Odkryli nieznany obraz Jana Matejki. Można go zobaczyć na wystawie. Po raz drugi od 1910 roku

Źródło:
tvn24.pl, PAP
Twarz Marii Matejko pojawia się też na innych obrazach mistrza
Twarz Marii Matejko pojawia się też na innych obrazach mistrza Muzeum Narodowe w Krakowie
wideo 2/5
Muzeum Narodowe w Krakowie

W Muzeum Okręgowym w Suwałkach (woj. podlaskie) można do końca sierpnia oglądać, odnaleziony niedawno, wczesny obraz Jana Matejki z 1859 roku, przedstawiający młodą kobietę. Dzięki analizie innych prac mistrza udało się ustalić, że modelką była jego starsza siostra Maria – jak się okazuje - jedna z najważniejszych osobowości w życiu artysty.

- Odkrycie portretu należy do najbardziej spektakularnych wydarzeń ostatnich lat związanych z twórczością Jana Matejki. Specjalistyczne analizy dzieła wykazały, że należy ono do najwybitniejszych portretów młodego wówczas artysty – mówi Barbara Ciciora z Muzeum Narodowego w Krakowie.

Chodzi o portret młodej kobiety, który do końca sierpnia można oglądać w Muzeum Okręgowym w Suwałkach. Jak ustalili badacze ze wspomnianego muzeum w Krakowie, obraz przedstawia starszą siostrę Jana Matejki - postać do tej pory całkowicie zapomnianą w życiorysie artysty.

Tak wygląda odnaleziony portret Marii Matejko Muzeum Okręgowe w Suwałkach

Prezentowany był w 1910 roku w krakowskich sukiennicach

- Zaczęło się od tego, że historyk sztuki i marszand Sylwester Rudnik oraz antykwariusz Jerzy Kuriata odkryli ten obraz w prywatnej kolekcji Danuty Piontek (zmarłej w 2021 roku mecenaski sztuki i jednej z najbardziej wpływowych kobiet biznesu lat 90.) – zaznacza Ciciora.

ZOBACZ TEŻ: Kraków pierwszym polskim miastem do zwiedzania w domu. Google otwiera wirtualne wycieczki

Obraz ma wymiary 62 na 46,8 cm. W lewym dolnym narożniku widnieje monogram JM 1859. Zanim trafił do Suwałk, obraz był w listopadzie 2022 roku pokazywany w Muzeum Diecezjalnym w Siedlcach. To 112 lat od poprzedniej publicznej prezentacji, która miała miejsce w 1910 roku na terenie krakowskich sukiennic w ramach wystawy portretów kobiecych.

Maria widoczna jest też na innych obrazach mistrza

- O tym, że widzimy na nim portret siostry malarza dowiedzieliśmy się dzięki analizie porównawczej z wizerunkami postaci kobiecych na innych jego szkicach i obrazach, do których pozowała ona przez wiele lat. Jej rysy, a nawet pewne cechy charakteru, jak spokój i subtelność, noszą Barbara Radziwiłłówna z obrazu ''Zygmunt August i Barbara Radziwiłłówna'' czy też dwórka na obrazie "Otrucie królowej Bony" – podkreśla nasza rozmówczyni.

Twarz siostry malarza można znaleźć na obrazie "Zygmunt August i Barbara Radziwiłłówna''Muzeum Narodowe w Krakowie

Dodaje, że dzięki studiom nad relacjami rodzeństwa oraz nad biografią Marii Matejko, udało się odkryć postać odgrywającą kluczową rolę w młodzieńczym dorastaniu malarza.

- Maria, pełna melancholii, ciepła i miłości była oparciem dla młodszego o dwa lata brata, jego towarzyszką i muzą – mówi Ciciora.

Maria jest też dwórka na obrazie "Otrucie królowej Bony" Muzeum Narodowe w Krakowie

Barbara Ciciora: domeną Marii były sprawy ducha

Marianna Waleria, nazywana w domu Marią, urodziła się 24 grudnia 1836 roku jako ósme z jedenaściorga dzieci rodziny Matejków. Wyszła za mąż w 1867 roku w Krakowie za magistra farmacji Józefa Golichowskiego. Młodzi małżonkowie wyjechali do Stanów Zjednoczonych, gdzie Golichowski dorobił się majątku, dzięki któremu w 1872 roku otworzył w Czerniowcach aptekę. Maria wychowywała z mężem trójkę dzieci: Marię, Janinę i Adama. Zmarła w 1917 roku.

- Domeną Marii były sprawy ducha. Najwięcej mówią o tym jej szczególne oczy ukazane na odnalezionym portrecie - piękne, czarne, o spojrzeniu pełnym melancholii, który to nastrój jest wyczuwalny mimo opuszczonych powiek. Nawet gdyby nie zachowały się przekazy pisane, to z oczu i układu ust wnioskować można o delikatności tej dziewczyny, o głębokich uczuciach, które wypełniały jej wnętrze, subtelne i spokojne, pełne łagodności i miłości – zaznacza Barbara Ciciora.

Jan Matejko szkicował też siostrę w notatnikuMuzeum Narodowe w Krakowie

Marię zastąpiła na obrazach Matejki jego żona

Dodaje, że najlepszym świadectwem trafności powyższej charakterystyki jest studium jej twarzy, które widzimy w szkicowniku Jana Matejki z początku lat 60. XIX wieku, które służyć miało do namalowania postaci Polonii na obrazie "Polonia. Z psalmów przyszłości Z. Krasińskiego".

ZOBACZ TEŻ: Ten szkic oglądał cesarz Franciszek Józef I. Po 149 latach po raz pierwszy trafił na wystawę

- Był to jeden z ostatnich portretów młodzieńczej siostry, świadectwo wzajemnego oddania dwojga młodych ludzi spragnionych rodzinnej miłości. Wkrótce miejsce Marii na obrazach zastąpiła piękna Teodora, ukochana żona mistrza – uśmiecha się nasza rozmówczyni.

Obraz można oglądać w suwalskim muzeum do końca sierpnia Muzeum Okręgowe w Suwałkach

Autorka/Autor:tm

Źródło: tvn24.pl, PAP

Źródło zdjęcia głównego: Muzeum Okręgowe w Suwałkach

Pozostałe wiadomości

Słowackie służby rozważają wersję, w której podejrzany o zamach na premiera Roberta Fico nie był "samotnym wilkiem", jak wcześniej sądzono - powiedział na niedzielnej konferencji prasowej minister spraw wewnętrznych Matusz Szutaj Esztok. Przekazał, że wszystkie instytucje w kraju związane z bezpieczeństwem pracują na pełnych obrotach. Szef słowackiego wywiadu stwierdził w niedzielę, że nie można wykluczyć, iż Słowacja "stała się żyzną glebą dla działań zagranicznych służb".

Wcale nie był "samotnym wilkiem"? Śledczy badają nową wersję

Wcale nie był "samotnym wilkiem"? Śledczy badają nową wersję

Źródło:
PAP, Reuters

Śmigłowiec prezydenta Iranu Ebrahima Raisiego rozbił się w północno-zachodniej części kraju. Państwowa telewizja przekazała, że do katastrofy doszło z powodu złych warunków pogodowych. Na pokładzie był też między innymi szef irańskiej dyplomacji. Ekipy ratunkowe próbują dotrzeć na miejsce, ale utrudnia to gęsta mgła. "Nadal mamy nadzieję, ale wiadomości napływające z miejsca katastrofy są bardzo niepokojące" – powiedział anonimowo jeden z irańskich urzędników.

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. "Wiadomości bardzo niepokojące"

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. "Wiadomości bardzo niepokojące"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters

Jechali na spacer przez centrum Gdańska, zauważyli, że kierowca auta przed nimi "dziwnie się zachowuje". Gdy kierujący audi zaczął zahaczać o krawężniki, pan Szymon podjął szybką decyzję. Wyłączył silnik i szybko podbiegł do audi, aby zabrać kluczyki kierowcy. Miał przeczucie, 29-latek jest pijany.

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Źródło:
TVN24

Rosjanie wciąż nie dotarli do "betonowej linii obrony" w obwodzie charkowskim - oznajmił prezydent Wołodymyr Zełenski. Ofensywa sił rosyjskich na tym odcinku trwa. Naczelny dowódca armii ukraińskiej Ołeksandr Syrski przekazał, że w przygranicznym regionie Rosjanie "rozszerzyli strefę aktywnych działań wojennych o prawie 70 kilometrów". Podsumowujemy miniony tydzień w Ukrainie.  

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Źródło:
NV, Ukraińska Prawda, BBC, PAP, tvn24.pl

Prezydent Iranu Ebrahim Raisi, którego śmigłowiec uległ w niedzielę wypadkowi, to twardogłowy islamski duchowny i urzędnik związany przez większość życia z irańskim wymiarem sprawiedliwości. Ma ultrakonserwatywne poglądy polityczne. Wielu Irańczyków i obrońców praw człowieka zarzuca mu udział w masowych egzekucjach więźniów politycznych w latach 80. Jest postrzegany jako potencjalny następca najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneiego.

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Źródło:
tvn24.pl, BBC, Reuters

Gdzie jest burza? W niedzielę 19.05 w Polsce raz po raz grzmi. Zjawiska mogą być gwałtowne. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Grzmoty słychać w wielu regionach

Gdzie jest burza? Grzmoty słychać w wielu regionach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

- U nas niestety kultury przestrzeni nie ma. W tym kraju myślimy, że nam jej nigdy nie zabraknie i zabudowujemy w tak właśnie zmyślny sposób, niszcząc przy okazji krajobraz wsi oraz dobre ziemie, które są w okolicy i mogłyby służyć rolnictwu. Bo to jest jak zagroda z wieloma kurnikami w środku – komentuje urbanista Paweł Mrożek, odnosząc się do inwestycji pod Ożarowem Mazowieckim, gdzie powstało osiedle z ponad setką identycznych domów. Dlaczego jego widok wciąż wywołuje tyle emocji?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Niedzielne popołudnie w wielu częściach kraju jest burzowe. Niebo zasnuwają ciemne chmury, zrywa się wiatr, pada, a miejscami sypie gradem. W Toruniu doszło do podtopień.

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, PAP

Po weekendzie na termometrach zobaczymy prawie 30 stopni. Co jeszcze czeka nas w pogodzie? Sprawdź autorską długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do ostrego starcia między posłem PiS Przemysławem Czarnkiem a liderem Lewicy Robertem Biedroniem doszło w niedzielę w programie "Śniadanie Rymanowskiego". Były minister edukacji nazwał Biedronia "zdegenerowanym człowiekiem". W odpowiedzi poseł Lewicy zarzucił Czarnkowi, że stoi za nim "ideologia nienawiści". Wiceszef MON Paweł Zalewski z Trzeciej Drogi zażądał, by Czarnek przeprosił Biedronia, a następnie w proteście opuścił studio. Tę sytuację, a także inną - z czwartku - skomentował premier Donald Tusk. "To wojna cywilizacji" - napisał.

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Źródło:
PAP, Polsat News, tvn24.pl

"Jestem przeciwko robalom" - oświadczyła podczas wywiadu w radiu Beata Kempa. I utrzymywała, że w europarlamencie głosowała przeciwko unijnej strategii białkowej, czyli przeciwko "dodawaniu robaków do produktów spożywczych". Sprawdziliśmy. To nieprawda.

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Źródło:
Konkret24

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami prawie w całej Polsce. Dla części województwa wielkopolskiego oraz zachodniopomorskiego podniesiono stopień ostrzeżeń do drugiego. Głównym zagrożeniem podczas burz będą obfite opady deszczu.

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Dwie osoby nie żyją, a pięć uznano za zaginione w wyniku, prawdopodobnie, zderzenia łodzi na Dunaju nieopodal Budapesztu - podały zachodnie agencje.

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Źródło:
Reuters, ABC News

Francuska policja usunęła dziesiątki barykad blokujących główną drogę łączącą lotnisko ze stolicą Nowej Kaledonii, Numeą - podała Agencja Reutera. Zamieszki w terytorium zamorskim Francji na Pacyfiku trwają. Numea "jest w stanie oblężenia" - oznajmiła burmistrzyni Sonia Lagarde.

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Źródło:
Reuters, PAP, BBC

Chorwacja jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, który zdecydował się na powołanie ministerstwa do spraw demografii. - To pokazuje jak pilny jest problem, z którym mierzy się Chorwacja, i który znacząco wpływa na gospodarkę kraju i całe społeczeństwo - mówi profesor Ivan Czipin z Uniwersytetu w Zagrzebiu.

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

Źródło:
PAP

Podczas prowadzonego przez wspólnotę mieszkaniową remontu kamienicy przy Kłopotowskiego 38 na warszawskiej Pradze Północ, w przejeździe bramnym zostały odkryte drzwi. - Niezwykłe znalezisko jest bardzo cenne - ocenia stołeczny konserwator zabytków.

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Źródło:
tvnwarszawa.pl
"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

Źródło:
tvn24.pl
Premium

W piątek przyznano nagrody imienia Janusza Korczaka 2024. Wśród laureatów znalazła się między innymi Justyna Suchecka z redakcji tvn24.pl. "Jestem bardzo dumna i wzruszona, że mogę się znaleźć w takiej drużynie" - napisała dziennikarka.

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Źródło:
tvn24.pl, Głos Nauczycielski

Jest atrakcyjną dziewczyną o szerokich zainteresowaniach - śpiewa, tańczy i projektuje ubrania. Na Instagramie śledzi ją ponad 2,5 miliona osób. Nic dziwnego, że zainteresowali się nią reklamodawcy. Cenią ją za pracowitość, nigdy nie ma gorszego dnia, nie narzeka i nie domaga się podwyżki. To dlatego, że... nie istnieje. Influencerzy stworzeni przez AI? - Widzę potencjał takich rozwiązań w Polsce, ale branża nie wie, jak się za to zabrać - mówi ekspert. Choć zdarzają się wyjątki. 

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Źródło:
tvn24.pl

Ruszyło głosowanie internautów na zwycięzcę Nagrody Internautów XX edycji Grand Press Photo. Wyboru można było dokonać spośród 233 zdjęć, 56 autorów. Na oddanie głosu jest tydzień, do 21 maja do godziny 23:59. Wszystkich laureatów XX Grand Press Photo 2024 poznamy podczas gali dzień później, czyli 22 maja.

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

Źródło:
tvn24.pl