Pod koniec listopada 2025 roku premier Donald Tusk zapewniał, że rozliczenia rządów Zjednoczonej Prawicy "wchodzą w decydującą fazę". "Państwo działa cierpliwie, konsekwentnie i zgodnie z prawem. Nie ma już świętych krów. Niewinni nie mają się czego obawiać. Winni jak najbardziej" - napisał w mediach społecznościowych.
O ile "cierpliwość państwa" może być nieskończona, to wyborcom zaczyna jej brakować. Dwa dni przed postem Tuska dziennik "Rzeczpospolita" opublikował wyniki sondażu pracowni IBRiS, w którym pytano Polaków, jak oceniają rozliczenia rządów Prawa i Sprawiedliwości przez ministra Waldemara Żurka. Aż 45,1 proc. ankietowanych ocenia je źle; pozytywnie o działaniach obecnego ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego wypowiedziało się 32,4 proc. badanych.
Dla rządzących taki wynik dwa lata po objęciu władzy - rząd Donalda Tuska został zaprzysiężony 13 grudnia 2023 roku - może być niepokojący. Rozliczenie afer z lat rządów Zjednoczonej Prawicy - nazywanych potocznie "aferami PiS" - było przecież jedną z głównych obietnic, które obecna koalicja rządząca składała w kampanii wyborczej. Rozliczenia obiecywano podczas spotkań z wyborcami, w "100 konkretach na 100 dni rządu", a także w umowie koalicyjnej podpisanej między Koalicją Obywatelską, Trzecią Drogą (PSL-Polska 2050) i Nową Lewicą. "Bezprawie, którego wszyscy byliśmy świadkami w trakcie rządów naszych poprzedników, musi zostać nazwane i rozliczone" - zapewniono w umowie.
Misję tę premier Donald Tusk powierzył początkowo ministrowi sprawiedliwości i prokuratorowi generalnemu Adamowi Bodnarowi. Lecz gdy w kwietniu 2025 roku Polaków zapytano o tempo rozliczeń, niemal połowa (49 proc.) oceniła je jako niezadowalające, a tylko 43 proc. jako zadowalające. Gdy w lipcu 2025 roku doszło do rekonstrukcji rządu, Adama Bodnara zastąpił na stanowisku Waldemar Żurek. W reakcji na słowa Tuska o "decydującej fazie rozliczeń" stwierdził, że "prokuratura pracuje pełną parą i widać, że nabrała wiatru w żagle".
Na półmetku rządu Donalda Tuska sprawdziliśmy, co do tej pory zrobiła prokuratura i sądy, "żeby afery nie pozostały bezkarne". Skupiliśmy się na 12 najgłośniejszych aferach z czasów rządów Zjednoczonej Prawicy, w które zamieszani mają być najwyżej postawieni wówczas politycy PiS i Solidarnej Polski. Nie są to wyłącznie nazwiska i sprawy wymienione w "100 konkretach" Koalicji Obywatelskiej.