W marcu deszczu jak na lekarstwo, kwiecień "to już rozpacz". Jak długo będzie sucho?

[object Object]
Czy święta będą suche, czy deszczowe?tvn24
wideo 2/7

Za oknem piękna, słoneczna aura, a temperatura miejscami wzrasta do 21 stopni Celsjusza. Taka pogoda ma swoje ciemne strony. Teraz deszcz jest na wagę złota, a jest go za mało. Synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek o prognozach na najbliższe tygodnie.

Wyż Katharina to "twarda sztuka". Ten mocny układ wyżowy ulokował się nad Skandynawią i utrzymuje się tam niewzruszenie od 8 kwietnia. Jest mocno rozbudowany w pionie, niczym pasmo wysokich gór w atmosferze, których szczyty sięgają 9-10 kilometrów wysokości.

Czytaj więcej o "zimnej Kaśce"

Co jakiś czas ma miejsce duży "wyrzut" chłodu z Arktyki w jednym miejscu globu, a w tym samym czasie nad innym obszarem wciskają się daleko na północ gorące masy powietrza z cieplejszych regionów świata.

I rzeczywiście arktyczny chłód spłynął w ostatnich dniach daleko na południe, a strumień tego powietrza znalazł się nad naszą częścią Europy. Temperatura spadła, w Polsce do nawet -9 stopni Celsjusza przy gruncie na Podkarpaciu.

Prognoza sytuacji barycznej na piątek (DWD)DWD

Katharina skutecznie blokuje wilgoć

Taka sytuacja potrafi utrzymać się pół miesiąca i dłużej. Wyż stabilizowany jest przez zasilające go masy mroźnego powietrza, cięższe i gęstsze od cieplejszych mas polarnych czy zwrotnikowych. Rzadko w pogodny obszar wyżowy wciskają się aktywniejsze fronty atmosferyczne, a jeśli już, to opady związane z nimi są niewielkie.

Wyż Katharina to typowa blokada antycyklonalna, co oznacza, że skutecznie blokuje napływ wilgotnych mas powietrza znad Atlantyku i przemieszczanie się z zachodu na wschód dynamicznych wirów niżowych z chmurami, silnym wiatrem i łagodną temperaturą w nocy.

Wyż wymusza wędrówkę deszczowych niżów na daleką północ. Zablokowanie cyrkulacji strefowej oznacza zanik większego zachmurzenia, słabszy wiatr i wzrost dobowych wahań temperatury (o poranku mamy mróz, w dzień dodatnią temperaturę).

Takie sytuacje zdarzają się kilka razy w roku, jednak obecna blokada wyżowa jest wyjątkowo dokuczliwa. Bowiem kwiecień to miesiąc, w którym "z kopyta" rusza wegetacja. To właśnie teraz woda jest na wagę złota, a jest jej za mało. Chociaż pogoda jest piękna, słoneczna, a temperatura wzrosła w czwartek 18 kwietnia do 21 st. C na zachodzie i w centrum Polski, to sytuacja jest trudna.

Temperatura powietrza 18 kwietnia o godzinie 15.30 (wetteronline.de)wetteronline.de

Męczy nas susza

Sucho jest w całej Europie Środkowej. W centrum Polski pył wisi w powietrzu i wciska się we wszystkie zakamarki domów. Od dawna nie było porządnego deszczu. O ile jeszcze w pierwszej połowie marca na ogół codziennie spadało średnio do 5-10 litrów wody na metr kwadratowy, to w drugiej połowie miesiąca Polska była tylko zraszana odrobiną wody. Kwiecień to już rozpacz.

Jedynie od 6 do 7 kwietnia spadło do 13 l/mkw. na Podkarpaciu. W kolejnych dniach lokalnie pojawiał się słaby deszcz lub mokry śnieg o natężeniu do 2-3 l/mkw. Od 11 do 12 kwietnia deszczomierze na Podkarpaciu zebrały zaledwie 6 l/mkw. wody. Popadało te na zachodzie między 13 a 14 kwietnia do 7 l/mkw.

Są takie miejsca, szczególnie na Ziemi Łódzkiej, Mazowszu, również w Wielkopolsce i na Kujawach, gdzie ziemia jest bardzo sucha. Wskaźnik wilgotności gleby w centrum kraju (w województwie łódzkim, dla przykładu w powiecie skierniewickim) wynosi obecnie dla warstwy gleby od 28 do 100 centymetrów około 65 procent, a dla warstwy gleby od 7 do 28 centymetrów zaledwie około 50 procent. Drzewa, krzewy i kiełkujące właśnie zboża potrzebują więcej wilgoci. Przetrwają ten niedobór, ale sytuacja nie może utrzymać się dłużej.

Na horyzoncie widać już deszcz, bowiem do Polski wkroczy w czasie Świąt Wielkanocnych od wschodu front atmosferyczny. Padać ma do 5-20 l/mkw. w ciągu doby, możliwe są burze. Sytuacja wróci nieco do normy, gdyż przebuduje się pole baryczne nad Europą i zmieni się charakter pogody. Czy te deszcze poprawią statystyki kwietnia?

Czy jest szansa na deszcz?

Kwietniowe normy opadów dla wschodniej, środkowej i zachodniej Polski to przykładowo:

- dla Suwałk 37 l/mkw

- dla Warszawy 35 l/mkw

- dla Wrocławia 37l/mkw.

A ile do tej pory spadło deszczu?

- w Suwałkach 0 l/mkw.

- w Warszawie 1 l/mkw.

- we Wrocławiu 7 l/mkw

Nieco nadziei niesie prognoza skumulowanej sumy opadów do końca miesiąca według modelu GFS, bowiem spaść może do 15 l/mkw. w centrum kraju, 20 l/mkw. na zachodzie i ponad 30 l/mkw. na wschodzie. Jest szansa, że burze poprawią sytuację, jednak to zjawiska tylko punktowo przynoszące większe ilości deszczu.

Po 20 kwietnia wyż Katharina odsunie się na wschód. Nad nasz kraj wciśnie się niewielki obszar obniżonego ciśnienia z deszczowym frontem. W czasie świąt i później obejmie nas potężny niż znad Oceanu Atlantyckiego i będzie trzymał do majówki. Popłyną z południa ciepłe masy powietrza, wilgotne, w których skłębią się potężne chmury. Pogoda na początek maja będzie typowo majowa, z temperaturą do 20-25 st. C.

Prognozowane opady deszczu w kolejnych dniach (Ventusky.com) (wideo bez dźwięku)
Prognozowane opady deszczu w kolejnych dniach (Ventusky.com) (wideo bez dźwięku)Ventusky.com
Mapa prognozy odchylenia średniej miesięcznej temperatury maja 2019 (źródło: NOAA)NOAA

Nie cztery, a dwie pory roku

Według prognoz będzie więc lepiej, jednak coś nie daje spokoju. Otóż co roku mówimy w Polsce o okresach suszy, czy to atmosferycznej, glebowej czy hydrologicznej. Susza to długotrwały okres bez opadów lub z niewielkimi opadami w stosunku do średnich wieloletnich. Zmniejszają się wtedy zasoby wody w rzekach, przesuszeniu ulega gleba, marnieją uprawy, drożeje żywność, zwiększa się liczba pożarów.

Polski fizyk atmosfery profesor Szymon Malinowski wraz z badaczami klimatu i współczesnego świata Aleksandrą Kardaś i Marcinem Popkiewiczem stwierdzili w najnowszej publikacji "Nauka o klimacie" z 2019 roku, że "klimat Polski w kolejnych dekadach będzie ewoluował w kierunku dwóch pór roku - chłodnej pory deszczowej zimą (która coraz mniej będzie przypominać mroźna zimę znaną z XX wieku) oraz suchej pory gorącej latem (stopniowo coraz bardziej podobnej do tej w Europie Południowej)."

Czy jesteśmy gotowi na coraz bardziej suche i cieplejsze wiosnę i lato? Takie prognozy na nadchodzące wakacje są przyjemne, ale jak z wysuszaniem się naszego regionu świata poradzi sobie gospodarka?

Przed nami maj, w którym przyroda powinna kipieć od bujności zieleni, kwiatów, poruszenia w świecie przyrody. Maj to miesiąc na ogół ciepły, wilgotny, burzowy. A jakie są prognozy?

Według wyliczeń amerykańskiej Narodowej Administracji Oceanu i Atmosfery (NOAA) maj 2019 ma być suchy, z mniejszą niż zwykle sumą opadów. Termicznie ma być cieplejszy niż zwykle, tylko na wschodzie w normie. Zapowiada się pogoda jak w Grecji.

Mapa prognozy odchylenia sum opadów od normy wieloletniej dla maja 2019 (źródło: NOAA)NOAA

Dziś, mając do dyspozycji nowoczesny sprzęt badawczy, satelitarne pomiary temperatury czy wilgotności na globie ziemskim, uzbrojeni w dokładne analizy klimatologów, mamy prawo czuć niepokój. Dawniej nasi dziadkowie korzystali z własnego doświadczenia i mądrości ludowej przekazywanej z pokolenia na pokolenie. I dobrze rozumieli, że "majowe błoto więcej niż złoto.…".

Autor: Arlenta Unton-Pyziołek / Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock/NOAA

Pozostałe wiadomości

Pogoda na dziś. W środę 28.02 na dużym terenie Polski należy spodziewać się słabych opadów deszczu. Termometry wskażą od 7 stopni Celsjusza na północy kraju do 18 stopni na południowym wschodzie.

Pogoda na dziś - środa 28.02. Duże różnice temperatury i deszcz w wielu miejscach

Pogoda na dziś - środa 28.02. Duże różnice temperatury i deszcz w wielu miejscach

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do naszego kraju na przełomie lutego i marca nieprzerwanie będzie płynąć ciepłe powietrze. W pierwszy weekend kolejnego miesiąca nawet na północy kraju, w tym na Suwalszczyźnie, temperatura sięgnie kilkunastu stopni Celsjusza. W niektórych regionach pojawią się opady deszczu, ale będą słabe i przelotne.

Pogoda na 5 dni. Fala ciepła obejmie całą Polskę. Taki będzie początek marca

Pogoda na 5 dni. Fala ciepła obejmie całą Polskę. Taki będzie początek marca

Źródło:
tvnmeteo.pl

Na terenie dwóch województw w północnej Polsce obowiązują alerty Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Synoptycy ostrzegają przed gęstą mgłą.

Niebezpiecznie w części kraju. Alerty IMGW

Niebezpiecznie w części kraju. Alerty IMGW

Źródło:
IMGW

Do środkowej Europy, w tym do Polski, napływa wyjątkowo ciepłe powietrze. We wtorek na południu kraju temperatura przekraczała aż 19 stopni Celsjusza, a w kilku miastach odnotowano rekordy. W Warszawie było cieplej niż w stolicy Hiszpanii.

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW, wetteronline.de

Pokazano kolejne zdjęcia z historycznego lądowania na Księżycu, do którego doszło w ubiegłym tygodniu. Widać na nich powierzchnię naturalnego satelity Ziemi z bliskiej odległosci. Pozostały już prawdopodobnie tylko godziny, zanim sonda Odyseusz przestanie działać.

Odyseusz wysłał kolejne zdjęcia. To być może ostatnie godziny jego "życia"

Odyseusz wysłał kolejne zdjęcia. To być może ostatnie godziny jego "życia"

Źródło:
space.com, Reuters, tvnmeteo.pl

Pierwszy bocian przyleciał do wsi Krutyń na Mazurach - poinformował we wtorek w mediach społecznościowych Mazurski Park Krajobrazowy. To ptak, który od trzech lat zjawia się w tej miejscowości wcześniej niż inne bociany.

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Metalową bliznę zauważono na powierzchni białego karła WD 0816-310. Dawniej obiekt ten był wielkości naszego Słońca, jednak zakończył swoje życie pochłaniając otaczające go planety i planetoidy. To właśnie ten proces pozostawił po sobie unikatowy ślad.

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Źródło:
ESO

Pożary lasu szaleją w stanie Missisipi. W poniedziałek strażacy walczyli z ogniem, który pochłonął ponad 600 hektarów lasu. Funkcjonariusze apelowali do mieszkańców o powstrzymanie się od rozpalania ognia w wietrzne dni.

Od trzech dni walczą z żywiołem

Od trzech dni walczą z żywiołem

Źródło:
Reuters, MS Forestry Commission

Dzud - zjawisko uniemożliwiające wypas zwierząt - opanował około 80 procent terenu Mongolii. Do tej pory przyczynił się on do śmierci ponad 2,9 milionów sztuk bydła. Wszystko wskazuje na to, że przez zmiany klimatyczne do podobnych katastrof będzie dochodziło coraz częściej.

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

Źródło:
PAP, Daily Sabah

Osuwisko całkowicie pogrzebało wioskę w środkowej Boliwii. Do zdarzenia doszło, gdy woda przelała się przez tamę pobliskiego zbiornika wodnego. To nie jedyne miejsce w kraju, gdzie obfite opady deszczu

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Źródło:
Reuters, opinion.com.bo, urgente.bo

Ariane 6, nowa rakieta nośna Europejskiej Agencji Kosmicznej, dotarła do Gujany Francuskiej. Budowana przez kilkaset firm z 13 krajów konstrukcja ma zapewnić Europie niezależność w dostępie do orbity. Pierwszy lot zapowiadany jest na lato bieżącego roku.

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Źródło:
PAP, ESA

Fala zimna dotknęła w weekend Hiszpanię. Temperatura gwałtownie się obniżyła, a w północnej części kraju spadł śnieg. W efekcie obfitych opadów drogi łączące północne regiony ze środkową częścią kraju zostały zamknięte dla ciężarówek. Hiszpanie zmagają się też z intensywnymi opadami deszczu i z silnym wiatrem.

Śnieg spadł w Hiszpanii

Śnieg spadł w Hiszpanii

Źródło:
ENEX, El Pais, elobservador.com.uy, AEMET

Zima w tym roku przypomina wiosnę, a przyroda zaczęła budzić się do życia z wyprzedzeniem. Jak tłumaczy synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, natura wcale nie dała się całkowicie wyprowadzić w pole ciepłej aurze. Niewykluczone także, że w tym roku jeszcze liźnie nas jęzor zimna "Bestii ze Wschodu".

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Japoński lądownik SLIM przetrwał noc księżycową, choć nie był zaprojektowany do "przeżycia" w tak ekstremalnych warunkach - poinformowała w poniedziałek agencja kosmiczna JAXA. To pierwszy w historii lądownik, który precyzyjnie wylądował na powierzchni Srebrnego Globu.

Na Księżycu stał się "cud"

Na Księżycu stał się "cud"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Mieszkańcy wsi Piasek pod Cedynią (województwo zachodniopomorskie) proszą o pomoc, ponieważ wody opadowe i gruntowe zatrzymują się na ich podwórkach, a niektórym zalewa też piwnice. Jak zaznaczają, to przez nową zaporę przeciwpowodziową. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie mówi, że "wał został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową".

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, IMGW

Zanieczyszczenia powietrza mają przełożenie na ilość opadów. Jak wynika z badań amerykańskich naukowców, znajdujące się w atmosferze cząsteczki sprawiają, że powietrze staje się chłodniejsze i suchsze. Zjawisko to może maskować pełną skalę zmian klimatycznych poprzez ukrywanie ekstremalnych opadów związanych z ocieplaniem się planety.

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Źródło:
Berkeley Lab

Pająk Joro, inwazyjny gatunek z Japonii, bardzo dobrze radzi sobie w miastach. Przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych badanie wykazało, że stawonogom tym nie przeszkadzają silne wibracje związane z ruchem drogowym. Ta cecha prawdopodobnie ułatwi im w przyszłości opanowanie kolejnych regionów.

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Źródło:
CNN, UGA Today

Przed nami absolutnie niezwykła temperatura w ostatnich dniach lutego. A jak zacznie się marzec? Czy będzie równie wyjątkowo ciepło, czy jednak zima wróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Pogoda na 16 dni: tak mógłby wyglądać koniec kwietnia

Źródło:
tvnmeteo.pl

Osuwisko porwało dwoje dzieci w Kalifornii. Jak poinformowała policja, do tragedii doszło na polu namiotowym w pobliżu zapory na rzece Sacramento. Chociaż do akcji natychmiast wkroczyły służby ratunkowe, dzieci nie udało się uratować.

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Źródło:
San Francisco, ABC 7 News

Nowe księżyce Urana i Neptuna zostały zaobserwowane przez astronomów. Jak wyjaśnili odkrywcy, to prawdopodobnie najciemniejsze obiekty tego typu, jakie da się zaobserwować za pomocą ziemskich teleskopów. Ich znalezienie wymagało wykorzystania specjalnej techniki obróbki obrazu.

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna

Źródło:
Carnegie Science

Na plaży na włoskiej wyspie Lido, oddzielającej Lagunę Wenecką od Morza Adriatyckiego, znaleziono zwłoki ogromnej ryby. Mierzyła 2,5 metra i ważyła tonę.

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Morze wyrzuciło na brzeg ogromną martwą rybę

Źródło:
ANSA, tvnmeteo.pl

Lawina śnieżna zeszła w niedzielę w masywie Sancy położonym we francuskim departamencie Puy-de-Dome. W wyniku żywiołu zginęły cztery osoby, a trzy zostały ranne.

Lawina zeszła nad ośrodkiem narciarskim. Nie żyją cztery osoby

Lawina zeszła nad ośrodkiem narciarskim. Nie żyją cztery osoby

Źródło:
PAP, francetvinfo.fr

Gdyby kraje Unii Europejskiej przestrzegały wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), dotyczących norm zanieczyszczonego powietrza, to można by ograniczyć liczbę przedwczesnych zgonów o blisko 240 tysięcy rocznie. Badania na ten temat przeprowadzili eksperci z Cyprus Institute i niemieckiego Towarzystwa Maxa Plancka.

Dzięki temu można by uratować życie 238 tysięcy osób rocznie

Dzięki temu można by uratować życie 238 tysięcy osób rocznie

Źródło:
The Guardian, tvnmeteo.pl, WHO

Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych (ISRO) planuje wysłać na Marsa swojego drona. Misja zaplanowana jest na początek lat trzydziestych XXI wieku. Czy pionierski wiropłat Ingenuity od amerykańskiej agencji kosmicznej NASA doczeka się następcy?

Ingenuity będzie mieć swojego następcę?

Ingenuity będzie mieć swojego następcę?

Źródło:
space.com, indiatoday.in