Czarno na białym

Czarno na białym

Najbliższe wybory prezydenckie będą korespondencyjne - nie wiadomo kiedy zostaną przeprowadzone, jak będziemy mogli oddać głos i kto zadba o to by były tajne i uczciwe. Znaków zapytania jest oczywiście więcej i wynikają one nie tylko z chaosu legislacyjnego, ale także z tego, że w Polsce nigdy nie odbywały się takie wybory. Są jednak kraje, gdzie to stała praktyka - reporter "Czarno na białym" Łukasz Karusta sprawdził, jak przygotowuje się takie wybory.

Państwowa Komisja Wyborcza przez ostatnie 30 lat odpowiadała za organizację wyborów w Polsce. Ustawą, która miała służyć walce ze skutkami epidemii, rządzący pozbawili PKW możliwości przygotowania i przeprowadzenia wyborów. Decyzją premiera Mateusza Morawieckiego miała się tym zająć Poczta Polska. Choć zarówno opozycja, jak i prawnicy alarmowali, że to niezgodne z prawem, że nie ma jeszcze ustawy o korespondencyjnych wyborach, to w ruch już poszły drukarskie maszyny. Do samorządów trafiły zaś żądania wydania spisów wyborców. Nad wszystkim miał czuwać minister Jacek Sasin. Materiał Radomira Czarneckiego.

Umowa, którą zawarli Jarosława Kaczyński i Jarosław Gowin zakłada, że Sąd Najwyższy uzna wybory za nieważne. Zdaniem części prawników to śmiała i niebezpieczna teza. Śmiała, bo kompetencją Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest orzekanie o ważności wyboru tego czy innego kandydata na urząd prezydenta, a nie ocenienie ważności wyborów jako takich. Niebezpieczeństwo zaś kryje się w pewności jaką obaj politycy mają, zakładając że sąd zrobi tak jak im się podoba. Materiał Artura Warcholińskiego.

Liderzy koalicyjnych ugrupowań zawarli porozumienie, na mocy którego wyborów 10 maja nie będzie. Tym samym dwaj politycy wyręczyli konstytucję, Kodeks wyborczy i Państwową Komisję Wyborczą w kwestii decydowania o tym, kiedy i na jakich zasadach będą się w Polsce odbywały wybory. Treść tego porozumienia przeanalizowali profesor nauk prawnych Maciej Gutowski i reporter "Czarno na Białym" Artur Zakrzewski.

Urzędnicy pytający obywateli, w jakim celu są im potrzebne paszporty i dokąd chcą wyjeżdżać - to nie opis z czasów minionego ustroju, ale teraźniejszość. Okazuje się, że w czasie epidemii COVID-19 w niektórych przypadkach zdobycie paszportu jest niewykonalne. Łatwiej mają osoby, które potrzebują dokumentu w sytuacji niecierpiącej zwłoki. Materiał Artura Zakrzewskiego.

Przedszkola i żłobki mogą być otwarte - wielu rodziców nie zdecydowało się jednak posłać do nich swoich dzieci. Wiele samorządów nie otworzyło jeszcze takich placówek - chcą jaśniejszych wytycznych dotyczących bezpieczeństwa. Materiał Łukasza Karusty.

Właścicielka trzech żłobków Anna Stożek nie kryje zadowolenia z możliwości wznowienia działalności. - Rodzice również cieszą się z tego dnia - dodaje.

Od prób wygaszenia mandatu Hanny Gronkiewicz-Waltz, przez projekt wielkiej wyborczej Warszawy po majowe wybory - wicepremier minister aktywów państwowych Jacek Sasin to w PiS człowiek do zadań specjalnych - często niemożliwych do wykonania. Materiał Cypriana Jopka.

W trakcie epidemii rząd ułatwił sobie dostęp do danych o nas wszystkich, danych miedzy innymi od operatorów komórkowych - a jednocześnie utrudnił samym obywatelom dostęp do informacji publicznych. Te dane to też klucz do naszej prywatności - czy złożymy ją na ołtarzu walki z wirusem? Jacek Smaruj.

Galerie i centra handlowe po długiej wirusowej przerwie otworzyły się w poniedziałek - na razie z wieloma obostrzeniami. Rafał Stangreciak z "Czarno na białym" pokazał jak handel wychodzi z zamrożenia, jak zachowują się klienci i czy pamiętamy jeszcze, że wirusowe zagrożenie nie zniknęło.

Dla firm z branży żeglarskiej po zniesieniu obostrzeń w związku z epidemią COVID-19 dalej trwa flauta - mimo że można żeglować, to problem z otwarciem przystani nie zniknął.

Jest wiele przeszkód prawnych, ale też technicznych, które sprawiają, że trudno uwierzyć w to, by za siedem dni odbyły się w Polsce wybory prezydenckie. Mimo to władza chce je przeprowadzić. Gdy samorządy masowo odmówiły przekazania poczcie list wyborczych, bazę PESEL udostępniło Ministerstwo Cyfryzacji. Zdaniem wielu prawników było to działanie bezprawne. Co ciekawe, nie dostrzegł tego faktu szef Urzędu Ochrony Danych Osobowych, którego samego też bardzo trudno jest znaleźć. Próbował tej trudnej sztuki Artur Zakrzewski, reporter "Czarno na Białym".

- To jest partia, w której dzisiaj odnajduję się bardzo dobrze - przekonywał Jarosław Gowin, gdy był w rządzie Donalda Tuska. Trzy lata później, gdy po zmianie władzy wchodził do gabinetu PiS, przekonywał: - Wiedziałem, że nie ma dla mnie miejsca w Platformie Obywatelskiej po paru pierwszych miesiącach. Jak zmieniał partie, poglądy i sojusze? O tym opowiada Cyprian Jopek, reporter "Czarno na białym".

Minister Jacek Sasin wziął na siebie ciężar organizacji wyborów. Dystrybucją kart wyborczych zajmie się Poczta Polska nadzorowana przez niego i kierowana przez byłego wiceministra obrony narodowej - potem o ważności wyborów zadecyduje Sąd Najwyższy kierowany teraz przez wyznaczonego przez prezydenta sędziego Kamila Zaradkiewicza. Taki obraz układa się w pewną całość. Materiał Cypriana Jopka.

Dawniej sprawa była prosta - kartę do głosowania otrzymywaliśmy w lokalu wyborczym, w którym wcześniej pokazywaliśmy dowód tożsamości. Głos wrzucany był do urny. Teraz ma być zupełnie inaczej – problem w tym, że nowa droga pakietu wyborczego pozostawia wątpliwości, czy to na pewno bezpośrednie, tajne i powszechne wybory. Materiał Radomira Czarneckiego.