Prezydencki doradca: KRS w wojence z Ziobrą posłużył się młodymi ludźmi jak amunicją

[object Object]
Prezydencki doradca prof. Andrzej Zybertowicz: KRS w wojence z Ziobrą posłużył się młodymi ludźmi jak amunicjątvn24
wideo 2/35

- Grono dobrze wykształconych ludzi padło ofiarą politycznego zamachu Ziobry na system sądownictwa - ocenił w "Kawie na ławę" w TVN24 poseł PO Bartosz Arłukowicz, komentując sprawę wstrzymywania przez Krajową Radę Sądownictwa mianowania asesorów wskazanych przez ministerstwo sprawiedliwości. - KRS w wojence z ministrem Ziobrą posłużył się młodymi ludźmi jak amunicją - odparł na to prezydencki doradca profesor Andrzej Zybertowicz.

W poniedziałek Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła zgłosić sprzeciw wobec 265 asesorów, którzy we wrześniu tego roku odebrali akty mianowania od ministra sprawiedliwości na czas nieokreślony. Rada uzasadniła swą decyzję brakami formalnymi - między innymi brakiem aktualnych zaświadczeń lekarskich i psychologicznych.

W ocenie asesorów przewodniczący KRS powinien był wezwać danego kandydata do uzupełnienia braku, co nie nastąpiło. Asesorom przysługują indywidualne odwołania do Sądu Najwyższego.

"Za ten stan odpowiada obecna władza"

Do decyzji KRS odniosło się w niedzielę w komunikacie Stowarzyszenie "Iustitia".

"Stowarzyszenie Sędziów Polskich 'Iustitia' wyraża zaniepokojenie losem 265 asesorów sądowych, którzy wskutek sprzeciwu Krajowej Rady Sądownictwa zostali, chociażby czasowo, pozbawieni możliwości wykonywania zawodu, do którego przez wiele lat się kształcili" - podkreślono w stanowisku zamieszczonym na stronie internetowej stowarzyszenia.

W ocenie "Iustitii" to "jednak nie decyzja Krajowej Rady Sądownictwa doprowadziła do krytycznej sytuacji w wymiarze sprawiedliwości, lecz wstrzymywanie przez Ministerstwo Sprawiedliwości od około dwóch lat konkursów na kilkaset stanowisk sędziowskich".

Autorzy stanowiska wyrazili przy tym pogląd, że przyczyną obecnej sytuacji jest niejasna treść wielokrotnie nowelizowanych przepisów regulujących status aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. "Za ten stan odpowiada władza polityczna" - czytamy w oświadczeniu "Iustitii".

Stowarzyszenie zwróciło się do ministra sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa o "rozpoczęcie - przy udziale przedstawiciela Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i innych zainteresowanych - rozmów zmierzających do znalezienia rozwiązania, które zagwarantuje obywatelom pełnienie urzędu przez osoby przygotowane do tego należycie pod każdym względem, posiadające gwarancje niezawisłości i właściwości niezbędne do wykonywania służby asesora".

"Jeżeli jedyną przyczyną sprzeciwu był brak zaświadczeń, którymi asesorzy dysponowali, a jedynie ich nie złożyli wobec zapewnień swych przełożonych, że nie jest to konieczne, należy rozważyć możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa" - czytamy w oświadczeniu "Iustitii".

"Posłużyli się młodymi ludźmi jak amunicją"

Sprawę odrzucenia przez KRS kandydatów na asesorów sądowych skomentowali też w niedzielę goście "Kawy na ławę" w TVN24. Zdaniem Bartosza Arłukowicza z Platformy Obywatelskiej "grono dobrze wykształconych ludzi padło ofiarą politycznego zamachu Ziobry na system sądownictwa".

- Jeżeli jest tak, że ci młodzi ludzie mają składać przyrzeczenie przed prokuratorem generalnym, to oni z natury rzeczy są poddani presji. Oni będą też oceniani przez prokuratora generalnego. To pokazuje absurd tej sytuacji, w jakiej znaleźli się ci młodzi ludzie - przekonywał były minister zdrowia.

Prezydencki doradca, profesor Andrzej Zybertowicz odpowiedział na te słowa, że to "KRS tocząc wojenkę z ministrem Ziobrą, posłużył się młodymi ludźmi jako amunicją".

"KRS mógł się zachować inaczej"

- Ciekawe jest coś innego. Miałem ostatnio kontakt ze środowiskiem sędziowskim. Sędziowie są rozczarowani, że nie dostaną do pomocy asesorów. Są przeciążeni pracą i mają mieszane uczucia po tej decyzji KRS - stwierdził profesor Zybertowicz. - KRS w rzeczywistości obniżył swoją reputację w części środowiska sędziowskiego - dodał.

- Na 60 wniosków do rozpatrzenia tylko dwa były pełne, ale wina leży po obu stronach. KRS mógł się zachować inaczej. Mógł zawiesić postępowanie do chwili uzupełnienia dokumentacji. Wykazać, co jest (brakujące) i to by trwało dwa dni. Sędziowie byliby już dzisiaj asesorami - ocenił z kolei poseł Kukiz '15 Marek Jakubiak.

Wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki podkreślił za to, iż jego zdaniem "decyzja KRS pokazuje, że to nie system, tylko jednak ludzie są problemem". - Polskie sądownictwo jest nieefektywne. Do tej pory mówiło się, że problemem są ustawy i system. Ta decyzja pokazała, że to my mamy rację, że winni są ludzie, którzy nie potrafią się wznieść ponad podziały polityczne - przekonywał Jaki.

"Ziobro dostał po łapach"

- Nie było dobrego rozwiązania z tej sytuacji. Co by KRS nie zrobiła, to byłoby źle - komentował poseł PSL Piotr Zgorzelski. - Jest czas na refleksję. Jest artykuł 45. ustawy o KRS, który daje możliwość wznowienia postępowania. Właśnie w imię tych młodych ludzi, którym powinno się dać szansę rozpoczęcia pięknego zawodu sędziego - dodał.

Katarzyna Lubnauer oceniła, że "KRS się broni, a Zbigniew Ziobro dostał po łapach ze względu na błędy formalne, które były we wnioskach".

- Szkoda tylko, że ofiarą tej wojny padli Ci młodzi ludzie - powiedziała posłanka Nowoczesnej.

Goście "Kawy na ławę" komentują spór KRS z ministrem sprawiedliwości
Goście "Kawy na ławę" komentują spór KRS z ministrem sprawiedliwościtvn24

ZOBACZ CAŁĄ ROZMOWĘ W PROGRAMIE "KAWA NA ŁAWĘ"

Autor: mnd//now / Źródło: PAP/TVN24

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości

Autobus regionalnej linii uderzył w konstrukcję tunelu w gminie Pineda de Mar w prowincji Barcelona w Hiszpanii. Pojazd utknął niemal w pozycji pionowej. Kilkadziesiąt osób zostało rannych.

Wypadek autobusu niedaleko Barcelony. Kilkadziesiąt osób rannych

Wypadek autobusu niedaleko Barcelony. Kilkadziesiąt osób rannych

Źródło:
PAP, Reuters

Sieć drogerii Kontigo zamierza zlikwidować wszystkie placówki stacjonarne działające na terenie Polski. "Trwa proces zamykania ostatnich 15 sklepów sieci, który rozpoczął się w drugim kwartale bieżącego roku" - przekazano w odpowiedzi na pytania redakcji biznesowej tvn24.pl. Firma chce się skupić na sprzedaży przez internet.

Sieć drogerii likwiduje sklepy w Polsce. "Trwa proces zamykania"

Sieć drogerii likwiduje sklepy w Polsce. "Trwa proces zamykania"

Źródło:
tvn24.pl

Inflacja bazowa, czyli po wyłączeniu cen żywności i energii, w czerwcu 2024 roku wyniosła 3,6 procent procent rok do roku - poinformował Narodowy Bank Polski (NBP). W maju ten wskaźnik wynosił 3,8 procent.

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Jak podaje Human Rights Watch, w Salwadorze, odkąd dwa lata temu prezydent tego kraju ogłosił "wojnę z gangami", aresztowanych zostało około trzech tysięcy dzieci. Organizacja wskazuje, że wiele spośród nich nie miało żadnych powiązań z działalnością przestępczą i zostało zmuszonych do składania obciążających siebie zeznań. Odnotowano przypadki traktowania ich w sposób, który został uznany za tortury.

Tysiące dzieci aresztowanych w Salwadorze. Niektóre miały być torturowane

Tysiące dzieci aresztowanych w Salwadorze. Niektóre miały być torturowane

Źródło:
HRW.org, The Guardian

Wypoczywająca w Krynicy Morskiej turystka odpłynęła 400 metrów od brzegu na dmuchanym materacu. Gdy dotarli do niej policjanci, sprawiała wrażenie jakby się obudziła. Pouczyli 33-latkę i eskortowali ją do brzegu.

Dryfowała na dmuchanym materacu kilkaset metrów od brzegu

Dryfowała na dmuchanym materacu kilkaset metrów od brzegu

Źródło:
KPP Nowy Dwór Gdański

Odeszła Ewa Ciepiela, aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Artystka miała 83 lata. Od kilkudziesięciu lat była związana ze Starym Teatrem w Krakowie.

"Tworzyła niezapomniane kreacje w spektaklach najwybitniejszych polskich reżyserów"

Źródło:
PAP

- Do gmachu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rogu Nowogrodzkiej i Brackiej wszedł mężczyzna, który w torbie miał niebezpieczne przedmioty - powiedział Jakub Pacyniak ze śródmiejskiej policji.

Akcja służb w ministerstwie. Do gmachu "wszedł mężczyzna, który w torbie miał niebezpieczne przedmioty"

Akcja służb w ministerstwie. Do gmachu "wszedł mężczyzna, który w torbie miał niebezpieczne przedmioty"

Źródło:
PAP

Troje turystów zmarło w weekend na szlakach w stanowych i narodowych parkach w amerykańskim stanie Utah, gdzie panował upał przekraczający 38 stopni Celsjusza. To ojciec z córką oraz znaleziona w odległej lokalizacji 30-letnia kobieta.

Zabrakło im wody. Ojciec z córką zmarli podczas wędrówki

Zabrakło im wody. Ojciec z córką zmarli podczas wędrówki

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Odpoczywający w Łebie plażowicze pomogli utworzyć "łańcuch życia" w reakcji na wiadomość, że w wodzie zaginęła 12-letnia dziewczynka. Do akcji zaangażowano też Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa oraz policję.

Plażowicze utworzyli "łańcuch życia"

Plażowicze utworzyli "łańcuch życia"

Źródło:
TVN24

Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie dotyczące wzrostu kryteriów dochodowych w pomocy społecznej. Od 1 stycznia 2025 roku dla osoby samotnie gospodarującej kryterium wyniesie 1010 złotych, a dla osoby w rodzinie - 823 złotych - poinformowało we wtorek ministerstwo rodziny.

Dla kogo pomoc społeczna? Rząd przyjął nowe progi dochodowe

Dla kogo pomoc społeczna? Rząd przyjął nowe progi dochodowe

Źródło:
PAP

Zawyżone kursy walutowe, niespodziewane opłaty w zagranicznych bankomatach czy nawet kilkukrotnie droższe bilety do popularnych atrakcji u pośredników - to tylko kilka z finansowych pułapek, na które natknąć może się turysta, udający się poza granice kraju. - Można stracić nawet kilkaset złotych - mówi w rozmowie z tvn24.pl dziennikarz ekonomiczny Maciej Samcik z portalu "Subiektywnie o finansach".

Finansowe pułapki na wakacjach. "Można stracić nawet kilkaset złotych"

Finansowe pułapki na wakacjach. "Można stracić nawet kilkaset złotych"

Źródło:
tvn24.pl

Żona Corey'ego Comperatore, strażaka śmiertelnie postrzelonego podczas sobotniego wiecu Donalda Trumpa, odmówiła odebrania telefonu od prezydenta USA Joe Bidena. Rozmawiając z amerykańskimi mediami kobieta wyznała, że jej mąż był "oddanym" wyborcą Partii Republikańskiej i "nie chciałby, żebym z nim rozmawiała".  

Wdowa po zabitym strażaku nie odebrała telefonu od prezydenta. "Mąż by tego nie chciał"

Wdowa po zabitym strażaku nie odebrała telefonu od prezydenta. "Mąż by tego nie chciał"

Źródło:
New York Post, tvn24.pl

W piątek ćwiczył na strzelnicy, w sobotę kupił drabinę i 50 sztuk amunicji - tak portal telewizji CNN opisuje ostatnie działania Thomasa Matthew Crooksa, który dokonał zamachu na Donalda Trumpa.

48 godzin przed zamachem na Trumpa. Napastnik kupił amunicję, drabinę i ćwiczył na strzelnicy

48 godzin przed zamachem na Trumpa. Napastnik kupił amunicję, drabinę i ćwiczył na strzelnicy

Źródło:
CNN, tvn24.pl

Gdzie jest burza? We wtorek 16.07 nad niektórymi częściami kraju pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Wiatr rozpędza się do 80 kilometrów na godzinę, miejscami pada grad. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Obficie pada i mocno wieje w wielu regionach kraju

Gdzie jest burza? Obficie pada i mocno wieje w wielu regionach kraju

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Roberta Metsola została wybrana na przewodniczącą Parlamentu Europejskiego. Będzie to jej druga z rzędu 2,5-roczna kadencja na tym stanowisku.

Wybrali przewodniczącą Parlamentu Europejskiego

Wybrali przewodniczącą Parlamentu Europejskiego

Źródło:
TVN24

23-latek, który w weekend nożem zaatakował trzy osoby na polu namiotowym w Boszkowie (Wielkopolska), usłyszał już zarzuty. Przyznał się, został tymczasowo aresztowany. Twierdzi, że zaatakował w reakcji na wcześniejsze zachowanie pokrzywdzonych.

Nożownik z pola namiotowego z zarzutami. Powiedział, co nim kierowało

Nożownik z pola namiotowego z zarzutami. Powiedział, co nim kierowało

Źródło:
tvn24.pl

Policjanci z Chęcina (Świętokrzyskie) zauważyli na trasie ekspresowej S7 stojącego na jezdni konia. Bezpiecznie sprowadzili zwierzę z drogi i zaczęli poszukiwania właściciela.

Zagubiony koń na drodze ekspresowej

Zagubiony koń na drodze ekspresowej

Źródło:
tvn24.pl, KMP Kielce

Włoska policja uwolniła 33 obywateli Indii wykorzystywanych do pracy w "niewolniczych" warunkach. Poszkodowani zostali ściągnięci w okolice Werony, pozbawieni paszportów i zmuszani do codziennej pracy w fatalnych warunkach sanitarnych. Jak zauważają lokalne media, sprawa ta to tylko część szerszego systemu wyzysku rozpowszechnionego w wielu regionach Włoch.

Kilkadziesiąt osób uwolniono z "niewolnictwa" we Włoszech

Kilkadziesiąt osób uwolniono z "niewolnictwa" we Włoszech

Źródło:
BBC, La Stampa, Il Post

Picie napojów alkoholowych, gdy jest gorąco, może doprowadzić między innymi do wzrostu ryzyka udaru cieplnego i do odwodnienia. - Wysoka temperatura dodatkowo nasila efekty działania alkoholu, dlatego w czasie upałów warto całkowicie zrezygnować z jego spożywania - tłumaczy kardiolog doktor habilitowany Adam Janas i przypomina, czym najlepiej nawadniać się w takie dni.

Tego nie pij w upalny dzień

Tego nie pij w upalny dzień

Źródło:
PAP

W Krakowie pracownicy prywatnej firmy medycznej zajmującej się przewozem osób chorych, zatrzasnęli w karetce pacjenta. Na zewnątrz panował upał, a mężczyzna przebywał w pojeździe kilkadziesiąt minut. Ostatecznie szybę wybił jego syn. Wtedy medycy weszli do środka i sprawdzili, w jakim stanie jest pacjent. Jak zapewnia właściciel firmy, "nie doszło do pogorszenia jego stanu".

Zatrzasnęli chorego w karetce, syn wybił szybę

Zatrzasnęli chorego w karetce, syn wybił szybę

Źródło:
TVN24, Radio Zet

Najdroższe mieszkanie w Polsce, usytuowane na gdańskiej Wyspie Spichrzów, zostało sprzedane na początku 2024 roku za prawie 25 milionów złotych - poinformował "Forbes". Dotychczas najdroższy był apartament w wieżowcu Złota 44. Słynny inwestor Rafał Zaorski zapłacił za lokal prawie 22,9 miliona złotych.

Najdroższe mieszkanie w Polsce. Nowy rekord

Najdroższe mieszkanie w Polsce. Nowy rekord

Źródło:
Forbes, tvn24.pl

Jedna osoba została poszkodowana w wyniku pożaru pawilonu handlowego, do którego we wtorek rano doszło we Władysławowie. Z ogniem walczyło osiem zastępów straży pożarnej. Trwa dogaszanie pożaru.

Pożar pawilonu handlowego, jedna osoba poparzona

Pożar pawilonu handlowego, jedna osoba poparzona

Źródło:
Kontakt24

Funkcjonariusze z delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Szczecinie zatrzymali mężczyznę podejrzewanego o działanie w zorganizowanej grupie przestępczej wyłudzającej pieniądze z programów realizowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Jak przekazało CBA, NCBR poniosło szkodę w wysokości 800 tysięcy złotych.

Sprawa o wyłudzenie 800 tysięcy złotych z NCBR. CBA zatrzymało podejrzanego

Sprawa o wyłudzenie 800 tysięcy złotych z NCBR. CBA zatrzymało podejrzanego

Źródło:
PAP

Prokuratorzy zawnioskują do sądu o areszt dla Marcina Romanowskiego - poinformował prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Wcześniej wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha stwierdził, że jeśli prokuratura zdecyduje się na taki krok, "to znaczy, że w jej ocenie jest wysokie prawdopodobieństwo mataczenia".

Prokurator krajowy: Będzie wniosek o areszt dla Romanowskiego. Są przesłanki

Prokurator krajowy: Będzie wniosek o areszt dla Romanowskiego. Są przesłanki

Źródło:
PAP, TVN24

Po wizycie niemieckiego kanclerza Olafa Scholza w Warszawie wrócił temat reparacji wojennych. Jednak w trwającej debacie publicznej politycy raz mówią o "reparacjach", innym razem o "odszkodowaniach". Oba terminy oznaczają jednak inne pieniądze i dla kogo innego. Wyjaśniamy.

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Źródło:
Konkret24

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed burzami we wtorek. Alert został ogłoszony na terenie niemal całej Polski. Służby informują, że może dochodzić do przerw w dostawie prądu.

Alert RCB dla 15 województw

Alert RCB dla 15 województw

Źródło:
tvnmeteo.pl, RCB

Parlament Rumunii ponad dwukrotnie zwiększył kwotę odstrzału niedźwiedzi brunatnych. To reakcja na śmierć 19-letniej turystki, którą w ubiegłym tygodniu na górskim szlaku w Karpatach Południowych zaatakowała niedźwiedzica. Ustawę przyjęto niemal jednogłośnie, choć spotkała się również z krytyką.  

19-latka zginęła na karpackim szlaku. Podwojono liczbę niedźwiedzi do odstrzału

19-latka zginęła na karpackim szlaku. Podwojono liczbę niedźwiedzi do odstrzału

Źródło:
PAP, Radio Wolna Europa, The Guardian, tvn24.pl

Córka imigrantów wychowana na przedmieściach San Diego, prawniczka, absolwentka prestiżowych uczelni. Usha Vance ma szansę zostać "drugą damą" Stanów Zjednoczonych. Jej mąż - od poniedziałku oficjalnie kandydat na wiceprezydenta USA podkreśla, że "jest znacznie bardziej utalentowana" od niego.

Ma szansę zostać "drugą damą" USA. Usha Vance ma bogate CV

Ma szansę zostać "drugą damą" USA. Usha Vance ma bogate CV

Źródło:
CNN, BBC, tvn24.pl

Jeśli Donald Trump wygra listopadowe wybory prezydenckie w USA, szybko zażąda rozmów pokojowych między Rosją a Ukrainą. Opracował uzasadnione plany w tym celu - twierdzi premier Węgier Viktor Orban, który rozmawiał z kandydatem republikanów. "Financial Times" opisał list, jaki Orban skierował do przywódców Unii Europejskiej.

Orban: w przypadku wygranej Trump zażąda rozmów pokojowych między Rosją a Ukrainą

Orban: w przypadku wygranej Trump zażąda rozmów pokojowych między Rosją a Ukrainą

Źródło:
Financial Times

Doszło do kolejnego wybuchu najwyższego wulkanu w Europie. Etna wyrzuciła z siebie czerwoną lawę i pióropusze dymu. Z powodu erupcji na początku lipca czasowo zamknięto lotnisko w Katanii, a na ulice miasta pokrył popiół wulkaniczny.

Etna znowu wybuchła

Etna znowu wybuchła

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Jeff Bezos, Bernard Arnault i Bill Gates - miliarderzy z czołówki rankingu najbogatszych na świecie - przypłynęli superjachtami na wakacje na Sardynię - informują lokalne media. Luksusowe jednostki warte są w sumie setki milionów dolarów.

Trzech miliarderów i superjachty. Sensacja na wyspie

Trzech miliarderów i superjachty. Sensacja na wyspie

Źródło:
PAP, Bloomberg

Blisko miesiąc po zaginięciu dziewiętnastoletniego brytyjskiego turysty na Teneryfie, miejscowe władze poinformowały o odnalezieniu ciała młodego mężczyzny.

Poszukiwania 19-latka na Teneryfie. Służby odnalazły ciało młodego mężczyzny

Poszukiwania 19-latka na Teneryfie. Służby odnalazły ciało młodego mężczyzny

Źródło:
BBC, tvn24.pl

- W amerykańskiej polityce głośne wydarzenia polityczne interpretuje się w kategoriach zerojedynkowych, a to sprzyja rozpowszechnianiu teorii spiskowych - uważa prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Według profesor, te zaś powstają zwykle na zamówienie polityczne. Nie inaczej jest po zamachu na Donalda Trumpa w Pensylwanii.

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

Źródło:
Konkret24

Polskę można zwiedzać wzdłuż i wszerz na wiele sposobów. Jednym z nich jest podążanie szlakiem polskich zabytków wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Znajduje się na niej aż 17 obiektów. Pierwszy trafił na nią w 1978 roku.

Miejsca, które warto odwiedzić w Polsce

Miejsca, które warto odwiedzić w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Nowości filmowe, hitowe seriale oraz kultowe produkcje, tak najkrócej można streścić listę piętnastu najchętniej wybieranych pozycji programowych serwisu Max w ciągu pierwszego miesiąca funkcjonowania w Polsce.

Pierwszy miesiąc Max w Polsce. Oto 15 najchętniej oglądanych pozycji na platformie

Pierwszy miesiąc Max w Polsce. Oto 15 najchętniej oglądanych pozycji na platformie

Źródło:
prasa.wbdpoland.pl