2023 najgorętszym rokiem w historii. Rekordy "padały niczym kostki domina"

Źródło:
IMGW, Copernicus C3S, tvnmeteo.pl
Anomalie temperatury powietrza od początku roku 1960 do września 2023
Anomalie temperatury powietrza od początku roku 1960 do września 2023NASA/Peter Jacobs
wideo 2/10
Zmiany klimatu

2023 rok był najgorętszym w historii pomiarów na świecie - wynika z najnowszego raportu opublikowanego przez Copernicus Climate Change Service (C3S). Przyczyniły się do tego między innymi niezwykle wysokie średnie globalne temperatury powierzchni morza, a także wystąpienie zjawiska El Nino. - Obserwowane przez nas w ostatnich miesiącach ekstrema są dramatycznym świadectwem tego, jak bardzo oddaliliśmy się od klimatu, w którym rozwijała się nasza cywilizacja - przekazał Carlo Buontempo, dyrektor C3S.

W raporcie opublikowanym we wtorek przez Copernicus Climate Change Service (C3S), europejską instytucję monitorującą stan klimatu na Ziemi, przedstawiono wyniki potwierdzające, że w 2023 roku średnia globalna temperatura powietrza wyniosła 14,98 stopnia Celsjusza i była wyższa o 0,17 stopnia od rekordowej wartości z 2016 roku.

Zmiany klimatu. Rekordowy rok 2023

Z danych wynika, że ubiegły rok był cieplejszy o 0,6 st. Celsjusza od średniej z lat 1991-2020 oraz o 1,48 stopnia powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej (1850-1900). Po raz pierwszy w historii każdego dnia w roku średnia dobowa temperatura powietrza przekroczyła o jeden stopień średnią z lat 1850-1900.

Ponadto od czerwca do grudnia 2023 roku odnotowano też rekordowe średnie miesięczne - za nami m.in. najcieplejszy w historii grudzień (z temperaturą 0,85 st. C powyżej średniej z lat 1991-2020 i 1,78 st. C powyżej średniej z okresu 1850-1900). Lipiec, sierpień oraz wrzesień także były rekordowo ciepłe.

Anomalia temperatury powietrza przy powierzchni dla 2023 roku w stosunku do średniej z okresu referencyjnego 1991-2020C3S/ECMWF

Rekordy "padały jeden za drugim niczym kostki domina"

- Rok 2023 był wyjątkowy pod względem rekordów, które padały jeden za drugim niczym kostki domina. To nie tylko najcieplejszy rok w historii pomiarów, ale prawdopodobnie najbardziej wyjątkowy pod względem wartości temperatury od 100 tysięcy lat - przekazała Samantha Burgess, zastępczyni dyrektora Copernicus Climate Change Service.

Jak wynika z raportu, globalne średnie temperatury powierzchni morza (SST) w 2023 roku utrzymywały się na niezwykle wysokim poziomie, osiągając rekordowe wyniki dla danej pory roku w sezonie od kwietnia do grudnia. Wystąpiło także zjawisko pogodowe El Nino, co oznacza, że La Nina dobiegła końca. Przejście to odbyło się wiosną ubiegłego roku, przy czym Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) ogłosiła początek El Nino na początku lipca.

Wyznaczonego przedprzemysłowego okresu referencyjnego, na podstawie kilku globalnych zbiorów danych temperatur, pokazany jako 5-letnie średnie od 1850 (lewa strona) i jako średnie roczne od 1967 (prawa strona)
Wzrost globalnej temperatury powierzchniowej powietrza względem średniej dla lat 1850-1900Wyznaczony przedprzemysłowy okres referencyjny, na podstawie kilku globalnych zbiorów danych temperatur, pokazany jako 5-letnie średnie od 1850 (lewa strona) i jako średnie roczne od 1967 (prawa strona)C3S/ECMWF

Rola El Nino

- To, że rok 2023 był najcieplejszym w historii, nie powinno dziwić. W ostatnim raporcie IPCC [Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu - red. ] wyraźnie stwierdza się, że wzrostowy trend temperatury powietrza nie jest w żadnym stopniu 'zagrożony'. Podjęcie nawet najbardziej odważnych działań łagodzących nie spowoduje w krótkim czasie zahamowania tych zmian, które obecnie obserwujemy - skomentował profesor Mirosław Miętus, zastępca dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego.

- Ubiegły rok był wyjątkowy również ze względu na charakter przebiegu warunków El Nino. Nigdy w historii, zarówno pomiarów instrumentalnych, jak również innych dostępnych danych, nie mieliśmy do czynienia z tak nagłym przejściem z fazy La Nina do El Nino, właściwie bez wystąpienia fazy neutralnej, która trwa co najmniej kilka miesięcy - dodał.

Na całym świecie odnotowano dużą liczbę ekstremalnych zdarzeń klimatycznych, takich jak fale upałów, powodzie, susze i pożary lasów. Szacunkowe globalne emisje węgla z pożarów w 2023 roku wzrosły o 30 procent w porównaniu z rokiem 2022. Główną przyczyną były pożary roślinności w Kanadzie - wynika z raportu.

Zmiany klimatyczne i ich konsekwencje na świecieAdam Ziemienowicz, Maciej Zieliński/PAP

"Oddaliliśmy się od klimatu, w którym rozwijała się nasza cywilizacja"

- Obserwowane przez nas w ostatnich miesiącach ekstrema są dramatycznym świadectwem tego, jak bardzo oddaliliśmy się od klimatu, w którym rozwijała się nasza cywilizacja. Ma to głębokie znaczenie dla założeń Porozumienia Paryskiego i całej ludzkości. Jeśli chcemy skutecznie zarządzać portfelem ryzyka klimatycznego, musimy zdekarbonizować gospodarkę, jednocześnie korzystając z danych i wiedzy klimatycznej, które posiadamy, aby przygotować się na przyszłość - skomentował Carlo Buontempo, dyrektor Copernicus Climate Change Service (C3S).

Autorka/Autor:dd

Źródło: IMGW, Copernicus C3S, tvnmeteo.pl

Pozostałe wiadomości

W kolejnych dniach czeka nas stopniowe odejście od zimnej, wilgotnej aury, w której kłębią się deszczowe chmury. Wraz z weekendem do Polski zawita fala cieplejszego powietrza. Przyniesie temperaturę sięgającą 27 stopni Celsjusza, ale również powrót gwałtownych zjawisk.

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

W weekend cieplej, ale i z gwałtownymi zjawiskami. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na jutro, czyli na czwartek 13.06. W nocy w niewielkiej części kraju popada. Za dnia spodziewamy się opadów już na całym obszarze kraju. Termometry pokażą maksymalnie 20 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - czwartek, 13.06. Nocą opady w niewielkiej części kraju, za dnia popada wszędzie

Pogoda na jutro - czwartek, 13.06. Nocą opady w niewielkiej części kraju, za dnia popada wszędzie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pierwsza ofiara śmiertelna małpiej ospy została odnotowana w Republice Południowej Afryki. Jak przekazał minister zdrowia RPA, w kraju potwierdzono pięć przypadków zarażenia ludzi tym wirusem. To niejedyny kraj, który zmaga się z tą niebezpieczną chorobą.

Wirus małpiej ospy zabija w kolejnym kraju

Wirus małpiej ospy zabija w kolejnym kraju

Źródło:
PAP, Sowetan Live

Około 1000 zwierząt spłonęło w pożarze targowiska w Bangkoku. Ogień wybuchł we wtorek na skutek zwarcia instalacji elektrycznej w części bazaru, w której mieściły się sklepy zoologiczne.

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Spłonęło około 1000 zwierząt z ponad 100 sklepów zoologicznych

Źródło:
BBC, Reuters, Khaosod

Fala upałów utrzymuje się nad Grecją. Jak przewidują meteorolodzy, temperatura powyżej 40 stopni Celsjusza będzie męczyć mieszkańców kraju jeszcze w czwartek. Część osób pracuje zdalnie, w Atenach uczniowie nie poszli do szkół.

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Od gorąca nie odpoczną nawet nocą. "Mały lockdown" wciąż w mocy

Aktualizacja:
Źródło:
EMY, PAP, ekathimerini.com, tvnmeteo.pl

Pożar wybuchł na południu Francji. Ogień strawił ponad 600 hektarów. W akcji gaszenia biorą udział samoloty i śmigłowce gaśnicze oraz 137 pojazdów. - Siła, z jaką wybuchł ten pożar, zaskoczyła nas wszystkich - powiedział Michel Persoglio, strażak. 

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

"Siła, z jaką wybuchł, zaskoczyła nas wszystkich"

Źródło:
tf1info.fr, francetvinfo.fr

Weekend miejscami może przynieść gwałtowną aurę. Synoptycy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydali prognozę zagrożeń, z której wynika, że pojawią się burze. Sprawdź, gdzie może zagrzmieć.

Na horyzoncie powrót burz. Tu IMGW może wydać ostrzeżenia

Na horyzoncie powrót burz. Tu IMGW może wydać ostrzeżenia

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Na Cyprze wybuchł pożar, który zmusiły mieszkańców pięciu miejscowości do ewakuacji. Co najmniej trzy domy zostały zniszczone, a kilka innych uszkodzonych - podały lokalne media.

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Pożar na Cyprze. "Ogień przeleciał przez naszą miejscowość jak huragan, nic nie zostało"

Źródło:
ENEX, cyprus-mail.com

Mieszkaniec Bydgoszczy zauważył na parapecie swojego okna pustułkę. Nagranie, na którym widać młodego osobnika, przesłał na Kontakt 24. - W tej fazie wciąż jest jeszcze karmiona przez rodziców, ale za kilka tygodni się usamodzielni - powiedział ornitolog Przemysław Chylarecki.

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

"Pierwszy raz widziałem takiego ptaka, na dodatek siedzącego na oknie". Nagranie z Bydgoszczy

Źródło:
Kontakt 24

Lej kondensacyjny pojawił się w środę nad Bałtykiem w rejonie Mielna (Zachodniopomorskie). Zalążek trąby wodnej udało się uchwycić na zdjęciach.

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Lej kondensacyjny pojawił się nad Bałtykiem

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kenijski rząd zapowiedział plan eliminacji wron orientalnych. Według krajowych służb ochrony dzikiej przyrody, ten inwazyjny gatunek wypiera rodzime gatunki, przenosi choroby oraz zakłóca spokój mieszkańców i turystów. Jak tłumaczą władze, eliminacja tych ptaków mieści się w ramach środków prawnych mających na celu kontrolę problematycznego szkodnika.

Chcą wybić milion wron

Chcą wybić milion wron

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Pierwsza fala upałów może nawiedzić Polskę już w przyszłym tygodniu. Z modeli meteorologicznych wynika, że w niektórych regionach temperatura maksymalna może wzrosnąć powyżej 30 stopni Celsjusza. Jak wyjaśnił prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski, kulminacja ciepła spodziewana jest na środek tygodnia.

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Nadciągają upały. Kiedy uderzy afrykańskie powietrze

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Kobiety mogą być bardziej odporne na stres związany z lotem w kosmos niż mężczyźni - wynika z opublikowanych badań. Zdaniem naukowców, aktywność genów u astronautów jest bardziej zaburzona niż u astronautek, a powrót do normy po wylądowaniu na Ziemi zajmuje im więcej czasu.

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Kobiety mogą znosić loty kosmiczne lepiej niż mężczyźni

Źródło:
PAP, nature.com, The Guardian

Zaczął się sezon na obłoki srebrzyste. Lśniące chmury, najwyższe spośród wszystkich, jakie da się zobaczyć z powierzchni naszej planety, dostrzegł nocą z wtorku na środę Reporter 24 w Suwałkach.

Niebo w Suwałkach zalśniło

Niebo w Suwałkach zalśniło

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

W sąsiedztwie popularnych wśród turystów plaż Portugalii coraz częściej jest obserwowana obecność atlantyckich wielorybów - informują biolodzy, cytowani przez miejscowe media. Według specjalistów może to wynikać z podnoszącej się temperatury wody u wybrzeża.

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Pojawiają się w pobliżu portugalskich plaż coraz częściej

Źródło:
PAP, Publico

Około dwa miliony lat temu Układ Słoneczny przeszedł przez gęsty obłok międzygwiazdowy i to mogło doprowadzić do zmian klimatu na Ziemi - wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature Astronomy".

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Obłok międzygwiazdowy mógł wpłynąć na ziemski klimat dwa miliony lat temu

Źródło:
PAP, eurekalert.org

Ulewy sparaliżowały największe lotnisko na Majorce. Woda opadowa wdarła się do hali budynku, zalewając sklepy i poczekalnie, oraz całkowicie pokryła płytę lotniska. Przez kilka godzin ruch na lotnisku był wstrzymany.

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Kaskady wody w terminalu, jezioro na płycie lotniska

Źródło:
PAP, Reuters, Ser100, AENA

Najwyższa góra Układu Słonecznego od czasu do czasu bywa oszroniona. Dane zebrane przez sondę ExoMars TGO pokazały, że na wulkanie Olympus Mons w porannych godzinach pojawia się wodny szron. To pierwsze takie odkrycie w pobliżu marsjańskiego równika i niezwykle ważny szczegół w kontekście przyszłych misji załogowych na Marsa.

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Na marsjańskich wulkanach o poranku pojawia się szron

Źródło:
ESA, UNIBE

Służby w amerykańskim stanie Kalifornia uratowały kitesurfera, który utknął na plaży u wybrzeży hrabstwa Santa Cruz. W odnalezieniu pomógł napis z kamieni ułożony przez mężczyznę.

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Utknął na plaży. Uratował go napis ułożony z kamieni

Źródło:
CBS News

Jaka pogoda czeka nas w wakacje? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował eksperymentalną, długoterminową prognozę na miesiące lipiec, sierpień, wrzesień i październik. Jak wynika z przewidywań synoptyków, dwa letnie miesiące mogą być cieplejsze niż zazwyczaj.

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Jaka pogoda na wakacje? Najnowsza prognoza IMGW

Źródło:
IMGW

Płonie równina Pantanal w Ameryce Południowej, czyli największe mokradła na świecie. W porównaniu do tego samego okresu ubiegłego roku pożarów jest więcej o niemal 1000 procent. - Najbardziej niepokojące jest to, że nawet w porze deszczowej mieliśmy do czynienia ze wzrostem liczby pożarów - podkreślił Vinicus Silguerio z organizacji pozarządowej Instituto Centro de Vida.

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

"Pustynia, wszędzie ogień, piekło"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Ponad 40-stopniowe upały nadciągają do Grecji. Niektóre szkoły zamknięto, część pracowników budżetówki pracuje zdalnie, wydano ostrzeżenie przed pożarami.

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Grecja szykuje się na uderzenie wielkiego upału

Źródło:
PAP

Naukowcy odkryli, że słonie afrykańskie zwracają się do siebie pomrukami, które przypominają imiona używane przez ludzi. Wyniki wieloletnich badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Nature".

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Słonie zwracają się do siebie po imieniu

Źródło:
PAP, CNN

W wyniku powodzi błyskawicznych w północnym Wietnamie zginęły co najmniej trzy osoby, w tym dziecko, a jedna zaginęła - poinformowały władze. Z powodu zalanych dróg setki turystów było uwięzionych w dystrykcie Dong Van.

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Trzylatek z ojcem zginęli w powodzi

Źródło:
Reuters

Indie zmagają się z najdłuższą falą upałów, jaką kiedykolwiek odnotowano w tym kraju. Temperatura przekracza 45 stopni Celsjusza. Szczególnie trudna sytuacja panuje w północnej części kraju. Według służb medycznych do końca maja upały przyczyniły się do śmierci dziesiątek osób.

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

"Nigdy dotąd kraju nie nawiedziła tak długa fala upałów"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Ulewny deszcz dał się w poniedziałek we znaki mieszkańcom wschodniej i południowej Polski. W województwie świętokrzyskim deszcz zalał drogę dojazdową do przedszkola. Konieczna była interwencja strażaków, którzy ewakuowali dzieci przy pomocy pontonu.

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Ulewy odcięły drogę do przedszkola. Ewakuowano 40 dzieci

Źródło:
KW PSP Kielce, Państwowa Straż Pożarna

Grad poważnie uszkodził samolot lecący do Wiednia. W niedzielę nad krajem szalały gwałtowne burze, a w jedną z nich niespodziewanie wleciał Airbus A320 linii Austrian Airlines. Grad poważnie uszkodził przednią część samolotu - przednie szyby i fragment dziobu.

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Tak wyglądał samolot po spotkaniu z potężnym gradobiciem

Źródło:
ABC News, Airlive

Wirusy o imponujących rozmiarach zostały znalezione na powierzchni pokrywy lodowej na Grenlandii. Ich występowanie jest prawdopodobnie powiązane z obecnością śnieżnych alg - glonów zamieszkujących najzimniejsze regiony świata, które podczas zakwitów przyspieszają topnienie pokrywy lodowej. Wiedza o tym, jak kontrolować te drobnoustroje, może pomóc ograniczyć utratę lodu.

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Na lodowcu na Grenlandii znaleziono ogromne wirusy. Mogą być istotne dla ludzkości

Źródło:
PAP, Aarhus University

Ryba rzadko spotykanego gatunku została znaleziona na plaży nad Pacyfikiem w stanie Oregon na północnym zachodzie USA. Mierzący ponad dwa metry przedstawiciel rodzaju samogłowów zapuścił się daleko od swoich rodzinnych stron - zwierzęta te zamieszkują głównie wody południowej półkuli i okolice równika. Po raz pierwszy gatunek ten opisano niecałą dekadę temu.

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Na plaży znaleziono rzadko spotykaną rybę

Źródło:
CNN, ADW

Burze z gradem spowodowały poważne straty w Austrii. Intensywne ulewy nawiedziły w weekend południowe regiony kraju. Mieszkańcom Tyrolu we znaki dało się intensywne gradobicie, które zniszczyło wiele samochodów. W Styrii zalane zostały ulice i piwnice, pękła również tama - spiętrzona woda zatopiła miejscową remizę strażacką.

Grad niszczył auta, turyści utknęli w górach

Grad niszczył auta, turyści utknęli w górach

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, PAP, merkur.de

Czerwiec to miesiąc, w którym zaczyna kwitnąć w wielu miejscach barszcz Sosnowskiego. Jak piszą Lasy Państwowe, kontakt z tą rośliną może być niebezpieczny. W soku i w olejkach eterycznych występują substancje toksyczne, które pod wpływem promieniowania słonecznego powodują zmiany skórne przypominające oparzenia. Sprawdź, jak zachować bezpieczeństwo.

"W wielu miejscach zaczęła kwitnąć bardzo niebezpieczna roślina"

"W wielu miejscach zaczęła kwitnąć bardzo niebezpieczna roślina"

Źródło:
Lasy Państwowe, GIS, GDOŚ, tvnmeteo.pl

Ulewny deszcz doprowadził w weekend w Chile do osunięcia się ziemi. Na nagraniu z drona widać luksusowy kompleks apartamentów, stojący na skraju zapadliska. Osoby przebywające w budynku ewakuowano.

Luksusowy kompleks apartamentów tuż nad przepaścią

Luksusowy kompleks apartamentów tuż nad przepaścią

Źródło:
Reuters