Nie jedna, a dwie. Pierwsze gwiazdki już na niebie

Która gwiazda będzie tą pierwszą?
Która gwiazda będzie tą pierwszą?
tvn24
Która gwiazda będzie tą pierwszą?tvn24

Wypatrywanie gwiazdki w wigilijny wieczór to już tradycja. W tym roku mogliśmy zobaczyć aż dwie - Capellę i Wegę. Karol Wójcicki twierdzi, że mogli je już dostrzec mieszkańcy całej Polski.

Pierwszych gwiazd należało wypatrywać na kwadrans lub pół godziny po zachodzie słońca. W zależności od tego, po której stronie mamy okna, powinniśmy móc ujrzeć jedną z tych dwóch gwiazd między godziną 15.30 a 16.30.

- Dla mieszkańców większości Polski pierwsze gwiazdki już się pokazały. Nad północnym wschodem oraz centrum Polski niebo jest już na tyle ciemne, że tam już je widać. Dla mieszkańców południowego wschodu kraju to ostatnie minuty oczekiwania, bo około godziny 16:20 gwiazdki powinny już się ukazać, zarówno Wega, jak i Capella - powiedział w rozmowie z tvnmeteo.pl Karol Wójcicki.

Która pierwsza?

Wcześniej na antenie TVN24 na pytanie o to, która gwiazdka jako pierwsza pojawi się na nocnym niebie, Wójcicki odpowiedział: - Pierwsza z nich to gwiazda Wega, najjaśniejsza gwiazda konstelacji Lutni, która będzie dziś najjaśniejszym punkcikiem na nocnym niebie. Drugą kandydatką jest gwiazda Capella. Ona jest naprawdę nieznacznie słabsza, różnica jest właściwie gołym okiem nie do wypatrzenia. Capella jest gwiazdą nieba bardziej zimowego, leży na tle konstelacji Woźnicy, gdzie również jest najjaśniejszą gwiazdą.

Jak mówił Wójcicki po godzinie 14, Wega powinna pojawić się nad zachodnim horyzontem, a Capella pojawi się na północnym wschodzie. Zdaniem Wójcickiego, Capella pojawi się na znacznie ciemniejszym niebie, przez co - choć nie jest tak jasna jak Wega - prawdopodobnie będzie nam łatwiej ją wypatrzyć.

Pierwsze dwie gwiazdki na nocnym niebie
Pierwsze dwie gwiazdki na nocnym niebietvn24

Wega czy Kapella?

Astronom dr Tomasz Banyś z Planetarium EC1 w Łodzi zauważał, że pierwszą gwiazdką w wigilijny wieczór jest często planeta. Jak zaznaczał, w tym roku jednak sytuacja na niebie będzie dosyć ciekawa, ponieważ po południu, po zachodzie Słońca, około godziny 15.30, planety znajdą się już pod linią horyzontu. Dlatego jako pierwsze widoczne będą gwiazdy.

- Nad południowo-zachodnim horyzontem może jako pierwsza pojawić się Wega z gwiazdozbioru Lutni, natomiast po przeciwnej stronie nieba - nad północno-wschodnim, może to być Kapella z gwiazdozbioru Woźnicy. Obie pojawią się mniej więcej jednocześnie - wyjaśnił Banyś.

Według astronoma, Wega jest nieco jaśniejsza, więc teoretycznie ona powinna pojawić się jako pierwsza. Jednak ze względu na to, że znajduje się bliżej zachodu, łuna zachodzącego Słońca może utrudniać jej dostrzeżenie. W takim razie jako pierwsza może być widoczna Kapella.

- To bardzo ciężko przewidzieć. Może być tak, że w miejscu, w którym będziemy akurat patrzeć, jakieś wyższe budynki będą w polu widzenia, i jedną z nich dostrzeżemy w związku z tym jako pierwszą. Ale w odstępie 2 minut i jedna i druga powinny być widoczne. Także to kwestia tylko i wyłącznie tego, gdzie mamy okna, co widzimy, czy nam drzewa czy wysokie budynki nie zasłaniają tych gwiazd - zaznaczył.

Obie gwiazdy będą dosyć wysoko nad horyzontem - w wypadku Kapelli będzie to ponad 20 stopni, a Wegi - ponad 40 stopni. Obie powinny być widoczne nad budynkami nawet z terenów miejskich.

Charakterystyczne dla pór roku

Wega to bardzo charakterystyczna gwiazda zaliczana do nieba letniego. Jest o tyle ciekawa, że astronomowie wielokrotnie używali jej do kalibrowania pomiarów jasności gwiazd.

- Jest jedną z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie, w związku z tym jest znana miłośnikom astronomii choćby dlatego, że razem z dwiema innymi tworzy tak zwany trójkąt letni - dodał.

Kapella natomiast to gwiazda widoczna w Polsce od jesieni do wiosny - w związku z tym kojarzy się ją z jesienno-zimowym niebem.

- Wega jest dosyć bladawa i sina jeśli chodzi o barwę. Kapella jest charakterystyczna, bo jest żółtawa. I to są dwie gwiazdy, których kolory na pewno jesteśmy w stanie rozróżnić patrząc nieuzbrojonym okiem w niebo, nawet - jak dobrze pójdzie - z terenów miejskich - ocenił dr Banyś.

Niestety, wypatrywanie pierwszej gwiazdki w tegoroczną Wigilię może być utrudnione. Dla praktycznie całej Polski prognozuje się, że niebo będzie pochmurne. Pozostaje liczyć na choćby chwilowe przejaśnienia około godziny 15.

Tajemnica Gwiazdy Betlejemskiej

Pierwsza gwiazdka daje znak do rozpoczęcia tradycyjnej polskiej kolacji wigilijnej. Symbolizuje ona Gwiazdę Betlejemską, która według Biblii zwiastowała narodziny Jezusa Chrystusa.

Wielu astronomów i historyków wciąż próbuje rozwiązać jej zagadkę. Według dra. Banysia było kilka wydarzeń astronomicznych odnotowanych w kronikach, np. koniunkcje dwóch planet - Jowisza i Wenus, które teoretycznie mogły wchodzić w rachubę. Z drugiej strony opisy historyczne sugerują, że mogło to być jakieś inne zjawisko - być może gwiazda nowa, supernowa, czy jakaś kometa.

- Z tego co wiemy, w tamtych czasach pojawienie się komety raczej odczytywano jako zły omen, więc nie skłaniamy się ku tej hipotezie. Prędzej wchodzi w grę jakieś zjawisko typu koniunkcja albo nowa, supernowa, ale tutaj warstwa tekstualna bardzo wiele potrafi zafałszować. Niestety wszystkie źródła historyczne to jest interpretacja tego zjawiska w tamtym czasie, a dodatkowo dochodzą tłumaczenia. W związku z tym bardzo ciężko ustalić, co to rzeczywiście było i możemy tylko się domyślać - podsumował astronom.

Autor: ao, sj/aw, ank / Źródło: PAP; źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) wydał ostrzeżenia pierwszego i drugiego stopnia. Obowiązują alarmy przed silnym deszczem z burzami i upałem.

Niebezpieczne ulewy. IMGW ostrzega też przed upałem

Niebezpieczne ulewy. IMGW ostrzega też przed upałem

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pogoda na dziś. Sobota 30.08 przyniesie do Polski niespokojną aurę. W wielu częściach kraju będzie padać, miejscami mogą rozwinąć się burze z ryzykiem intensywnych opadów. Miejscami na termometrach może znów pokazać się 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - sobota, 30.08. W części kraju będzie upalnie

Pogoda na dziś - sobota, 30.08. W części kraju będzie upalnie

Źródło:
tvnmeteo.pl

W sobotę nad Polską przemieszczać się będzie strefa opadów deszczu. Wędrować ma ona z zachodu na wschód. Jak przekazała synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, miejscami opady mogą być intensywne.

Tak będzie wędrować strefa opadów. Gdzie spadnie deszcz

Tak będzie wędrować strefa opadów. Gdzie spadnie deszcz

Źródło:
tvnmeteo.pl

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało w piątek kolejny alert RCB w związku z prognozowanymi na noc intensywnymi opadami deszczu. Otrzymali go odbiorcy sieci komórkowych w kilku województwach. Wcześniej służby ostrzegały także przed burzami i silnym wiatrem.

Alert RCB dla kolejnych województw

Alert RCB dla kolejnych województw

Źródło:
RCB

W piątek w Polsce pojawiały się burze, które miejscami wyrządzały szkody. Pod Gnieznem zaobserwowano lej kondensacyjny, który mógł dotknąć ziemi. Wiatr łamał gałęzie, jedna z nich spadła na samochód. W środku utknęła jedna osoba, z lekkimi obrażeniami trafiła do szpitala. Strażacy interweniowali kilkadziesiąt razy.

Lej kondensacyjny w Wielkopolsce. Drzewo spadło na auto, kierowca w szpitalu

Lej kondensacyjny w Wielkopolsce. Drzewo spadło na auto, kierowca w szpitalu

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

W jednym z miast na Florydzie mężczyzna został zaatakowany przez niedźwiedzia tuż przed własnym domem. Całe zajście nagrała kamera zamontowana w dzwonku do drzwi.

Zamknął drzwi domu i odwrócił się. Takiego widoku się nie spodziewał

Zamknął drzwi domu i odwrócił się. Takiego widoku się nie spodziewał

Źródło:
USA Today, WESH, tvnmeteo.pl

Osoby, które nie lubią upałów, a nieco niższe temperatury, powinny być zadowolone z pogody w nadchodzącym czasie. O ile w sobotę miejscami na termometrach może jeszcze pokazać się 30 stopni, o tyle w kolejnych dniach będzie już kilka stopni mniej. Wypoczynek na świeżym powietrzu mogą jednak zakłócić opady i burze.

Taki będzie początek września w pogodzie

Taki będzie początek września w pogodzie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Z niedawno opublikowanego 35. raportu "State of the Climate" wynika, że zmiany klimatu postępują. W ubiegłym roku padły rekordy dotyczące między innymi emisji gazów cieplarnianych. Jak zauważają eksperci, są to bardzo niepokojące dane.

Znów pobiliśmy niechlubne rekordy

Znów pobiliśmy niechlubne rekordy

Źródło:
PAP, ESA

Mija 20 lat od uderzenia huraganu Katrina we wschodnie wybrzeże USA. Żywioł uznawany jest za jeden z najbardziej śmiercionośnych, jakie kiedykolwiek nawiedziły ten kraj. Po tylu latach zidentyfikowano jedną z bezimiennych ofiar.

Po 20 latach zidentyfikowali ofiarę historycznego huraganu

Po 20 latach zidentyfikowali ofiarę historycznego huraganu

Źródło:
The New York Times, BBC, The Weather Channel, The Independent, Reuters, PAP

Miniona noc była miejscami gorąca. W jednym z polskich miast termometry pokazały ponad 27 stopni Celsjusza.

Ponad 27 stopni. Za nami najcieplejsza noc tego roku

Ponad 27 stopni. Za nami najcieplejsza noc tego roku

Źródło:
tvnmeteo.pl

Północ Włoch, w tym w Mediolan, nawiedziła w czwartek potężna burza. Zjawisku towarzyszyły intensywne opady deszczu, pojawiła się trąba powietrzna. W piątek wciąż obowiązywały alarmy, a w ramach ostrożności władze miasta zamknęły parki publiczne.

Przeszła silna burza, pojawiła się trąba powietrzna

Przeszła silna burza, pojawiła się trąba powietrzna

Źródło:
milanotoday.it, tg24.sky.it, notizie.it

Dzisiaj na Delos nikt nie mieszka, ale ta grecka wyspa nie jest opustoszała. W okresie wakacyjnym niemal codziennie do jej brzegów przybijają statki wypełnione turystami, którzy chcą zobaczyć ważny kawałek historii Europy. Dla osób, które chcą wybrać się w to miejsce, badacze mają jedną radę: nie warto czekać. To najprawdopodobniej ostatnia szansa na podziwianie Delos w takim stanie, jaki widzimy na zdjęciach z wakacyjnych folderów.

Te miejsca zobacz jak najszybciej, bo zaraz ich nie będzie

Te miejsca zobacz jak najszybciej, bo zaraz ich nie będzie

Źródło:
TVN24+

W polskich lasach powoli pojawiają się grzyby. A co, jeśli znajdziemy w nich robaki? Doktor habilitowana Marta Wrzosek, mykolożka z Uniwersytetu Warszawskiego, radzi, jak postępować.

Robaczywe grzyby. Co z nimi zrobić

Robaczywe grzyby. Co z nimi zrobić

Źródło:
PAP

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba dokonał pierwszych obserwacji międzygwiazdowej komety 3I/ATLAS. Okazuje się, że obiekt ma nietypową budowę. Naukowcy podejrzewają, że ma to związek z jego pochodzeniem.

Z tą kometą jest coś nie tak

Z tą kometą jest coś nie tak

Źródło:
livescience.com

Poziom wody w Wiśle jest rekordowo niski. W czwartek rano wodowskaz Warszawa-Bulwary pokazał sześć centymetrów. Co się stanie, jeśli ta wartość spadnie do zera? Czy rzeka wyschnie? Na te pytania odpowiada doktor Sebastian Szklarek, ekohydrolog.

Wodowskaz na Wiśle pokazał sześć centymetrów. Co, jeśli pokaże zero?

Wodowskaz na Wiśle pokazał sześć centymetrów. Co, jeśli pokaże zero?

Źródło:
PAP

Wiele regionów Polski zmaga się z suszą hydrologiczną. Czy niski poziom wód powierzchniowych i podziemnych może poskutkować problemami z wodą pitną? Opowiada hydrogeolożka Małgorzata Woźnicka.

Czy w Polsce może zabraknąć wody pitnej? Ekspertka odpowiada

Czy w Polsce może zabraknąć wody pitnej? Ekspertka odpowiada

Źródło:
PAP

Władze Pakistanu ewakuowały ponad milion osób ze wschodniej prowincji Pendżab przez ryzyko powodzi. W ostatnich dniach w kraju oraz sąsiadujących Indiach żywioł pochłonął życie co najmniej 34 osób.

Najgorsza powódź od czterech dekad. Ponad milion ewakuowanych

Najgorsza powódź od czterech dekad. Ponad milion ewakuowanych

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, Reuters

W czwartek rano temperatura przekroczyła miejscami 23 stopnie Celsjusza, a będzie jeszcze wyższa. Tak wysoka wartość na termometrach o poranku to następstwo efektu fenowego. Będzie miał on jeszcze inne konsekwencje.

Efekt fenowy mocno podgrzał polskie miasto. Mogą pojawić się chmury UFO

Efekt fenowy mocno podgrzał polskie miasto. Mogą pojawić się chmury UFO

Źródło:
tvnmeteo.pl

30-letni Travis Kurtz, mieszkaniec Florydy, uważa, iż ma ogromne szczęście, że żyje. Mężczyzna został rażony piorunem. - Nigdy w całym moim życiu nie byłem tak przerażony, jak tego dnia - opowiadał.

"Jego ciało było tak gorące, że aż trudno w to uwierzyć"

"Jego ciało było tak gorące, że aż trudno w to uwierzyć"

Źródło:
CNN, CBS News

Zmian klimatu, wywoływane przez działalność człowieka, zagrażają morskim stworzeniom, w tym rekinom. Niewykluczone, że za ich sprawą jedna z ich supermocy osłabnie.

Rekiny bez zębów? Czarny scenariusz naukowców

Rekiny bez zębów? Czarny scenariusz naukowców

Źródło:
phys.org, frontiersin.org

Tajfun Kajiki spowodował rozległe zniszczenia w Wietnamie i Tajlandii. Zginęło co najmniej dziewięć osób, setki domów zostały zalane, a ponad półtora miliona mieszkańców pozostaje bez prądu.

Kajiki sieje spustoszenie. Wielu zabitych, ranni, zaginieni

Kajiki sieje spustoszenie. Wielu zabitych, ranni, zaginieni

Źródło:
Reuters

Włoskie alpejskie pogotowie alarmuje o znacznym wzroście liczby wypadków w górach latem. Ratownicy podkreślają, że wielu turystów udaje się na wycieczki bez przygotowania. Zdarza się, że amatorzy górskich spacerów idą tam w butach jak na plażę, a zamiast kurtek chroniących od wiatru zabierają... tablet.

"Wyruszają w góry z tabletem, ale bez kurtki wiatrówki"

"Wyruszają w góry z tabletem, ale bez kurtki wiatrówki"

Źródło:
PAP, ANSA

Ponad 30 osób zginęło w wyniku lawiny błotnej w północnych Indiach. W wyniku katastrofy tysiące mieszkańców zostało odciętych od podstawowych usług. Masy ziemi zniszczyły zniszczyły słynny szlak pielgrzymkowy w stanie Dżammu i Kaszmir.

Lawina błotna na szlaku pielgrzymkowym. Kilkadziesiąt ofiar

Lawina błotna na szlaku pielgrzymkowym. Kilkadziesiąt ofiar

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Trzy osoby zginęły w meksykańskim stanie Queretaro po gwałtownych ulewach, które w miniony weekend nawiedziły region. Wśród ofiar jest 19-latek. Został porwany przez nurt i odnaleziony w kanale wodnym. Woda uszkodziła ponad dwa tysiące domów.

Trzy osoby zginęły po ulewach. Wśród ofiar 19-latek

Trzy osoby zginęły po ulewach. Wśród ofiar 19-latek

Źródło:
Once Noticias Digital

W Gruzji na stanowisku archeologicznym Orozmani odkryto ludzką żuchwę sprzed 1,8 miliona lat. Znalezisko rzuca nowe światło na ewolucję i migracje naszych przodków poza Afrykę.

Odnaleźli żuchwę sprzed 1,8 miliona lat

Odnaleźli żuchwę sprzed 1,8 miliona lat

Źródło:
PAP, Reuters

W środę u wybrzeży północno-wschodniego Tajwanu zarejestrowano trzęsienie ziemi o magnitudzie 6. Wstrząsy, chwilowo odczuwalne również w stolicy - Tajpej, nie spowodowały jednak żadnych zniszczeń ani ofiar.

Trzęsienie ziemi na wyspie. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Trzęsienie ziemi na wyspie. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Źródło:
Reuters

Japonia mierzy się z rekordową falą gorąca. Środa w Tokio była dziesiątym dniem z rzędu z temperaturą powyżej 35 stopni Celsjusza. Według meteorologów to najdłuższa fala upałów w historii.

Tokio rozgrzane do czerwoności. Padł historyczny rekord

Tokio rozgrzane do czerwoności. Padł historyczny rekord

Źródło:
PAP, Asahi.com, NHK

Strażacy w hiszpańskiej Asturii i Galicji walczą z gwałtownymi pożarami lasów, które pochłaniają kolejne hektary ziemi. Silny wiatr oraz wyjątkowo sucha i upalna pogoda sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia. W związku z narastającym zagrożeniem ewakuowano już kilka miejscowości.

Dwie wioski już ewakuowano, ogień zagraża kolejnym

Dwie wioski już ewakuowano, ogień zagraża kolejnym

Źródło:
Enex, El Pais

Północne regiony Indii zmagają się z katastrofalnymi powodziami. Najtrudniejsza sytuacja ma miejsce w prowincji Pendżab. W pomoc poszkodowanym zaangażowane jest także wojsko. Indyjska armia opublikowała film z niezwykłej akcji ratunkowej.

Budynek runął do wody. Ratunek przyszedł w ostatniej chwili

Budynek runął do wody. Ratunek przyszedł w ostatniej chwili

Źródło:
CNN, ADG PI - INDIAN ARMY, Times Of India, The New Indian Express

Dziesiąty lot testowy Starshipa zakończył się sukcesem. W nocy z wtorku na środę megarakieta od firmy SpaceX wzbiła się w powietrze i po nieco ponad godzinie wylądowała w wodach Oceanu Indyjskiego. Poprzednie próby kończyły się nieoczekiwanymi eksplozjami.

SpaceX ogłasza sukces. Przełomowy lot Starshipa

SpaceX ogłasza sukces. Przełomowy lot Starshipa

Źródło:
PAP, Reuters, SpaceX

Od sześciu lat w Burkina Faso regularnie wypuszczane były owady zmodyfikowane genetycznie. Celem takiej inicjatywy było ograniczenie populacji komarzyc, które przenosiły malarię. To najczęstsza na świecie choroba zakaźna, szacuje się, że rocznie zarażonych zostaje od 300 do 500 milionów ludzi, a prawie 600 tysięcy umiera. Dlaczego teraz zaprzestano tych działań?

Owady zmodyfikowane genetycznie wspomagały walkę z groźną chorobą. Wstrzymano program

Owady zmodyfikowane genetycznie wspomagały walkę z groźną chorobą. Wstrzymano program

Źródło:
Business Insider, BBC