Lizanie skał, reanimacja pająków, toaleta analizująca mocz. Ig Noble przyznane

Źródło:
PAP
Atraks znaleziony w basenie
Atraks znaleziony w basenieDan Smith@Facebook
wideo 2/6
Atraks znaleziony w basenieDan Smith@Facebook

Rozdanie nagród Ig Nobla za rok 2023 odbyło się za pośrednictwem internetu, tak jak w ubiegłych latach. Była to 33. ceremonia. Nagrody te od lat bawią, ale i skłaniają do myślenia. Tegorocznym Ig Noblem nagrodzono między innymi autorów badań w dziedzinie reanimacji pająków, mówienia wspak, liczenia włosów w nozdrzach nieboszczyków oraz znudzenia wśród nauczycieli i uczniów. Każdy zwycięski zespół otrzymał gotówkę - banknot o wartości 10 bilionów dolarów z Zimbabwe.

Nagrody Ig Nobla to alternatywny odpowiednik Nagród Nobla. Przyznaje je magazyn "Annals of Improbable Research" za prace naukowe, które budzą śmiech, ale jednocześnie skłaniają do myślenia albo za odkrycia, których nie powinno się powtarzać.

Dlaczego naukowcy liżą skały? Nagroda w dziedzinie chemii i geologii

W tym roku w dziedzinie chemii i geologii nagrodę otrzymał Jan Zalasiewicz, Polak urodzony w Wielkiej Brytanii. Jego rodzice wydostali się z Syberii z armią Andersa. Zalasiewicz jest geologiem, wykładowcą na Uniwersytecie w Leicester w Wielkiej Brytanii. Kieruje Grupą Roboczą do spraw Antropocenu (Anthropocene Working Group), która w 2019 roku uznała, że można mówić o nowej epoce geologicznej w historii Ziemi. Według AWG w połowie XX wieku skończył się holocen a rozpoczął antropocen, czyli epoka człowieka. Nagrodę przyznano mu za wyjaśnienie, "dlaczego tak wielu naukowców liże skały". - To była niespodzianka. Ale miło jest widzieć zainteresowanie starymi metodami terenowymi geologii - skomentował Jan Zalasiewicz. Naukowiec poruszył ten temat w artykule "Jedzenie skał" ("Eating fossils"), opublikowanym w "The Paleontological Association Newsletter".

CZYTAJ TEŻ: Martwy pająk "ożywiony". Zobacz, co potrafi

Ożywienie martwych pająków. Nagroda w dziedzinie inżynierii mechanicznej

Literackiego Ig Nobla otrzymali Chris Moulin (Francja), Nicole Bell (Wielka Brytania), Mericie Turunen (Finlandia), Arina Baharin (Malezja) i Akira O’Connor (Wielka Brytania/USA) za zbadanie wrażeń, jakie odczuwają ludzie, gdy powtarzają jedno słowo wiele, wiele, wiele, wiele, wiele, wiele, wiele razy. Publikację, którą doceniło jury, można znaleźć w internecie. Bardziej praktyczny wymiar niż literatura zdają się mieć osiągnięcia w dziedzinie inżynierii mechanicznej. Tegoroczni laureaci Ig Nobla powtórzyli w mniejszej skali znany z literatury eksperyment doktora Frankensteina (swoją działalność określili jako "nekrobiotykę"). Natomiast Te Faye Yap (USA/Malezja), Zhen Liu (Chiny), Anoop Rajappan (Indie) oraz Trevor Shimokusu i Daniel Preston (USA) zostali nagrodzeni za ożywienie martwych pająków dla wykorzystania ich jako mechanicznego narzędzia chwytającego. Badania szerzej opisywaliśmy tutaj.

Wyrafinowana toaleta i liczenie włosów w nozdrzach nieboszczyków

Nagrodę w dziedzinie zdrowia publicznego zdobył Seung-min Park (Korea Południowa/USA) za wynalezienie wyrafinowanej toalety Stanford - urządzenia wykorzystującego różnorodne technologie, w tym - paska testowego do analizy moczu, komputerowego systemu wizyjnego do analizy defekacji, kamery identyfikacyjnej, rozpoznającej daną osobę od tyłu i łącze telekomunikacyjne - do monitorowania i szybkiej analizy substancji wydalanych przez człowieka.

Nagrodzeni w dziedzinie komunikacji zostali María José Torres-Prioris, Diana López-Barroso, Estela Càmara, Sol Fittipaldi, Lucas Sedeño, Agustín Ibáñez, Marcelo Berthier i Adolfo García za badanie aktywności umysłowej osób, które są ekspertami w mówieniu wstecz. Nagrodę w dziedzinie medycyny za nowatorskie wykorzystanie zwłok otrzymali Christine Pham, Bobak Hedayati, Kiana Hashemi, Ella Csuka, Tiana Mamaghani, Margit Juhasz, Jamie Wikenheiser i Natasha Mesinkovska. Sprawdzili, czy w każdym z dwóch nozdrzy danej osoby znajduje się taka sama liczba włosów (eksperymenty na osobniku żywym mogłyby być nieco bolesne).

Nagroda w dziedzinie edukacji za badanie nudy nauczycieli i uczniów

Nagroda w dziedzinie nauk o żywieniu przypadła Japończykom (Homei Miyashita i Hiromi Nakamura) - za eksperymenty, mające na celu ustalenie, w jaki sposób naelektryzowane pałeczki i słomki do napojów mogą zmieniać smak jedzenia. Jeśli chodzi o dziedzinę edukacji - Katy Tam, Cyanea Poon, Victoria Hui, Wijnand van Tilburg, Christy Wong, Vivian Kwong, Gigi Yuen i Christian Chan zostali nagrodzeni za metodyczne badanie nudy nauczycieli i uczniów. Doszli oni do wniosku, że samo przewidywanie nudy zaostrza jej występowanie na wykładach. Tytuł ich publikacji brzmi: "Nuda rodzi nudę: badanie na próbie doświadczeń na temat wpływu nudy nauczycieli na nudę i motywację uczniów". Nagrodzeni w dziedzinie fizyki Bieito Fernández Castro, Marian Peña, Enrique Nogueira, Miguel Gilcoto, Esperanza Broullón, Antonio Comesaña, Damien Bouffard, Alberto C. Naveira Garabato i Beatriz Mouriño-Carballido zmierzyli, jak aktywność seksualna dużych ławic ryb podczas tarła wpływa na mieszanie się wody w oceanie. W dziedzinie psychologii na nagrodę trzeba było czekać ponad pół wieku. W roku 1969 Stanley Milgram, Leonard Bickman i Lawrence Berkowitz (USA) przeprowadzili na ulicy miasta eksperyment, aby sprawdzić, ilu przechodniów zatrzymuje się, by spojrzeć w górę, gdy widzą nieznajomych patrzących w górę. Nagrody Ig Nobla laureatom wręczyli prawdziwi laureaci Nagrody Nobla: Frances Arnold (chemia 2018), Marty Chalfie (chemia 2008), Peter Doherty (fizjologia lub medycyna 1996), Esther Duflo (ekonomia 2019), Jerry Friedman (fizyka 1990), Wolfgang Ketterle (fizyka 2001), Eric Maskin (ekonomia 2007), Ardem Patapoutian (fizjologia lub medycyna 2021), Al Roth (ekonomia 2012), Rich Roberts (fizjologia lub medycyna 1993) i Barry Sharplessa (chemia 2001 i chemia 2022).

Ceremonia rozdania odbyła się online

Tegoroczna ceremonia, podobnie jak w "pandemicznych" latach 2020, 2021 i 2022 - odbyła się w całości w Internecie, a nie w tradycyjnej siedzibie na scenie w Sanders Theatre na Uniwersytecie Harvarda. Organizatorzy wymyślili nawet sposób, w jaki laureat Nagrody Nobla z jednego kontynentu może wręczyć Nagrodę Ig Nobla tegorocznemu zdobywcy z innego kontynentu. Tegoroczną nagrodą jest dokument w formacie PDF, który można wydrukować i złożyć w trójwymiarową nagrodę. Znajduje się w nim instrukcja dotyczące montażu nagrody. Plik PDF został wcześniej przesłany pocztą elektroniczną do laureatów Nagrody Nobla i nowych zwycięzców.

Podczas każdej ceremonii wręczenia nagród noblista trzymał złożoną nagrodę, gratulował zwycięzcom - i wręczał nagrodę z boku ekranu wideo. Zwycięzcy wyciągali ręce w bok ekranu wideo, chwytali nagrodę i pokazywali ją. W ten sam sposób przedstawiono banknoty dziesięciobiliardowe. Motywem przewodnim tegorocznej ceremonii (choć niekoniecznie któregokolwiek z nagrodzonych osiągnięć) była woda. Uroczystości towarzyszyła premiera "nie-opery" i kilka piosenek o wodzie. Podczas ceremonii odbyły się także wykłady 24/7, podczas których kilku czołowych myślicieli świata dwukrotnie wyjaśniało swój temat - najpierw w 24 sekundy, a następnie w siedmiu słowach. Siedmiu wykładowców i ich tematy: Nadia Dominici i Yuri Ivanenco oraz Alberto Minetti (omawiający temat: bieganie po wodzie na Księżycu), Erika Johnson (jej temat to Hydrodynamika), David Hu (mówiący o wodzie w organizmie człowieka), Jasmine Nirody (temat: gekony biegające po wodzie) i Andrea Sella (temat: amorficzny lód o średniej gęstości). Marc Abrahams, mistrz ceremonii i redaktor magazynu "Annals of Improbable Research", zakończył ceremonię tradycyjną formułą: "Jeśli nie zdobyłeś dziś wieczorem Ig Nobla - a zwłaszcza, jeśli zdobyłeś - powodzenia w przyszłym roku".

Autorka/Autor:anw/dd

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: IvanSemenovych/AdobeStock

Pozostałe wiadomości

IMGW wydał alarmy pierwszego stopnia przed ulewnym deszczem. W kolejnych dniach prognozowane są przymrozki. Ostrzeżenia przed nimi mogą objąć cały kraj.

Alerty IMGW przed ulewami. Później przymrozki obejmą całą Polskę

Alerty IMGW przed ulewami. Później przymrozki obejmą całą Polskę

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Pogoda na jutro, czyli na wtorek 5.03. W nocy pojawią się opady deszczu, a miejscami także deszczu ze śniegiem i śniegu. W dzień również ma padać. Termometry wskażą od 4 do 12 stopni.

Pogoda na jutro - wtorek, 5.03. W części kraju spadnie śnieg i deszcz ze śniegiem

Pogoda na jutro - wtorek, 5.03. W części kraju spadnie śnieg i deszcz ze śniegiem

Źródło:
tvnmeteo.pl

W nadchodzących dniach w części kraju pojawią się opady deszczu ze śniegiem i samego śniegu. Miejscami temperatura maksymalna nie przekroczy 3 stopni Celsjusza.

Czeka nas zimowy epizod. Pogoda na 5 dni

Czeka nas zimowy epizod. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

W weekend na jednej z najdłuższych autostrad w stanie Ohio pojawili się nietypowi uczestnicy ruchu drogowego.

Konie biegały po autostradzie. I to pod prąd

Konie biegały po autostradzie. I to pod prąd

Źródło:
Reuters

Zawartość kokainy i innych narkotyków w rzymskim powietrzu rośnie - donoszą eksperci z włoskiego Komitetu Badań Naukowych. O tym, że w ciągu ostatnich 10 lat zawartość kokainy w powietrzu wzrosła aż o 60 procent, można przeczytać w poniedziałkowym wydaniu dziennika "Il Messaggero".

Coraz większa zawartość narkotyków w powietrzu w Rzymie

Coraz większa zawartość narkotyków w powietrzu w Rzymie

Źródło:
PAP, ilfattoquotidiano.it,

W marcu czasami będzie chłodniej niż w lutym. Jakiej temperatury możemy się spodziewać w najbliższych dniach? Czy ciepło powróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Źródło:
tvnmeteo.pl

Żarłacz biały został wyrzucony na brzeg we wschodniej Australii. Przed wypłynięciem na ląd zwierzę od pewnego czasu krążyło w pobliżu brzegu, widocznie cierpiąc. Jak podejrzewają eksperci, rekin mógł się czymś zatruć lub być chory.

Rekin wyrzucony na plażę. "Nigdy nie widziałem czegoś takiego"

Rekin wyrzucony na plażę. "Nigdy nie widziałem czegoś takiego"

Źródło:
ABC News, The Guardian

Para supermasywnych czarnych dziur o rekordowej masie została zmierzona przez naukowców. Obiekty te znajdują się bardzo blisko siebie, ale do połączenia się w jedność dzielą je miliardy lat świetlnych. Badania sugerują, że może to wynikać właśnie z ich niezwykłej masy.

To najcięższa para czarnych dziur, jaką udało się zmierzyć

To najcięższa para czarnych dziur, jaką udało się zmierzyć

Źródło:
NOIR Lab

Biegacze opanowały stan Utah. Po zimowej burzy, której towarzyszyły silne podmuchy wiatru, ulice dwóch miast wypełniły się roślinami jak z westernu, a miejscami uformowały się trzymetrowe góry charakterystycznych, kulistych kwiatostanów. W usuwaniu roślin pomóc musiały lokalne władze.

"Armagedon biegaczy" na ulicach

"Armagedon biegaczy" na ulicach

Źródło:
Reuters, The Guardian, KMYU

Wulkan La Cumbre wybuchł na wyspach Galapagos w Ekwadorze. W nocy z soboty na niedzielę zaczął on wyrzucać z siebie strumienie żarzącej się lawy. Jak przekazały władze, to największa erupcja z tego stożka, jaką udało się do tej pory zarejestrować.

Lawa spływała strumieniami do oceanu. Pierwsza tak duża erupcja

Lawa spływała strumieniami do oceanu. Pierwsza tak duża erupcja

Źródło:
Reuters

Ulewy nawiedziły północną Argentynę. W mieście Corrientes nad rzeką Paraną w ciągu zaledwie kilku godzin spadło 300 litrów wody na metr kwadratowy, co spowodowało poważne podtopienia. Jak przekazały władze, była to katastrofa o niespotykanej skali.

Po ulewach pływali po mieście pontonami

Po ulewach pływali po mieście pontonami

Źródło:
Reuters, Meteored.com.ar

Zorza polarna była widoczna zeszłej nocy nad Polską. Szczególnie dobre warunki do obserwacji zjawiska wystąpiły w północnej części kraju. Zdjęcia i nagrania zorzy otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Na polskim niebie pojawiła się barwna łuna

Na polskim niebie pojawiła się barwna łuna

Aktualizacja:
Źródło:
Kontakt 24, Z głową w gwiazdach, tvnmeteo.pl

Zima zawitała do Kalifornii - i to bezpośrednio pod drzwi. Pracownicy ośrodka narciarskiego w górach Sierra Nevada przekonali się o tym na własnej skórze, gdy rano otworzyli drzwi i zobaczyli warstwę śniegu sięgającą niemal górnej framugi. W ciągu doby spadło tam niemal 90 centymetrów śniegu.

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Źródło:
CNN, Sugar Bowl Resort

Rekordowo ciepły luty nie jest zwykłą anomalią, ale skutkiem zmian klimatycznych zachodzących na całym świecie. Profesor Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu tłumaczył, że w walce z globalnym ociepleniem coraz trudniej będzie nam liczyć na oceany - ta naturalna "chłodnica" naszej planety sama staje się coraz cieplejsza. Naukowiec ostrzegł, że skutki zmian klimatycznych odczujemy wszyscy.

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Lawiny porwały turystów na północy Japonii. Jak przekazali funkcjonariusze policji, w niedzielę doszło do dwóch niepowiązanych ze sobą wypadków. Zginęły dwie osoby.

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Źródło:
PAP, NHK, The Japan News

Strażacy walczą z "potwornym" pożarem, który od prawie tygodnia szaleje w Teksasie. W wyniku żywiołu życie straciły co najmniej dwie osoby. Ogień pochłonął obszar liczący ponad 400 tysięcy hektarów, co czyni go największym pożarem odnotowanym w tym stanie.

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Źródło:
Reuters, CNN

Wulkan Popocatepetl jest drugą najwyższą górą Meksyku. W sobotę znów dał o sobie znać i wyrzucił w powietrze chmurę dymu i popiołu. Wzbiła się ona na wysokość kilku kilometrów.

Popocatepetl znowu niepokoi

Popocatepetl znowu niepokoi

Źródło:
ENEX, volcanodiscovery.com, gob.mx

Zambia i sąsiednie Zimbabwe zmagają się z niespotykaną od dekad suszą. Wodospady Wiktorii, uznawane za jeden z siedmiu naturalnych cudów świata, po wielu tygodniach suszy, zamiast kaskad wody pokazują turystom skalne ściany. Prezydent Zambii ogłosił stan wyjątkowy.

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Źródło:
PAP, Reuters, AP

Za nami miesiąc, który zapisał się w historii meteorologii. Choć w kalendarzu był luty, to pogodowo przenieśliśmy się do kwietnia. Zwłaszcza w ostatnich dniach, kiedy termometry pokazywały blisko 20 stopni Celsjusza.

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Śnieżyce nawiedziły Kalifornię. Gwałtowna aura spowodowała, że tysiące domów zostało pozbawionych prądu. Miejscami pokrywa śnieżna może przekraczać trzy metry.

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Źródło:
Reuters, The Guardian

Wiosna w Tatry przyszła wyjątkowo wcześnie. Po rekordowo ciepłym lutym śniegu w dolinach w większości miejsc już próżno szukać. Ten leży w wyższych partiach gór, gdzie obowiązuje drugi stopień zagrożenia lawinowego.

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP

Brazylijski stan Acre zmaga się z powodziami. W mieście Brasielia sytuacja nigdy nie była tak trudna. Setki mieszkańców zostało bez dachu nad głową, a tysiące przesiedlono. Skutki żywiołu można zobaczyć na nagraniach z drona.

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

Źródło:
Reuters

Do Polski zbliża się ochłodzenie. Zima nie wraca, ale jak podkreślił rzecznik prasowy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski, zapanuje "wczesna wiosna". Po niespotykanie ciepłym lutym pogoda zacznie pasować do kalendarza. Synoptyk przekazał również, jakiej aury możemy spodziewać się w czasie Wielkanocy i na początku kwietnia.

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Śnieg pokrył w sobotę rano niektóre obszary zachodniej Anglii. Warunki do podróżowania były trudne. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie zimowych opadów w Bristolu.

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

Źródło:
BBC, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Testy systemu ostrzegania przed tsunami przeprowadzono w piątek w Lizbonie przy Placu Handlowym. Specjaliści podkreślają, że stolica Portugalii jest w znacznym stopniu narażona na trzęsienie ziemi, które może doprowadzić do powstania groźnych fal.

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Źródło:
PAP

Sycylia zmaga się z poważną suszą. Brak opadów zimą sprawił, że dostęp do słodkiej wody jest mocno ograniczony. Mieszkańcy muszą magazynować deszczówkę.

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tak ciepłego lutego w Polsce nie było od ponad 100 lat. Już na samym początku miesiąca zaczęły pojawiać się pierwsze oznaki wiosny. - Właściwie można powiedzieć, że nie tyle wiosna przychodzi wcześniej, co skraca się zima - skomentował rzecznik Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski. - To już nie będzie to, co kiedyś, gdy temperatura ujemna utrzymywała się kilkanaście czy kilkadziesiąt dni. To już się zmieniło - powiedział.

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl