Trwa żałoba narodowa ogłoszona po zamachu, do których doszło w sobotę w Krakowie. Na Rynku Głównym zginęło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych.
"Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał rozporządzenie z dnia 7 listopada 2026 roku w sprawie wprowadzenia żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 8 i 9 listopada" - poinformował w serwisie X rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Akt urzędowy w tej sprawie wymaga kontrasygnaty premiera. W sobotę na wieczornej odprawie służb w Krakowie premier Donald Tusk potwierdził wprowadzenie żałoby.
Żałoba narodowa. Kiedy jest ogłaszana?
Żałobę narodową wprowadza w drodze rozporządzenia prezydent Rzeczypospolitej Polskiej lub osoba wykonująca jego obowiązki. W dokumencie wskazuje się przyczynę jej ogłoszenia oraz czas trwania. Rozporządzenie to określa przyczyny oraz okres trwania żałoby.
Decyzja taka może zostać podjęta w związku z tragicznym wydarzeniem w kraju, ale również jako forma hołdu dla ofiar tragedii, do której doszło poza jego granicami. Żałoba narodowa może być także ogłoszona po śmierci osób pełniących najważniejsze funkcje państwowe.
W trakcie jej trwania opuszcza się państwowe flagi do połowy masztu. Media ograniczają programy rozrywkowe, a stacje telewizyjne czy portale internetowe posługują się czarnym logo. To okres zadumy i uczczenia pamięci ofiar.
Żałoba narodowa a imprezy, praca i szkoła
Ogłoszenie żałoby narodowej nie oznacza automatycznego odwołania wszystkich koncertów, imprez masowych czy wydarzeń sportowych. Decyzje w tej sprawie podejmują ich organizatorzy. Część wydarzeń jest odwoływana lub przekładana, inne odbywają się zgodnie z planem, np. po poprzedzeniu ich minutą ciszy.
Dni żałoby narodowej nie są również z tego powodu dniami wolnymi od pracy czy nauki. Urzędy, sklepy, kina czy restauracje mogą działać normalnie, a zajęcia w szkołach odbywają się zgodnie z planem. Polskie przepisy nie określają szczegółowo, jak powinno wyglądać życie publiczne w czasie żałoby narodowej. W praktyce wiele działań ma charakter zwyczajowy i jest wyrazem szacunku dla ofiar.
W ciągu ostatnich ponad 20 lat żałobę narodową ogłaszano w Polsce wielokrotnie. W 2005 roku wprowadzono ją po śmierci papieża Jana Pawła II, w 2012 roku po katastrofie kolejowej pod Szczekocinami, a w 2019 roku dwukrotnie: po zabójstwie prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza oraz po śmierci byłego premiera Jana Olszewskiego.
red. AZ