"Kraje z całego świata, z których prawie żadne nie są zaangażowane w konflikt bliskowschodni, który toczy się tak wyraźnie i gwałtownie, na oczach wszystkich, zwróciły się do Stanów Zjednoczonych z prośbą o pomoc w uwolnieniu ich statków, uwięzionych w cieśninie Ormuz (...) Dla dobra Iranu, Bliskiego Wschodu i Stanów Zjednoczonych powiedzieliśmy tym krajom, że bezpiecznie wyprowadzimy ich statki z tych zamkniętych szlaków wodnych, aby mogły swobodnie i sprawnie kontynuować działalność" - ogłosił prezydent USA Donald Trump. Nie wyjaśnił, w jaki sposób strona amerykańska ma pomóc statkom przedostać się przez cieśninę. Zapowiedział natomiast, że Projekt Wolność rozpocznie się w poniedziałek.
"Gest humanitarny" w cieśninie Ormuz i stanowcza odpowiedź
Trump oświadczył również, że - biorąc pod uwagę sytuację na tych statkach i kończące się zasoby - jest to "gest humanitarny ze strony Stanów Zjednoczonych, krajów Bliskiego Wschodu, a w szczególności Iranu". Zagroził, że jeśli proces ten zostanie zakłócony, będzie zmuszony do stanowczej odpowiedzi. Prezydent USA już wcześniej zapowiadał możliwe eskorty statków przez Ormuz, lecz do tej pory zapowiedzi te nie zostały spełnione. Trump podkreślił też, że jego przedstawiciele prowadzą "bardzo pozytywne" rozmowy z Iranem, mimo że jeszcze dzień wcześniej odrzucał najnowszą propozycję Teheranu.
Na zapowiedź Trumpa zareagował przewodniczący Komisji Bezpieczeństwa Narodowego w irańskim parlamencie Ebrahim Azizi. "Jakakolwiek ingerencja USA w cieśninie będzie uznawana za naruszenie zawieszenia broni" - napisał na platformie X.
Co przewiduje operacja "Projekt Wolność" w cieśninie Ormuz?
Jak podał dziennik "Wall Street Journal", powołując się na urzędnika administracji Trumpa, ogłoszona operacja to "proces, w ramach którego kraje, firmy ubezpieczeniowe i organizacje żeglugowe mogą koordynować ruch przez cieśninę". Nie obejmuje ona eskorty okrętów wojennych Marynarki Wojennej USA, choć okręty USA mają znajdować się w pobliżu w razie irańskich ataków.
O eskorcie nie wspomina też komunikat Centralnego Dowództwa USA (CENTCOM) na temat nowego przedsięwzięcia. Jak podano w oświadczeniu zamieszczonym na platformie X, Projekt Wolność "będzie wspierać statki handlowe pragnące swobodnie przepływać przez ten kluczowy korytarz handlu międzynarodowego".
"Nasze wsparcie dla tej misji obronnej ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa regionu i światowej gospodarki, zwłaszcza że jednocześnie utrzymujemy blokadę morską" - oświadczył admirał Brad Cooper, dowódca CENTCOM.
"Wsparcie wojskowe USA dla 'Projektu Wolność' obejmie niszczyciele pocisków kierowanych, ponad 100 samolotów bazowania lądowego i morskiego, wielodomenowe platformy bezzałogowe oraz 15 000 żołnierzy" - czytamy.