Najpierw, w listopadzie 2025 roku, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że państwa członkowskie nie mogą odmawiać uznania małżeństw jednopłciowych zawartych legalnie w innych krajach Unii.
W efekcie w maju w polskim Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie ministra cyfryzacji w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Przewiduje różne formy aktu małżeństwa w zależności od tego, kto zawarł związek - kobietę i mężczyznę, kobietę i kobietę lub mężczyznę i mężczyznę.
Do Urzędów Stanu Cywilnego w całej Polsce zaczęły napływać wnioski od par, które od lat – a czasem od dekad, jak Ryszard Ziobro i Tomasz Kwietko-Bębnowski – czekały na to, by państwo polskie oficjalnie uznało ich relację.
"Trudna sytuacja" i pierwsza transkrypcja
Do urzędu w Krakowie wpłynęło 25 takich wniosków. 8 kwietnia pozytywnie rozpatrzony został jeden z nich.
- Mając na uwadze szczególnie trudną sytuację życiową jednej z par, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie podjął uprzednio zawieszone postępowanie i dokonał transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego – informuje Patrycja Piekoszewska z biura prasowego krakowskiego Urzędu Miasta.
Ze względu na dobro pary urzędnicy nie podają szczegółów sprawy.
Jeden wniosek został wycofany. 23 wciąż są rozpatrywane.
Czekają na decyzję wojewody
Nie wiadomo, jak długo te 23 pary będą czekały na decyzję. Pod koniec lipca Trybunał Konstytucyjny orzekł, że transkrypcja zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych jest niezgodna z konstytucją. "Wyrok" został wydany w trzyosobowym składzie: prezes TK Bogdan Święczkowski, Stanisław Piotrowicz (były poseł PiS) i Wojciech Sych.
W uzasadnieniu sędzia Piotrowicz mówił między innymi, że "badany przedmiot kontroli jest niezgodny z wzorcami, albowiem w kontrolowanym rozporządzeniu prawodawca uregulował materię zastrzeżoną konstytucyjnie, instytucję małżeństwa, zdefiniowaną w artykule 18 Ustawy Zasadniczej jako związek kobiety i mężczyzny". Jak dodał, w tej sytuacji transkrypcja małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą "nie spełnia konstytucyjnego wymogu odmienności płci małżonków".
Dlatego kierownik USC w Krakowie wystąpił z pismem do wojewody małopolskiego z prośbą o zajęcie stanowiska oraz przekazanie wytycznych dotyczących sposobu postępowania kierowników urzędów stanu cywilnego w sprawach transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci.
- Działania są niezbędne dla zapewnienia jednolitej praktyki organów rejestracji stanu cywilnego oraz prawidłowego prowadzenia postępowań zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w konsekwencji umożliwienia sprawnego rozpatrzenia wniosków oczekujących na załatwienie – tłumaczy Piekoszewska.