorzy z Partii Demokratycznej Jeanne Shaheen i Chris Coons zamierzają wszcząć dochodzenie w tej sprawie po przejęciu przez demokratów kontroli nad Kongresem w styczniu. Politycy chcą zbadać ograniczenia w usługach Starlink i Starshield, do których doszło między 12 a 24 października, a także 12 listopada.
Senatorzy mieli wezwać SpaceX do zachowania całej dokumentacji związanej z ograniczeniami. Dali firmie Muska czas do 30 listopada na potwierdzenie, że spełniła zawarte w liście żądania, oraz udzielenie odpowiedzi na pytania o nadzór nad Starlinkami.
"Nowe ograniczenia budzą obawy, że systemy, na których polega rząd USA, będą nadal podatne na zakłócenia" - napisali Shaheen i Coons w liście cytowanym przez "WSJ".
Dotychczas nie pojawiła się oficjalna informacja o tym, kto zdecydował o zmianach w funkcjonowaniu systemu Starshield dla ukraińskiej armii. "WSJ" podał w październiku, że była to decyzja Muska, podczas gdy inne światowe media wskazywały na możliwy udział Białego Domu.
Kolejne ograniczenia w działaniu systemu Starshield
Ukraina korzysta zarówno z komercyjnej sieci Starlink, jak i wojskowego systemu Starshield. Ograniczenia w dostępie do sieci poważnie utrudniają stronie ukraińskiej przechwytywanie rosyjskich dronów, w tym odrzutowych. Ukraińskie jednostki Bars nie mogą obecnie strącać ich w pobliżu linii frontu. Linia ich oddziaływania przesuwa się w głąb terytorium, co daje Rosjanom większe możliwości przeprowadzania ataków.
O problemach z prędkością sieci Starlink i Starshield Kijów informował również w październiku.