Dżungla amazońska może zamienić się w sawannę. Gdy tak się stanie, nie będzie odwrotu - ostrzegają badacze

Źródło:
Science Alert, nature.com
Anomalie temperatury powietrza od początku roku 1960 do września 2023
Anomalie temperatury powietrza od początku roku 1960 do września 2023NASA/Peter Jacobs
wideo 2/11
Zmiany klimatu

Przez zmiany klimatu i wylesianie tropikalne lasy deszczowe dżungli amazońskiej tracą zdolność do regeneracji i mogą nieodwracalnie przekształcić się w sawannę. To będzie miało tragiczne konsekwencje dla całego świata - ostrzegają naukowcy z brytyjskiego University of Exeter.

Naukowcy z University of Exeter poinformowali, że puszcza amazońska może zbliżać się do tak zwanego punktu krytycznego szybciej, niż dotychczas sądzono. Swoje wnioski opublikowali w poniedziałek na łamach czasopisma "Nature Climate Change". Czym jest zatem punkt krytyczny? Jest to próg, którego przekroczenie prowadzi do nieodwracalnych zmian.

Amazońska dżungla

Na podstawie analizy danych satelitarnych z 25 lat naukowcy po raz pierwszy zmierzyli odporność lasów Amazonii na katastrofy ekologiczne, takie jak susze i pożary, co jest kluczowym wskaźnikiem ogólnego stanu ich zdrowia. Jak podają badacze, odporność ta spadła na ponad trzech czwartych powierzchni dorzecza Amazonki, gdzie znajduje się połowa światowych lasów deszczowych.

- Na obszarach najbardziej dotkniętych zniszczeniami zdolność lasu do odrodzenia się zmniejszyła się o około połowę - powiedział w rozmowie z agencją AFP Tim Lenton, dyrektor Instytutu Systemów Globalnych na Uniwersytecie w Exeter, jeden z autorów badań.

Modele klimatyczne sugerują, że zmiany klimatu, które spowodowały wzrost średniej temperatury na świecie o 1,1 stopnia Celsjusza powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, mogą przybliżyć Amazonię do punkt krytycznego. Przekroczenie go grozi przekształceniem się dżungli w sawannę, i to bezpowrotnie. Według niektórych wyliczeń, jeżeli stężenie dwutlenku węgla nie zmniejszy się, scenariusz ten może się zrealizować jeszcze w połowie tego stulecia. - Nie chodzi tu tylko o zmiany klimatu, ale też wycinanie czy wypalanie lasów, co stanowi kolejny poważny problem - powiedział Lenton. - Te składowe wzajemnie na siebie oddziałują - dodał.

Skutki zmian klimatycznychPAP

Lasy deszczowe źródłem dwutlenku węgla

Międzynarodowy zespół badaczy doniósł w 2021 roku, na łamach czasopisma "Nature Climate Change", że brazylijskie lasy deszczowe, stanowiące 60 procent całego dorzecza Amazonki, zmieniły się z "pochłaniacza" w "źródło" dwutlenku węgla. W ciągu ostatniej dekady wyemitowały do atmosfery o 20 procent więcej tego gazu cieplarnianego, niż go pochłonęły.

Ekosystemy lądowe na całym świecie były kluczowym sprzymierzeńcem w walce o ograniczenie emisji dwutlenku węgla. Roślinność i gleba na całym świecie od 1960 roku konsekwentnie pochłaniały około 30 procent zanieczyszczeń węglowych, nawet gdy emisje wzrosły o połowę. "Sawannizacja" Amazonii miałaby ogromne znaczenie zarówno dla Ameryki Południowej, jak i dla całego świata. Około 90 miliardów ton dwultenku węgla zmagazynowanego w lasach deszczowych - dwa razy więcej niż roczna światowa emisja ze wszystkich źródeł - mogłoby zostać uwolnione do atmosfery, powodując jeszcze szybszy wzrost temperatury na świecie.

- W skali regionalnej "ucierpią nie tylko lasy" - powiedział Lenton. - Jeśli stracimy możliwość recyklingu opadów z Amazonii, wywołamy efekt domina w środkowej Brazylii, rolniczym sercu kraju - tłumaczył.

- Wielu badaczy przypuszczało, że może dojść do punktu krytycznego - powiedział współautor Niklas Boers, profesor z Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu w Poczdamie w Niemczech. - Nasze badanie dostarcza istotnych dowodów empirycznych na to, że zbliżamy się do tego progu - dodał.

Zmiany klimatuAdam Ziemienowicz/PAP

Autorka/Autor:anw

Źródło: Science Alert, nature.com

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Przed nami kolejny ciepły jak na luty dzień. Jak tłumaczyła synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, szczególnie wysokie wartości pokażą termometry na wschodzie kraju. Prognozy IMGW wskazują, że tak wyraźna anomalia przeciętnie zdarza się rzadziej niż raz na dwadzieścia lat.

Niezwykle ciepły wtorek. Coś takiego zdarza się "rzadziej niż raz na dwadzieścia lat"

Niezwykle ciepły wtorek. Coś takiego zdarza się "rzadziej niż raz na dwadzieścia lat"

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Saharyjski pył prawdopodobnie we wtorek dotrze do naszego kraju - przekazał Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Powodem jego pojawienia się nad Europą jest napływ ciepłego powietrza znad Afryki.

"Przygotujcie się na odwiedziny Afryki"

"Przygotujcie się na odwiedziny Afryki"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. We wtorek 27.02 termometry wskażą od 6 do niemal 20 stopni Celsjusza. Tam, gdzie będzie najchłodniej, pojawią się opady deszczu. W innych regionach można spodziewać się wielu chwil ze słońcem.

Pogoda na dziś - wtorek 27.02. Duże różnice temperatury między północą a południem

Pogoda na dziś - wtorek 27.02. Duże różnice temperatury między północą a południem

Źródło:
tvnmeteo.pl

Luty w wielu regionach Polski kończy się pogodą jak w środku wiosny. Temperatura we wtorek poszybuje do niemal 20 stopni Celsjusza. Bardzo ciepło zapowiadają się także pierwsze dni marca.

Wybuch ciepła. Będzie prawie 20 stopni

Wybuch ciepła. Będzie prawie 20 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Japoński lądownik SLIM przetrwał noc księżycową, choć nie był zaprojektowany do "przeżycia" w tak ekstremalnych warunkach - poinformowała w poniedziałek agencja kosmiczna JAXA. To pierwszy w historii lądownik, który precyzyjnie wylądował na powierzchni Srebrnego Globu.

Na Księżycu stał się "cud"

Na Księżycu stał się "cud"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Zima w tym roku przypomina wiosnę, a przyroda zaczęła budzić się do życia z wyprzedzeniem. Jak tłumaczy synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, natura wcale nie dała się całkowicie wyprowadzić w pole ciepłej aurze. Niewykluczone także, że w tym roku jeszcze liźnie nas jęzor zimna "Bestii ze Wschodu".

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Źródło:
tvnmeteo.pl

NASA opublikowała w poniedziałek zdjęcie powierzchni Księżyca, na którym widać lądownik Odyseusz, pierwszy amerykański statek kosmiczny na Srebrnym Globie od ponad 50 lat. Według projektantów maszyny, kontakt z nią zostanie utracony o kilka dni wcześniej, niż początkowo oczekiwano.

Tu jest Odyseusz. NASA pokazała zdjęcie

Tu jest Odyseusz. NASA pokazała zdjęcie

Źródło:
CNN, NASA, tvnmeteo.pl

Fala zimna dotknęła w weekend Hiszpanię. Temperatura gwałtownie się obniżyła, a w północnej części kraju spadł śnieg. W efekcie obfitych opadów drogi łączące północne regiony ze środkową częścią kraju zostały zamknięte dla ciężarówek. Hiszpanie zmagają się też z intensywnymi opadami deszczu i z silnym wiatrem.

Śnieg spadł w Hiszpanii

Śnieg spadł w Hiszpanii

Źródło:
ENEX, El Pais, elobservador.com.uy, AEMET

Mieszkańcy wsi Piasek pod Cedynią (województwo zachodniopomorskie) proszą o pomoc, ponieważ wody opadowe i gruntowe zatrzymują się na ich podwórkach, a niektórym zalewa też piwnice. Jak zaznaczają, to przez nową zaporę przeciwpowodziową. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie mówi, że "wał został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową".

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, IMGW

Zanieczyszczenia powietrza mają przełożenie na ilość opadów. Jak wynika z badań amerykańskich naukowców, znajdujące się w atmosferze cząsteczki sprawiają, że powietrze staje się chłodniejsze i suchsze. Zjawisko to może maskować pełną skalę zmian klimatycznych poprzez ukrywanie ekstremalnych opadów związanych z ocieplaniem się planety.

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Źródło:
Berkeley Lab

Pająk Joro, inwazyjny gatunek z Japonii, bardzo dobrze radzi sobie w miastach. Przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych badanie wykazało, że stawonogom tym nie przeszkadzają silne wibracje związane z ruchem drogowym. Ta cecha prawdopodobnie ułatwi im w przyszłości opanowanie kolejnych regionów.

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Źródło:
CNN, UGA Today

Przed nami absolutnie niezwykła temperatura w ostatnich dniach lutego. A jak zacznie się marzec? Czy będzie równie wyjątkowo ciepło, czy jednak zima wróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Źródło:
tvnmeteo.pl

Osuwisko porwało dwoje dzieci w Kalifornii. Jak poinformowała policja, do tragedii doszło na polu namiotowym w pobliżu zapory na rzece Sacramento. Chociaż do akcji natychmiast wkroczyły służby ratunkowe, dzieci nie udało się uratować.

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Źródło:
San Francisco, ABC 7 News

Nowe księżyce Urana i Neptuna zostały zaobserwowane przez astronomów. Jak wyjaśnili odkrywcy, to prawdopodobnie najciemniejsze obiekty tego typu, jakie da się zaobserwować za pomocą ziemskich teleskopów. Ich znalezienie wymagało wykorzystania specjalnej techniki obróbki obrazu.

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Źródło:
Carnegie Science

Na plaży na włoskiej wyspie Lido, oddzielającej Lagunę Wenecką od Morza Adriatyckiego, znaleziono zwłoki ogromnej ryby. Mierzyła 2,5 metra i ważyła tonę.

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Źródło:
ANSA, tvnmeteo.pl

Lawina śnieżna zeszła w niedzielę w masywie Sancy położonym we francuskim departamencie Puy-de-Dome. W wyniku żywiołu zginęły cztery osoby, a trzy zostały ranne.

Lawina zeszła nad ośrodkiem narciarskim. Nie żyją cztery osoby

Lawina zeszła nad ośrodkiem narciarskim. Nie żyją cztery osoby

Źródło:
PAP, francetvinfo.fr

Tegoroczny luty jest na najlepszej drodze do tego, aby uplasować się jako najcieplejszy luty w Polsce od początku prowadzenia pomiarów - informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Już jest on określany jako miesiąc "ekstremalnie ciepły".

Takiego lutego najprawdopodobniej jeszcze nie mieliśmy

Takiego lutego najprawdopodobniej jeszcze nie mieliśmy

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Gdyby kraje Unii Europejskiej przestrzegały wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), dotyczących norm zanieczyszczonego powietrza, to można by ograniczyć liczbę przedwczesnych zgonów o blisko 240 tysięcy rocznie. Badania na ten temat przeprowadzili eksperci z Cyprus Institute i niemieckiego Towarzystwa Maxa Plancka.

Dzięki temu można by uratować życie 238 tysięcy osób rocznie

Dzięki temu można by uratować życie 238 tysięcy osób rocznie

Źródło:
The Guardian, tvnmeteo.pl, WHO

Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych (ISRO) planuje wysłać na Marsa swojego drona. Misja zaplanowana jest na początek lat trzydziestych XXI wieku. Czy pionierski wiropłat Ingenuity od amerykańskiej agencji kosmicznej NASA doczeka się następcy?

Ingenuity będzie mieć swojego następcę?

Ingenuity będzie mieć swojego następcę?

Źródło:
space.com, indiatoday.in

W niższych partiach Tatr zapanowała iście wiosenna aura, z zimowego snu wybudziły się pierwsze niedźwiedzie. - Korzystają z ocieplenia i uzupełniają zapasy tłuszczu - powiedział Tomasz Zając, edukator i przewodnik TPN.

Pierwsze niedźwiedzie opuściły gawry

Pierwsze niedźwiedzie opuściły gawry

Źródło:
PAP, TPN

Strażacy w australijskim stanie Wiktoria spieszą się z ugaszeniem szalejącego ognia, zanim w środku następnego tygodnia powrócą upały, co spowoduje znaczne ryzyko rozprzestrzenienia się pożarów, które już i tak wymknęły się spod kontroli, a także wybuch nowych.

Trwa walka z czasem. "Bądźcie naprawdę dobrze przygotowani"

Trwa walka z czasem. "Bądźcie naprawdę dobrze przygotowani"

Źródło:
abc.net.au, Reuters, tvnmeteo.pl

Od dwóch miesięcy w zoo w stolicy Ekwadoru przebywa niedźwiedź, który trafił tam po tym, jak stanowił zagrożenie dla obszarów zamieszkałych. Weterynarze apelują o jak najszybsze przetransportowanie go do naturalnego środowiska z dala od zaludnionych terenów, tłumacząc, że im więcej czasu upływa, tym jego umiejętności przetrwania na wolności są coraz mniejsze.

Niedźwiedź czeka na śmigłowiec

Niedźwiedź czeka na śmigłowiec

Źródło:
Reuters

Żył przed 240 milionami lat, a długość jego ciała wynosiła pięć metrów. Naukowcy zaprezentowali skamieniałości gada, które znaleziono na południu Chin. Najbardziej charakterystyczną cechą zwierzęcia, nazwanego przez badaczy "smokiem", jest jego szyja.

Pokazali skamieniałości "smoka" sprzed 240 milionów lat

Pokazali skamieniałości "smoka" sprzed 240 milionów lat

Źródło:
LiveScience.com, National Museums Scotland, tvnmeteo.pl

Puchacz Flaco, który uciekł ponad rok temu z nowojorskiego zoo, przez ponad rok żył na wolności. Niestety, w piątek przekazano smutną informację. Ptak zginął, bo zderzył się z budynkiem na Manhattanie.

Ulubieniec nowojorczyków zderzył się z budynkiem. Flaco nie żyje

Ulubieniec nowojorczyków zderzył się z budynkiem. Flaco nie żyje

Źródło:
CNN, Wild Bird Fund, AP, tvnmeteo.pl

Część Peru nawiedziły ulewy. Deszcz sprawił, że rzeki wystąpiły z brzegów. Osuwiska, do których doszło na skutek opadów, zniszczyły pola i zablokowały drogę łączącą kilka miast. Meteorolodzy ostrzegają, że opady póki co nie ustąpią.

Zaczęło padać i "wszystko przepadło"

Zaczęło padać i "wszystko przepadło"

Źródło:
Reuters, panamericana.pe, tvnmeteo.pl

Za nami maksimum Śnieżnego Księżyca. To ostatnia zimowa pełnia. Zdjęcia zjawiska otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Tak prezentował się Śnieżny Księżyc

Tak prezentował się Śnieżny Księżyc

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Na stoku narciarskim w słowackim mieście Liptowski Mikułasz został zauważony kangur. Zwierzę zostało już schwytane, trwają poszukiwania właściciela. W sieci pojawiło się nagranie z wizyty egzotycznego zwierzęcia w górach.

Kangur skakał po tatrzańskim stoku. Nagrała go Słowaczka

Kangur skakał po tatrzańskim stoku. Nagrała go Słowaczka

Źródło:
TVN24 / Gazeta Wyborcza

Już niedługo głuszce rozpoczną gody, które nazywane są tokami. Z tego powodu Babiogórski Park Narodowy zamknie z końcem lutego trasy narciarskie na swoim obszarze.

Wkrótce koniec szusowania w parku narodowym. "Przyroda ma pierwszeństwo nad turystami"

Wkrótce koniec szusowania w parku narodowym. "Przyroda ma pierwszeństwo nad turystami"

Źródło:
PAP

Zespół naukowcy z University of Queensland odkrył w ekwadorskiej dżungli nowy gatunek anakondy Eunectes akayima. Jest to jeden z największych, najcięższych i najdłuższych węży na świecie. - Jak się okazało, rozmiar tych wspaniałych stworzeń był niesamowity - powiedział profesor Bryan Fry, jeden z odkrywców.

W amazońskiej dżungli odkryto nowy gatunek gigantycznego węża

W amazońskiej dżungli odkryto nowy gatunek gigantycznego węża

Źródło:
CNN, sciencedaily.com

Amerykańscy naukowcy donoszą, że nie ma bezpiecznego dla zdrowia stężenia szkodliwego pyłu PM2,5. Nawet niewielkie narażenie na smog powoduje wzrost ryzyka hospitalizacji z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Wyniki dwóch nowych badań na ten temat zostały opublikowane w czasopiśmie "British Medical Journal".

Nawet niewielkie narażenie na smog wpływa źle na nasze zdrowie

Nawet niewielkie narażenie na smog wpływa źle na nasze zdrowie

Źródło:
The Guardian

Ponad sto samochodów zderzyło się na śliskiej drodze we wschodnich Chinach. Kilka osób zostało rannych - poinformowała policja.

Harmonijka ze zgniecionych samochodów. Zderzyło się ich ponad sto

Harmonijka ze zgniecionych samochodów. Zderzyło się ich ponad sto

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W Andaluzji na południu Hiszpanii dziki przyczyniły się do odkrycia niewielkiego instrumentu dętego sprzed ponad 2000 lat. Kamienna piszczałka zachowała się w dobrym stanie i nadal wydaje dźwięki, ale według badaczy, mogła być ona używana nie tylko do celów muzycznych.

Dziki szukały jedzenia. Zamiast niego wykopały instrument sprzed ponad 2000 lat

Dziki szukały jedzenia. Zamiast niego wykopały instrument sprzed ponad 2000 lat

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl